سیاست و اقتصاد ایران و جهان

شمشیر دو لبه طرد اقتصادی؛ سود کاسبان و سقوط معیشت

Wed, 26 Aug 2026 18:14:00 GMT

هم‌زمان با اجرای سیاست "طرد اقتصادی" آمریکا، حامیان جمهوری اسلامی از تاب‌آوری می‌گویند؛ اما به باور بسیاری از شهروندان، تاوان اصلی این انزوا را سفره‌های خالی، کسب‌وکارهای در آستانه فروپاشی و مردم عادی می‌پردازند.اعلام کارزار همه‌جانبه‌ی "عملیات طرد اقتصادی" از سوی ایالات متحده که پنج بخش کلیدی اقتصاد ایران را با قاطعیت نشانه گرفته، فصل جدید و بی‌سابقه‌ای از فشارهای معیشتی را برای مردم رقم زده است. در این میان شکاف عمیقی میان روایت‌های رسمی و آنچه در میان جامعه در جریان است، به چشم می‌خورد. در حالی که بخشی از حامیان حکومت در شبکه‌های اجتماعی این تحریم‌ها را به چشم یک "آزمون تاب‌آوری" برای مردم ایران می‌بینند که طی دهه‌ها به آن عادت کرده‌اند، واقعیت زندگی روزمره شهروندان فرسنگ‌ها با این شعارها فاصله دارد. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید برای بررسی دقیق‌تر و ملموس‌تر تاثیرات این موج تحریمی جدید، دویچه‌ وله فارسی با شماری از شهروندان در شهرهای مختلف به گفت‌وگو پرداختە است. تمامی اسامی استفاده شده در این گزارش برای حفظ امنیت مصاحبه‌شوندگان، مستعار هستند. مرگ اعتبار قیمت‌ها در سوپرمارکت‌ها وقتی پای صحبت کسبه خرد می‌نشینیم، ابعاد این بحران روشن‌تر می‌شود. مجید، مردی میانسال که صاحب یک بقالی در یکی از محلات جنوب تهران است، با ناامیدی از نوسانات بی‌رحمانه قیمت‌ها سخن می‌گوید. او توضیح می‌دهد که دیگر مدت‌هاست برچسب قیمتی روی اجناس مغازه‌اش نمی‌زند، چرا که قیمت‌های چاپ‌شده روی کالاها هم پیش از آنکه جنس به دست مشتری برسد، اعتبار خود را از دست می‌دهند. به گفته مجید بی‌ثباتی دیگر تنها به بازار طلا و دلار محدود نیست، بلکه کالاهای مصرفی و مایحتاج روزانه مردم نیز به صورت روزانه و حتی ساعتی دستخوش تغییر می‌شوند. او با لحنی تلخ می‌گوید که به وضوح می‌تواند کوچک‌تر شدن سفره مردم را به چشم ببیند. مشتریان همیشگی او ماه به ماه لیست‌های خریدشان را کوتاه‌تر می‌کنند و در مقابل، به قطر دفتر نسیه‌های مغازه افزوده می‌شود. شمشیر دولبه تحریم و فربه‌شدن "کاسبان تحریم" این فشار خردکننده تنها مختص به سوپرمارکت‌ها نیست، بلکه قلب تپنده تجارت را نیز فلج کرده است. مرتضی که صاحب یک کافی‌شاپ در بازار بزرگ تهران است، تحریم‌ها را به "شمشیری دولبه تشبیه می‌کند که همزمان حاکمیت و مردم را زخمی می‌کند". مرتضی با گلایه از کاهش چشمگیر مشتریانش و عدم هم‌خوانی دخل و خرج روزانه می‌گوید: «نمی‌توان تاثیر تحریم‌ها بر پیکره حاکمیت را انکار کرد، اما نباید از یاد برد که گروهی تحت عنوان "کاسبان تحریم"، چگونه از دور زدن این محدودیت‌ها نان می‌خورند و سودهای کلانی به جیب می‌زنند. اتفاقاً همین منافع سرشار مالی باعث می‌شود تا حلقه کوچک وفاداران به سیستم، بیش از پیش به حاکمیت گره بخورند.» بیشتر بخوانید: گزینه‌های ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران کیارش، تاجر فرش در شهر کرمانشاه و صاحب یک کسب‌وکار خانوادگی با بیش از ۷۰ سال سابقه، با اندوه از تعطیلی کامل تجارتخانه‌اش خبر می‌دهد. او توضیح می‌دهد که با قطع مراودات مالی با جهان خارج، امکان تجارت عملاً از بین رفته و اندک صادراتی که پیش‌تر با هزار زحمت و از راه‌های غیررسمی انجام می‌شد، با اعمال تحریم‌های جدید کاملاً ناممکن شده است؛ اتفاقی که نقطه پایانی بر هفت دهه تلاش خانوادگی آن‌ها می‌گذارد. کیارش باور دارد که در نهایت، این ترکیب تلخ از انزوای بین‌المللی، تحریم‌های فلج‌کننده و سوءمدیریت داخلی است که بیشترین تاوان را بر دوش مردم عادی و کسب‌وکارهای ریشه‌دار گذاشته است. تولد در عصر تحریم؛ هزینه‌های نجومی برای بقای نوزادان شاید عینی‌ترین، ملموس‌ترین و در عین حال دردناک‌ترین چهره‌ی این تورم افسارگسیخته را بتوان در هزینه‌های خانواده‌های دارای نوزاد و کودکان مشاهده کرد. مریم، کارمند یکی از ادارات دولتی در ارومیه و مادر یک نوزاد، از ناتوانی فزاینده خانواده‌ها در تامین ابتدایی‌ترین نیازهای کودکان پرده به دویچە ولە می‌گوید. او با ارائه یک حساب سرانگشتی، هزینه تامین نیازهای کاملاً عادی و روزمره یک کودک را در ماه حدود پانزده میلیون تومان برآورد می‌کند. به گفته مریم قیمت یک اسباب‌بازی پلاستیکی بسیار ساده و ابتدایی به دویست هزار تومان رسیده است، چه رسد به اسباب‌بازی‌های فکری و آموزشی که قیمت‌هایی نجومی دارند. اما بحران اصلی زمانی خود را نشان می‌دهد که پای تغذیه خاص یا بیماری کودک به میان می‌آید. او توضیح می‌دهد که قیمت شیرخشک مخصوص نوزادان درگیر با رفلاکس معده، مانند برند "آپتامیل ای‌آر"، به دلیل کمیابی شدید در بازار و ورود غیرقانونی و قاچاق از مرزهای اقلیم کردستان یا ترکیه، به رقم سرسام‌آور چهار میلیون و پانصد هزار تومان رسیده است. بازگشت به گذشته؛ جایگزینی پوشک با کهنه‌های پارچه‌ای بحران تورم در اقلام بهداشتی کودکان نیز خانواده‌ها را مستأصل کرده است. مریم اشاره می‌کند که قیمت یک بسته پوشک از دی‌ماه سال گذشته تاکنون از دویست و پنجاه هزار تومان به نهصد هزار تومان افزایش یافته است. این جهش قیمتی چنان کمرشکن بوده که بسیاری از خانواده‌ها را به عقب رانده و وادار به استفاده از شورت‌های آموزشی و پوشک‌های پارچه‌ای قابل شست‌وشو کرده است؛ اقلامی که خرید هر عدد از آن‌ها نیز حدود یک میلیون تومان هزینه روی دست والدین می‌گذارد. به این لیست بلندبالا باید ویزیت‌های هشتصد هزار تومانی پزشکان فوق‌تخصص، هزینه‌های چند صد هزار تومانی برای تهیه قطره‌های ویتامین و گرانی صد درصدی شوینده‌های داخلی را نیز افزود. سرگردانی نسل جوان در "سرزمین عجایب" سایه سنگین تحریم‌هاو سقوط آزاد ارزش پول ملی، آینده و روزمره نسل جوان را نیز در وضعیتی تعلیق‌گونه قرار داده است. اوین، دانشجوی جوان رشته پرستاری ساکن سنندج که در حال برنامه‌ریزی برای مهاجرت کاری و تحصیلی به کشور آلمان است، شرایط فعلی زندگی در ایران را به حضور در یک "سرزمین عجایب" تشبیه می‌کند. او می‌گوید با وجود تمام تلاش‌ها برای پس‌انداز و تبدیل سریع درآمدها به طلا یا دلار، تورم داخلی چنان شتاب وحشتناکی دارد که هزینه‌ها همواره از پس‌اندازها پیشی می‌گیرند. اوین با اشاره به موانع مسیر مهاجرتش توضیح می‌دهد که تنها هزینه ثبت‌نام در آزمون زبان آیلتس حدود ۳۰۰ دلار است، اما زمانی که این مبلغ به تومان تبدیل می‌شود، پرداخت آن برای یک دانشجو به کابوسی وحشتناک بدل می‌گردد. بیشتر بخوانید:آمریکا علی انصاری و "شبکه مالی مجتبی خامنه‌ای" را تحریم کرد او می‌گوید در این شرایط ملتهب، دل هیچ‌کس به خرید کردن خوش نیست؛ چرا که خواب و بیداری در این جغرافیا با تغییرات عجیب قیمت‌ها همراه است و کالایی که روز گذشته سی میلیون تومان ارزش داشته، ممکن است صبح روز بعد با قیمت چهل یا پنجاه میلیون تومان به فروش برسد. جایگزین کردن وسایل الکترونیکی نظیر لپ‌تاپ یا گوشی‌های هوشمند نیز به بودجه‌های چند صد میلیونی نیاز دارد که از توان اکثر جوانان خارج است. بحران خاموش سلامت؛ سایه سنگین تحریم بر بهداشت و زنانگی یکی از پنهان‌ترین، ناگفته‌ترین و در عین حال دردناک‌ترین زوایای این انزوای اقتصادی، تهدید مستقیم سلامت جسمی و بهداشت فردی زنان در جامعه است. اوین در بخش دیگری از صحبت‌هایش، از گرانی شدید و کمیابی اقلام بهداشتی ضروری زنانه می‌گوید. او با اشاره به افزایش قیمت بسته‌های نوار بهداشتی از صد و هشتاد هزار تومان به دویست و پنجاه هزار تومان، تاکید می‌کند که دغدغه اصلی زنان در حال حاضر تنها گرانی نیست، بلکه افت فاجعه‌بار کیفیت محصولات و کمبود مواد اولیه است. او توضیح می‌دهد که به خاطر در دسترس نبودن اجناس مرغوب خارجی و توقف تولیدات باکیفیت داخلی، مجبور شده به استفاده از اجناس درجه‌چندم و نامرغوب بازار روی بیاورد. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله این تغییر اجباری، او و بسیاری از زنان دیگر را درگیر حساسیت‌های شدید پوستی، عفونت‌ها و مشکلات جدی بهداشتی کرده است. افت چشمگیر کیفیت لباس‌های زیر زنانه و محصولات سلولزی، واقعیتی تلخ و گزنده از عمق فاجعه‌ای است که زنان ایرانی هر روز به دور از هیاهوی رسانه‌ها و در سکوت کامل با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. روایت‌های درهم‌تنیده‌ی شهروندانی چون مجید، مرتضی، مریم و اوین از شهرهای مختلف ایران، به روشنی و بدون هیچ پرده‌پوشی نشان می‌دهد که برخلاف شعارهای رسمی مقامات پیرامون مقاومت و تاب‌آوری ملی، این ساختار شکننده زندگی روزمره و سفره‌های مردم عادی است که زیر بار سنگین تحریم‌های بین‌المللی خرد می‌شود. ترکیب انزوای شدید و فلج‌کننده اقتصادی با ساختارهای ناکارآمد اداری، نه‌تنها طبقه متوسط جامعه را بیش از پیش به حاشیه رانده و ضعیف کرده، بلکه تامین ضروری‌ترین و ابتدایی‌ترین نیازهای زیستی انسان‌ها را نیز به مبارزه‌ای نفس‌گیر، تلخ و روزانه برای بقا بدل ساخته است.

افشای "طرح ایران" برای ترور پسر ارشد نتانیاهو در آمریکا

Wed, 26 Aug 2026 11:03:00 GMT

گزارشی تازه از طرح ترور یائیر نتانیاهو، پسر ارشد نخست‌وزیر اسرائیل، در آمریکا خبر داده است. عوامل منتسب به ایران ظاهراً او را در نزدیکی میامی زیرنظر داشته‌اند. طرح خنثی شده و یائیر با هشدار امنیتی به اسرائیل بازگشته است.شبکه نیوزمکس امروز چهارشنبه ۲۶ اوت (۴ شهریور) گزارش داد که "عوامل ایرانی" در حال برنامه‌ریزی و اجرای طرحی برای ترور یائیر نتانیاهو، پسر بزرگ نخست‌وزیر اسرائیل، زمانی که او در آمریکا زندگی می‌کرد، بوده‌اند. این گزارش جزئیات تازه‌ای به اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، می‌افزاید که گفته بود، تهران در پی کشتن یکی از فرزندانش بوده است. طبق این گزارش، یک تیم شناسایی منتسب به ایران نیز از پیش در محل اقامت پسر نتانیاهو در هالاندیل بیچ، در نزدیکی میامی، مستقر شده بود. بنیامین نتانیاهو دوشنبه گذشته در گفت‌وگو با شبکه ۱۴ اسرائیل از تلاش برای ترور فرزندش خبر داده بود، اما روشن نکرده بود که هدف یائیر یا آونر، پسر کوچک‌تر او، بوده است. نتانیاهو با بیان اینکه "اینجا موضوعی باورنکردنی وجود دارد"، گفته بود: «ایران یکی از پسرانم را هدف قرار داد. ایران تلاش کرد او را به قتل برساند، تلاش کرد یکی از پسرانم را بکشد.» دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید یک منبع آمریکایی مطلع از جزئیات این پرونده در نهادهای انتظامی، به نیوزمکس گفته است، هدف اصلی این طرح، پسر ارشد ۳۵ ساله نخست‌وزیر بوده که تا پیش از این در هالاندیل بیچ، واقع در جنوب فلوریدا، اقامت داشت. بازگشت فوری یائیر به اسرائیل به گفته این منبع، سرویس اطلاعاتی اسرائیل در ماه دسامبر طرح تهران علیه یائیر را کشف کرده و پس از آن مقام‌های آمریکایی را در جریان گذاشته است. به گفته این فرد، عوامل ایرانی ظاهراً از پیش "در محل" و در محدوده میامی حضور داشته و فعالیت‌های روزمره یائیر و محل سکونت او را زیر نظر گرفته بودند. این منبع گفته است، با وجود اینکه یائیر همواره یک تیم امنیتی اسرائیلی را همراه خود داشت، به او دستور داده شد فوراً محل را ترک کند و او بی‌آنکه وسایل خود را جمع کند، بلافاصله به اسرائیل بازگشت و اکنون نیز در آنجاست. طبق این گزارش، سانسور نظامی تاکنون مانع انتشار این خبر شده بود، در حالی که شبکه ۱۲ اسرائیل تأیید کرده که چندین رسانه ماه‌ها از طرح ترور یائیر اطلاع داشته‌اند. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله یائیر و آونر دو پسر نتانیاهو هستند. آونر در اسرائیل زندگی می‌کند، اما برادر بزرگ‌ترش یائیر، که به عنوان یک مفسر محافظه‌کار و مدافع پدرش به چهره‌ای شناخته‌شده تبدیل شده، مدت‌ها در منطقه میامی زندگی می‌کرد. نخست‌وزیر اسرائیل با اشاره به طرح ترور پسرش، آن را دلیلی برای تدابیر گسترده امنیتی دولتی در راستای حفاظت از خانواده‌اش دانسته است. نتانیاهو با هشدار نسبت به اینکه مهاجمان بدون تدابیر حفاظتی مناسب "ممکن است موفق شوند"، در دفاع از این تدابیر گفته بود: «به همین دلیل، این حفاظت امنیتی تجمل نیست.» اسرائیل در ماه ژوئیه پوشش حفاظتی سرویس امنیتی این کشور "شین‌بت"، از سارا، یائیر و آونر، همسر و پسران نتانیاهو، را تمدید و تضمین کرد که دو پسر نتانیاهو حتی تا پنج سال پس از کناره‌گیری نخست‌وزیر از مقام خود نیز از حفاظت امنیتی برخوردار خواهند بود. طرح‌های ترور منتسب به ایران در آمریکا رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی می‌گویند، ادعای طرح ترور پسر نتانیاهو در فلوریدا با الگوی گسترده‌تری از تهدیدهای ایران علیه رهبران دو کشور و خانواده‌های آنها مطابقت دارد. به گزارش نیوزمکس، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای انتقام‌گیری از حمله آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰ که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انجامید، سلسله عملیاتی را در خارج از کشور اجرا کرده است. دادستان‌های فدرال آمریکا در سال ۲۰۲۴ فرهاد شاکری، شهروند ایرانی را متهم کردند که به دستور سپاه پاسداران مأمور طراحی نقشه‌ای برای ترور دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، بوده است. طبق این گزارش، مقام‌های آمریکایی افزون بر کشف طرح‌هایی برای هدف قرار دادن مقام‌های ارشد دولت نخست ترامپ، پس از کشته شدن سلیمانی بارها تهدیدهای علنی ایران علیه خود او را نیز رصد کرده‌اند. جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، هدف یکی از جدی‌ترین این طرح‌ها بود. دادستان‌های فدرال در سال ۲۰۲۲ شهرام پورصفی، عضو سپاه پاسداران، را متهم کردند که با پیشنهاد پرداخت ۳۰۰ هزار دلار به یک آدمکش، در پی هماهنگ کردن ترور بولتون در مریلند یا واشنگتن دی‌سی بوده است. بیشتر بخوانید: سپاه در فهرست تروریسم اتحادیه اروپا؛ نمادین یا تهدید واقعی؟ وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که پورصفی تصاویر آنلاین نمای خیابانی از دفتر بولتون در واشنگتن و نیز نشانی محل کار او را در اختیار فرد مورد نظر قرار داده بود؛ طرحی که مقام‌های آمریکایی آن را یک اقدام تلافی‌جویانه احتمالی در واکنش به کشته شدن قاسم سلیمانی توصیف کرده‌اند. مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز به همین ترتیب به عنوان یکی از اهداف احتمالی ایران معرفی شده بود. تهدیدها علیه خانواده ترامپ این خطر اکنون بستگان ترامپ را نیز شامل می‌شود. صدا و سیمای جمهوری اسلامی این هفته برنامه‌ای غیرمعمول را با محوریت بارون ترامپ ۲۰ ساله، کوچک‌ترین پسر رئیس‌جمهور آمریکا، پخش کرد. این ویدئو، با عنوان "بارون ترامپ را کجا و چطور بکشیم؟"، از شبکه سه ایران پخش شد و رسانه‌های نزدیک به حکومت و سپاه پاسداران نیز آن را بازنشر کردند. در این برنامه جزئیاتی ادعایی درباره حفاظت سرویس مخفی آمریکا از بارون ترامپ، خودروها و دانشگاهش به نمایش درآمد و ادعا شد که رفت‌وآمدهای او زیر نظر گرفته شده و جایزه‌ای ۱۰ میلیون دلاری برای کشتن او تعیین شده است. سرویس مخفی آمریکا دیروز سه‌شنبه ضمن تأیید اطلاع از این ویدئو، اعلام کرد تهدیدها علیه افراد تحت حفاظت خود را بررسی می‌کند، اما از ارائه جزئیات درباره تدابیر امنیتی مشخص خودداری کرد. رسانه‌های ایرانی پیش‌تر نیز محتوای تهدیدآمیزی علیه ملانیا ترامپ، همسر رئیس‌جمهور آمریکا، منتشر کرده بودند. اواخر تیرماه گذشته نیز دیوارنگاره‌ای با عبارت "خون در برابر خون" در میدان فلسطین تهران رونمایی شد که تصاویر دونالد ترامپ، ملانیا، دونالد ترامپ جونیور، ایوانکا ترامپ، اریک ترامپ، تیفانی ترامپ و بارون ترامپ را نشان می‌دادند. طرح حمله به هواپیمای ترامپ در آنکارا همچنین هنگامی که ترامپ در روز ۸ ژوئیه آماده ترک نشست ناتو در آنکارا، پایتخت ترکیه، می‌شد، مقام‌های امنیتی آمریکا اطلاعاتی درباره تهدید ایران علیه هواپیمای او دریافت کردند. شبکه "سی‌بی‌اس نیوز" بعداً گزارش داد که سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و ترکیه اطلاعاتی معتبر درباره طرحی برای شلیک موشک به هواپیمای ترامپ هنگام برخاستن از آنکارا شناسایی کرده بودند و طبق گزارش‌ها، دستگاه اطلاعاتی اسرائیل نیز اطلاعاتی درباره این تهدید ارائه کرده بود. در پی این تهدید، نیروهای امنیتی ترامپ را مخفیانه، به جای آنکه با هواپیمای برنامه‌ریزی‌شده خود پرواز کند، از هواپیمای ریاست جمهوری به یک هواپیمای نظامی آمریکایی در نزدیکی آن منتقل کردند. این ماجرا در شرایطی رخ داد که ترامپ علناً اذعان کرده بود تهران او را یکی از اهداف اصلی ترور خود می‌داند. او در جریان نشست آنکارا با اشاره به اینکه نامش در فهرست اهداف ایران قرار دارد، گفت: «آنها می‌خواهند رهبر آمریکا، یعنی من، را از میان بردارند.»

آیا ایران می‌تواند از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خارج شود؟

Wed, 26 Aug 2026 06:09:00 GMT

تهدید به خروج از "ان‌پی‌تی" بار دیگر به ادبیات سیاسی ایران برگشته است. این اقدام از نظر حقوقی ممکن است، اما می‌تواند برای تهران هزینه‌های سنگینی مانند انزوای بیشتر و افزایش خطر برخورد نظامی داشته باشد.بحث خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، معروف به ان‌پی‌تی، دوباره در مجلس مطرح شده است. این بار نیز مانند دفعات گذشته، تهدید در فضایی مطرح می‌شود که تنش هسته‌ای ایران با آمریکا و اروپا بالا گرفته و فشارهای اقتصادی و سیاسی بر تهران افزایش یافته است. برخی نمایندگان از تهیه و پیگیری طرح خروج سخن گفته‌اند. یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز خروج از ان‌پی‌تی را "بهترین پاسخ" به تشدید فشار اقتصادی آمریکا دانسته است. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله این نخستین بار نیست که چنین تهدیدی از سوی مقام‌های ایرانی مطرح می‌شود. هر بار که پرونده هسته‌ای ایران به مرحله فشار حداکثری، قطعنامه، تحریم یا احتمال اقدام نظامی نزدیک شده، خروج از ان‌پی‌تی نیز به عنوان گزینه‌ای بازدارنده در تهران مطرح شده است. اما پرسش اصلی این است: آیا جمهوری اسلامی واقعا می‌خواهد از ان‌پی‌تی خارج شود، یا اینکه ارزش این تهدید دقیقا در اجرا نشدن آن است؟ خروج از ان‌پی‌تی چه مسیری دارد؟ ان‌پی‌تی که در سال ۱۹۷۰ لازم‌الاجرا شد، مهم‌ترین پیمان جهانی برای جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای است. ۱۹۱ کشور عضو آن هستند. این پیمان بر سه پایه بنا شده است: جلوگیری از گسترش سلاح هسته‌ای، امکان استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و تلاش برای خلع سلاح هسته‌ای. ایران در همان سال ۱۹۷۰ به عنوان کشوری فاقد سلاح هسته‌ای به این پیمان پیوست. بر اساس تعهدات این پیمان، تهران حق استفاده صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای را دارد، اما نباید به سمت تولید سلاح هسته‌ای برود. ماده ۱۰ ان‌پی‌تی به کشورهای عضو اجازه می‌دهد در صورت تشخیص وقوع "رویدادهای فوق‌العاده" که منافع عالی ملی آن‌ها را تهدید می‌کند، از پیمان خارج شوند. کشور عضو باید سه ماه پیش از خروج، تصمیم خود را به دیگر اعضا و شورای امنیت سازمان ملل اطلاع و دلیل خروج را توضیح دهد. بنابراین خروج از ان‌پی‌تی از نظر حقوقی غیرممکن نیست. اما مسیر حقوقی، تنها بخشی از مسئله است. بخش مهم‌تر، پیام سیاسی و امنیتی چنین اقدامی است. بهروز بیات، کارشناس هسته‌ای و مشاور پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به دویچه وله می‌گوید، روند خروج زمان‌بر خواهد بود، اما پیام آن بلافاصله در سطح بین‌المللی دریافت می‌شود. او می‌گوید: «خروج تقریبا به طور قطع در سطح بین‌المللی به عنوان نشانه‌ای تفسیر خواهد شد که ایران یا می‌خواهد گزینه ساخت سلاح هسته‌ای را حفظ کند یا در مسیر دستیابی به آن حرکت کند.» از نگاه بیات، چنین برداشتی می‌تواند فشارهای سیاسی و اقتصادی بر تهران را شدیدتر کند و خطر اقدام نظامی را نیز بالا ببرد. به همین دلیل، او معتقد است که تهدید به خروج برای جمهوری اسلامی از خود خروج کارآمدتر است. ابهامی که برای تهران ارزش دارد بحث خروج از ان‌پی‌تی در خلا‌ء مطرح نمی‌شود. برنامه هسته‌ای ایران در وضعیتی قرار دارد که هم سطح غنی‌سازی اورانیوم آن نگرانی ایجاد کرده، هم دامنه نظارت‌های بین‌المللی کاهش یافته است. شاهین مدرس، تحلیلگر امنیت بین‌الملل و پژوهشگر دانشگاه لوئیس در رم، به دویچه وله می‌گوید،‌ تهدید تازه مجلس را باید در چارچوب بن‌بست بر سر غنی‌سازی و ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران دید. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اوایل امسال برآورد کرد که ایران حدود ۴۴۰/۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشته است. پس از حملات به تاسیسات هسته‌ای ایران، بازرسان آژانس نتوانستند محل بخش مهمی از این مواد را تایید کنند. ایران در همین دوره نظارت بین‌المللی را نیز محدودتر کرده است. مجلس در ژوئیه ۲۰۲۵ قانونی تصویب کرد که همکاری با آژانس را تعلیق می‌کرد و بازرسی‌های بعدی را به مجوز شورای عالی امنیت ملی مشروط می‌ساخت. در چنین شرایطی، تهران در موقعیتی خاکستری قرار دارد. از یک سو، رسما عضو ان‌پی‌تی است و همچنان می‌تواند ادعا کند در چارچوب نظام منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای باقی مانده است. از سوی دیگر، کاهش بازرسی‌ها و نامشخص بودن محل بخشی از مواد با غنای بالا، سطحی از ابهام را حفظ کرده که برای چانه‌زنی سیاسی اهمیت دارد. مدرس می‌گوید، خروج رسمی از پیمان می‌تواند همین ابهام را از بین ببرد. به گفته او: «خروج، این ابهام را بی‌فایده از بین می‌برد و یک اختلاف مورد مناقشه درباره پایبندی را به اعلام صریح نیت تبدیل می‌کند.» به بیان دیگر، تا زمانی که ایران در ان‌پی‌تی مانده اما دسترسی آژانس را محدود کرده است، هنوز می‌تواند میان تعهد رسمی و ابهام عملی حرکت کند. خروج از پیمان، این فضای میانی را از بین می‌برد. شمارش معکوسی که می‌تواند خطرناک شود خروج از ان‌پی‌تی فقط یک تصمیم حقوقی نیست. چنین اقدامی یک مهلت سه‌ماهه ایجاد می‌کند؛ مهلتی که در آن همه طرف‌های درگیر فرصت خواهند داشت درباره نیت ایران دوباره قضاوت کنند. برای اسرائیل، آمریکا و کشورهای اروپایی، خروج ایران می‌تواند نشانه‌ای جدی از تغییر مسیر باشد. به‌ویژه در شرایطی که ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران از مدت‌ها پیش محل نگرانی بوده و محل بخشی از مواد هسته‌ای پس از حملات اخیر به‌طور کامل روشن نیست. در چنین فضایی، ماده ۱۰ ممکن است به جای سپر حقوقی، به شمارش معکوس امنیتی تبدیل شود. هر روز از آن مهلت سه‌ماهه می‌تواند فشار را بیشتر کند و محاسبات نظامی طرف‌های مقابل را تغییر دهد. بیشتر بخوانید: "مجلس روی متن پیش‌نویس خروج از ان‌پی‌تی توافق کرده است" بهروز بیات معتقد است، همین مسئله خروج واقعی را برای تهران کم‌جاذبه می‌کند. تهدید به خروج می‌تواند ابزار فشار باشد، اما اجرای آن ممکن است طرف مقابل را به این نتیجه برساند که فرصت برای مهار برنامه هسته‌ای ایران در حال پایان یافتن است. پیامدهای خروج فقط امنیتی نیست. همکاری‌های هسته‌ای غیرنظامی ایران نیز می‌تواند دشوارتر شود. عضویت در ان‌پی‌تی چارچوبی حقوقی و سیاسی برای استفاده کشورهای فاقد سلاح هسته‌ای از فناوری صلح‌آمیز فراهم می‌کند. خروج از این چارچوب، همکاری‌های آینده را برای طرف‌های خارجی پرریسک‌تر خواهد کرد. روسیه همچنان در بخش هسته‌ای غیرنظامی ایران، از جمله نیروگاه بوشهر، نقش دارد. خروج رسمی از پیمان می‌تواند ادامه یا توسعه چنین همکاری‌هایی را از نظر سیاسی و حقوقی پیچیده‌تر کند، حتی اگر هر قرارداد مشخص نیازمند بررسی جداگانه باشد. مخالفت‌ها در تهران در داخل ایران نیز درباره خروج از ان‌پی‌تی اجماع روشنی دیده نمی‌شود. طرح چنین گزینه‌ای بیشتر از سوی جریان‌هایی مطرح می‌شود که آن را پاسخی تند به فشار خارجی می‌دانند، اما تبدیل آن به سیاست رسمی با موانع سیاسی و حقوقی روبه‌روست. یک پژوهشگر ارشد روابط بین‌الملل مستقر در تهران، به دویچه وله می‌گوید، خروج از ان‌پی‌تی بارها در ایران مطرح شده، اما هیچ‌گاه به تصمیم رسمی دولت تبدیل نشده است. او می‌افزاید: «موضوع خروج از ان‌پی‌تی تازه نیست و بارها مطرح شده است. اما در حال حاضر موانع حقوقی و سیاسی جدی وجود دارد و در داخل ایران اجماع کاملی شکل نگرفته است.» بیشتر بخوانید: دستیابی به سلاح هسته‌ای؛ گزینه نهایی جمهوری اسلامی؟ این پژوهشگر معتقد است که جامعه بین‌المللی هرگونه استناد ایران به ماده ۱۰ را با دقت و حساسیت بررسی خواهد کرد. او برای توضیح پیچیدگی حقوقی موضوع به نمونه کره شمالی اشاره می‌کند؛ کشوری که در سال ۲۰۰۳ خروج خود از ان‌پی‌تی را اعلام کرد. به گفته او، پیونگ‌یانگ در عمل خارج از پیمان تلقی می‌شود، اما در اسناد سازمان ملل هنوز درباره وضعیت رسمی عضویت آن ابهام‌هایی وجود دارد. با این حال، خود متن ان‌پی‌تی برای خروج نیازی به تصویب شورای امنیت در نظر نگرفته و فقط اطلاع دادن به شورا را الزام کرده است. از نگاه این این تحلیلگر، اهمیت سیاسی خروج از اختلاف‌های حقوقی آن بیشتر است. او می‌گوید، طرح خروج، بیش از آنکه نشانه تصمیم قطعی باشد، ابزاری برای فشار بر آمریکا و به‌ویژه دولت‌های اروپایی است تا در مذاکرات امتیاز بدهند. چرا تهدید مفیدتر از اجراست؟ مشکل تهران این است که خروج از ان‌پی‌تی می‌تواند یکی از آخرین مرزهای باقی‌مانده میان "برنامه هسته‌ای پیشرفته اما رسما غیرنظامی" و "حرکت آشکار به بیرون از نظام منع گسترش" را از بین ببرد. خروج از پیمان به خودی خود ثابت نمی‌کند که ایران تصمیم به ساخت سلاح هسته‌ای گرفته است. اما برای بسیاری از دولت‌ها، پرسش فوری این خواهد بود که چرا تهران باید در زمانی از پیمان خارج شود که ذخایر اورانیوم با غنای بالا محل نگرانی است و دسترسی بازرسان نیز محدود شده است. این پرسش می‌تواند موقعیت ایران را دشوارتر کند. به جای آنکه خروج به اهرم چانه‌زنی تبدیل شود، ممکن است زمینه اجماع شدیدتر علیه تهران را فراهم کند. کشورهایی که تا امروز میان فشار، مذاکره و احتیاط حرکت کرده‌اند، در برابر خروج رسمی ایران ممکن است به سمت گزینه‌های سخت‌تر بروند. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید از همین رو، ارزش تهدید در نیمه‌کاره ماندن آن است. ایران می‌تواند هشدار دهد که فشار نظامی، دیپلماتیک یا اقتصادی ممکن است این کشور را به خروج از چارچوب منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سوق دهد، اما تا زمانی که از پیمان خارج نشده، هنوز از مزایای عضویت رسمی، فضای ابهام و امکان چانه‌زنی برخوردار است. به محض خروج، این ابزار تا حد زیادی مصرف خواهد شد. آنچه امروز تهدید است، فردا می‌تواند سندی علیه ایران شود. بحث دوباره خروج از ان‌پی‌تی در مجلس را باید بیش از آنکه نقشه راهی برای ترک پیمان دانست، بخشی از جنگ سیاسی و دیپلماتیک تهران با غرب دید. جمهوری اسلامی می‌خواهد نشان دهد اگر فشارها ادامه یابد، می‌تواند سطح بحران را بالا ببرد. اما بالا بردن بحران همیشه به معنای بهبود موقعیت نیست.

"قحطی در ایران"؛ غذا کم است یا دسترسی مردم؟

Tue, 25 Aug 2026 08:06:00 GMT

نگرانی از قحطی در ایران دوباره به بحث عمومی برگشته است. مقام‌های دولتی می‌گویند ذخایر کالا و شبکه توزیع مانع کمبود گسترده می‌شود، اما اقتصاددانان می‌گویند امنیت غذایی فقط وجود کالا نیست؛ مردم باید توان خرید داشته باشند.بحث "قحطی" در ایران بار دیگر به فضای عمومی راه پیدا کرده است. مقام‌های دولتی و برخی فعالان صنفی مدعی‌اند کشور حتی در صورت ادامه جنگ، با کمبود گسترده مواد غذایی روبه‌رو نمی‌شود. در مقابل، شماری از کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر قحطی فقط به معنای نبود فیزیکی غذا در انبارها و فروشگاه‌ها تعریف شود، بخش مهمی از بحران معیشتی امروز ایران نادیده می‌ماند. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله نقطه آغاز بحث‌ها، اظهارات حسین مصطفی‌زاده، عضو هیئت‌رئیسه اتاق اصناف ایران بود. او ادعا کرد حتی در صورت وقوع جنگی سخت‌تر، کشور با "کسری و قحطی کالا" مواجه نخواهد شد و حدود ۲ میلیون واحد صنفی برای توزیع کالا آماده‌اند. پس از او، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال قحطی در شرایط جنگی گفت پیش‌بینی‌های لازم انجام شده و چنین مشکلی رخ نخواهد داد. بیشتر بخوانید: بحران غذا در ایران؛ خطر قحطی و "شورش گرسنگان" اما این اطمینان‌دهی‌ها نگرانی را کاهش نداد. استفاده پی‌درپی مقام‌ها از واژه‌هایی مانند "قحطی" و "گرسنگی"، حتی برای رد آن، باعث شد افکار عمومی بیش از پیش نسبت به امنیت غذایی حساس شود. این حساسیت زمانی بیشتر شد که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در گفت‌وگویی در بغداد گفت اگر مردم گرسنه باشند، توان نظامی هم برای حفظ کشور کافی نیست. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بخشی از این سخنان را در شبکه تروث سوشال بازنشر کرد و نوشت رئیس مجلس ایران گفته است "ما گرسنه هستیم". پیش‌تر مسعود پزشکیان نیز گفته بود دشمنان تصور می‌کردند می‌توانند ایران را با ناامنی و فشار به سمت قحطی، غارت و فروپاشی اجتماعی ببرند. او در سخنی دیگر گفته بود اگر اصلاح ارزی انجام نمی‌شد، کشور در چند ماه گذشته با قحطی روبه‌رو می‌شد. به این ترتیب، حتی تکذیب "قحطی" هم خود به بخشی از نگرانی درباره "قحطی" تبدیل شده است. وقتی غذا هست، اما سفره‌ها کوچک می‌شوند در برخی فروشگاه‌ها، کمبودهای مقطعی یا خالی شدن بعضی قفسه‌ها دیده می‌شود. اما مسئله اصلی فقط این نیست که کالا در بازار وجود دارد یا نه. پرسش مهم‌تر این است که مردم تا چه اندازه می‌توانند همان کالا را بخرند. آرزو کریمی، روزنامه‌نگار اقتصادی ساکن لندن، در گفت‌وگو با دویچه‌وله می‌گوید: «تاکید مقام‌ها بر اینکه "قحطی وجود ندارد" بیش از آنکه تصویر کامل وضعیت باشد، نوعی بازی با تعریف‌هاست.» به گفته او، اگر "قحطی" فقط به معنای نبود غذا در انبارها و فروشگاه‌ها باشد، شاید بتوان گفت ایران هنوز در آن مرحله نیست. اما اگر معیار، دسترسی واقعی خانوارها به غذای کافی و قابل قبول باشد، تصویر فرق می‌کند. از نگاه کریمی، وضعیت فعلی از برخی جنبه‌ها به "قحطی‌های کلاسیک" شباهت پیدا کرده است، چون بخش بزرگی از جامعه دیگر به سبد غذایی پایه دسترسی مطمئن ندارد. تفاوت در این است که بحران به شکل برابر میان همه پخش نشده است. گروهی کوچک هنوز می‌تواند غذای مناسب تهیه کند، اما بسیاری از خانواده‌ها برای تامین حداقل‌ها زیر فشارند. او می‌گوید رد کردن خطر قحطی زمانی معنا دارد که دو شرط هم‌زمان برقرار باشد: تولید داخلی یا واردات پایدار، و توان خرید مردم. به گفته کریمی، هر دو شرط زیر فشار جنگ، تحریم، بحران ارزی و محدودیت‌های مالی آسیب دیده‌اند. در همین نقطه، بحث "قحطی" از مسئله انبار و شبکه توزیع فراتر می‌رود و به فقر غذایی می‌رسد. ممکن است غذا در بازار باشد، اما برای میلیون‌ها نفر عملا دست‌نیافتنی شود. واردات غذا زیر فشار جنگ و تحریم نشانه‌های فشار بر بازار غذا فقط از داخل ایران دیده نمی‌شود. رویترز در گزارشی نوشته است صادرات هند به ایران در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ در حوزه‌هایی مانند برنج، چای و برخی کالاهای مجاز ادامه داشته، اما صادرکنندگان با دشواری‌های بیشتری روبه‌رو شده‌اند. یکی از مشکلات مهم، اختلال در مسیرهای مالی و تجاری از طریق امارات است؛ مسیری که برای پرداخت پول، انتقال کالا، حمل‌ونقل، بیمه و واسطه‌گری تجاری اهمیت زیادی داشت. اگر این مسیر سخت‌تر، کندتر یا گران‌تر شود، حتی واردات کالاهای مجاز نیز با هزینه بالاتر و سرعت کمتر انجام خواهد شد. برای ایران، این فشار در زمانی افزایش یافته که بازار داخلی از پیش با تورم، کاهش قدرت خرید و نگرانی‌های جنگی روبه‌روست. بنابراین حتی اگر واردات غذا کاملا متوقف نشود، افزایش هزینه انتقال و پرداخت می‌تواند خود را در قیمت نهایی کالاهای اساسی نشان دهد. حسن منصور، اقتصاددان، به دویچه‌وله می‌گوید: «قحطی همیشه با خالی شدن قفسه‌ها آغاز نمی‌شود.» به گفته او، شکل دیگری از قحطی زمانی رخ می‌دهد که قیمت غذا از توان خرید بخش بزرگی از مردم عبور کند. منصور برای توضیح این وضعیت به قحطی بزرگ بنگال در سال ۱۹۵۳ اشاره می‌کند؛ بحرانی که میلیون‌ها نفر را کشت، در حالی که تحلیل‌های بعدی نشان داد مشکل فقط فقدان غذا نبود. ناتوانی فقرا در خرید غذا نقش تعیین‌کننده داشت. آمارتیا سن، اقتصاددان هندی‌تبار، بعدها نشان داد در چنین وضعیت‌هایی نیاز فقرا چون پشتوانه مالی ندارد، در بازار به تقاضای موثر تبدیل نمی‌شود. قیمت‌ها بر پایه قدرت خرید گروه‌های برخوردار شکل می‌گیرد و نیاز محرومان از محاسبه بازار کنار می‌ماند. منصور می‌گوید ایران از نظر ساختار اجتماعی همانند بنگال نیست، اما از منظر شکاف میان برخورداران و محرومان، شباهت‌هایی وجود دارد. به گفته او، در ایران نظام "خودی و غیرخودی" و دسترسی نابرابر به منابع می‌تواند باعث شود بخشی از جامعه همچنان به کالا دسترسی داشته باشد، در حالی که اکثریت با سفره‌ای کوچک‌تر و ناامن‌تر زندگی کند. نگرانی از گرسنگی پیش از قحطی دولت می‌کوشد به مردم اطمینان دهد که ذخایر کالا و شبکه توزیع اجازه شکل‌گیری کمبود گسترده را نمی‌دهد. مشکل اما این است که اعتماد عمومی به چنین وعده‌هایی کاهش یافته است. مردم تجربه تورم، جهش نرخ ارز، بحران دارو، کمبودهای مقطعی و فشار دائمی بر معیشت را پشت سر گذاشته‌اند. به همین دلیل، فقط به گفته‌های رسمی نگاه نمی‌کنند و قیمت روزانه، وضعیت قفسه فروشگاه‌ها و قدرت خرید خود را معیار قرار می‌دهند. در چنین فضایی، واژه "قحطی" حتی پیش از وقوع کمبود گسترده، بار روانی پیدا می‌کند. وقتی رئیس دولت می‌گوید اگر یک سیاست ارزی اجرا نمی‌شد کشور با قحطی روبه‌رو می‌شد، یا وقتی رئیس مجلس گرسنگی مردم را به دوام کشور مرتبط می‌داند، جامعه این سخنان را فقط یک هشدار اقتصادی نمی‌شنود. آن را نشانه‌ای از عمق بحران می‌بیند. بنابراین پرسش اصلی این نیست که آیا ایران همین امروز با "قحطی کلاسیک" روبه‌روست یا خیر. پاسخ به این پرسش، دست‌کم در حال حاضر، می‌تواند منفی باشد. پرسش مهم‌تر این است که آیا امنیت غذایی مردم در حال فرسایش است؟ پاسخ به این پرسش بسیار نگران‌کننده‌تر است. اگر غذا در بازار باشد، اما بخش بزرگی از مردم نتوانند آن را بخرند، اگر مسیرهای واردات هر روز گران‌تر و دشوارتر شود، اگر تورم سریع‌تر از درآمدها حرکت کند و اگر جنگ و تحریمزنجیره تامین را بیشتر تحت فشار بگذارد، خطر فقط قحطی به معنای سنتی آن نیست. خطر، عادی شدن گرسنگی است.

آیا "D-Day اقتصادی" علیه ایران آغاز پایان جمهوری اسلامی خواهد بود؟

Mon, 24 Aug 2026 16:33:00 GMT

رییس جمهور و وزیر خزانه‌داری آمریکا از "بزرگ‌ترین یورش مالی" به جمهوری اسلامی خبر داده‌اند. این حملات چه خواهد بود و آیا می‌تواند جمهوری اسلامی را از پای درآورد؟"ما اکنون وارد مرحلهٔ پایانی شده‌ایم. با طلوع آفتاب، یک "D-Day اقتصادی" آغاز می‌شود؛ بزرگ‌ترین یورش مالی که تاکنون علیه یک دشمن سازمان‌دهی شده است". این بخشی از توییت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده امریکا در اولین ساعت روز دوشنبه ۲۴ اوت است. او نوشته دوران مذاکره با جمهوری اسلامی به پایان رسیده و تاکید کرده "هدف آمریکا این است که تمامی شریان‌ها و راه‌های حیاتی اقتصادی که این رژیم مستبد را زنده نگه می‌دارد، قطع کند تا تهران در نهایت کاملا تنها بماند". چندروز قبل از این توییت، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال (Truth Social) اعلام کرد که ایالات متحده قصد دارد با وضع جریمه‌های سنگین اقتصادی علیه هر کشوری که هرگونه "شریان حیاتی" برای تهران فراهم کند، اقتصاد ایران را خفه کند. ترامپ نیز در پست شامگاه چهارشنبه ۱۹ اوت خود از اصطلاح "D-Day" استفاده کرد و نوشت: «این یک D-Day اقتصادی خواهد بود و ما به همه متحدان خود نیاز داریم تا در کنار ایالات متحده آمریکا بایستند تا تهدید ایران را منزوی و نابود کنند.» اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله عبارت "D-Day" در اصل یک اصطلاح نظامی است و اشاره به روز ۶ ژوئن سال ۱۹۴۴ دارد؛ روزی که نیروهای متفقین در سواحل نرماندی پیاده شدند و آغاز پایان رژیم هیتلر در آلمان نازی را رقم زدند. کمتر از یکسال پس از این روز، آلمان نازی تسلیم شد، هیتلر و برخی دیگر از سران نظامی آلمان نازی خودکشی کردند و خونین‌ترین جنگ تاریخ معاصر پایان گرفت. هنوز جزییات تحریم‌های جدید علیه ایران اعلام نشده اما پرسش این است که آیا این تحریم‌ها می‌توانند واقعا مانند یک عملیات نظامی گسترده جمهوری اسلامی را از پای درآورند؛ رژیمی که رگ حیاتش به دور زدن همین تحریم‌ها گره خورده و در ۴۷ سال گذشته فرصت کافی برای یادگیری روش‌های گوناگون دور زدن تحریم‌ها را داشته است. اصولا آمریکا چه تحریم یا محدودیت دیگری می‌تواند برای ایران اعمال کند که تا کنون آن را عملی نکرده باشد؟ محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ساعاتی پس از تهدید بسنت نوشت ایران می‌تواند محموله‌های نفتی از طریق خلیج فارس را مسدود کرده و منافع کشورهای شرکت‌کننده در محاصره را هدف قرار دهد. او تاکید کرد که ایران تجربه زیادی در مقابله با تحریم‌ها و فروش نفت خود با وجود محدودیت‌ها دارد. بیشتر بخوانید: گزینه‌های ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران رییس کل بانک مرکزی نیز به این سخنان واکنش نشان داد و از جمله گفت "وزیر خزانه‌داری آمریکا رجزخوانی می‌کند و اقدامی نمانده که انجام ندهد". عبدالناصر همتی با اشاره به بالا رفتن قیمت ارز و رسیدن دلار به بالای ۲۰۰ هزار تومان گفت: «از بهمن‌ماه پیش‌بینی شرایط سخت را می‌کردیم و شروع کردیم به دپو کردن ارز در جا‌های گوناگون و همین باعث شد که بتوانیم قول مؤکد بدهیم که ارز مورد نیاز کالا‌های اساسی و دارو را تأمین می‌کنیم. تا پایان سال ارز مورد نیاز صنعت را هم تأمین خواهیم کرد.» حمید آصفی، تحلیلگر سیاسی مقیم ایران در کانال تلگرامی خود با اشاره به این سخنان رییس کل بانک مرکزی نوشته است: «باید میان "امکان تأمین ارز" و "هزینه تأمین ارز" تفاوت گذاشت. ممکن است بانک مرکزی امروز بتواند ارز مورد نیاز بخشی از اقتصاد را تأمین کند؛ اما اگر آمریکا فشار را از خود ایران به بانک‌ها، شرکت‌ها، خریداران نفت، واسطه‌ها، شبکه‌های پرداخت و حتی کشورهای طرف معامله با ایران گسترش دهد، مسئله فقط کمبود دلار نیست؛ مسئله افزایش هزینه، ریسک و زمان دسترسی به منابع ارزی است.» احتمال درگیری نظامی خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران در مطلبی شبه تحلیلی درباره تهدید جنگ اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی نوشته است: «ایران اکنون از قدرت نظامی قابل توجهی برخوردار است که به آن توانایی فشار بر واشنگتن را می‌دهد و این درگیری را به "مسابقه‌ای از انعطاف‌پذیری" و استقامت تبدیل می‌کند.» دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید این جمله که از سوی یک رسانه نزدیک به سپاه بیان شده در حقیقت نوعی تهدید ضمنی مبنی بر این است که جمهوری اسلامی در صورت افزایش فشار اقتصادی دوباره دست به حملات نظامی به کشورهای همسایه خواهد زد. حمید آصفی در مطلبش شروع دوباره درگیری نظامی را "بسیار خطرناک" دانسته و نوشته است: «اگر این فشار مالی با تنش سیاسی و احتمال درگیری نظامی با آمریکا همراه شود، داستان بسیار خطرناک‌تر خواهد شد. اقتصاد ایران در چنین شرایطی با یک شوک چندلایه مواجه می‌شود: فشار بر صادرات نفت، دشوارتر شدن انتقال پول، افزایش هزینه واردات، فرار سرمایه، افزایش انتظارات تورمی و تشدید فشار بر ریال. در اقتصاد، "ریسک جنگ" خودش یک متغیر اقتصادی است؛ حتی قبل از شلیک اولین گلوله، سرمایه‌گذار و فعال اقتصادی رفتار خود را تغییر می‌دهد». مهارت ایران در دور زدن تحریم‌ها تسنیم در بخش دیگری از مطلب خود نوشته است: «تحریم‌ها علیه ایران طی سال‌های گذشته به اوج خود رسیده‌اند و اکثر نهادهای اقتصادی و سیاسی و چهره‌های تأثیرگذار را در بر گرفته‌اند و ایالات متحده هیچ نهاد یا فعالیت تجاری را در ایران، صرف نظر از اندازه آن، از تحریم‌ها مصون نگذاشته است. همین تجربه، ایران را در ابداع راه‌هایی برای دور زدن محدودیت‌ها و کاهش اثرات آنها ماهرتر کرده است.» بیشتر بخوانید: انتقال نفت از مسیر محرمانه هرمز؛ حمله یا خویشتن‌داری ایران؟ آرش حسن‌نیا، روزنامه‌نگار اقتصادی مهارت ایران برای دور زدن تحریم‌ها و نیز از آن سو مهارت آمریکا برای مقابله با این دور زدن‌ها را هم نقطه ضعف می‌داند و هم قوت و به دویچه‌وله می‌گوید: «این هم نقطه ضعف است و هم نقطه قوت از هردو طرف یعنی به این برمی گردد که توانایی‌های هردوطرف برای پیشبرد اهدافشان به چه ترتیب رقم بخورد.» این روزنامه‌نگار اقتصادی از سوی دیگر به همراه شدن بیشتر امارات با آمریکا و احتمال دور شدن این کشور از راهی که تا کنون برای کمک به ایران در دور زدن تحریم‌ها در پیش گرفته بود اشاره می‌کند و این مسئله را یکی از نقاط قوت برای آمریکا می‌داند. رمزارزها و کیف‌پول‌های دیجیتال حسن‌نیا در این میان به موضوع جدید رمزارزها نیز اشاره کرده و می‌گوید: «ماجرای رمزارها، گسترده‌تر شدن حوزه دیجیتال و مانند اینها می‌تواند به آسانتر شدن فرایند پنهانکاری کمک بکند.» او معتقد است این حوزه، حوزه جدیدی است که اتفاقا وزارت خزانه‌داری آمریکا و شخص اسکات بسنت روی آن حساس است چرا که به عقیده او "بخشی از دور زدن تحریمها و نقل و انتقالات ایران در همین حوزه اتفاق می‌افتد". حسن‌نیا معتقد است "ردیابی کیف پول‌هایی که با سپاه و جمهوری اسلامی مربوطند و صرافی‌های رمزارز و ارزهای دیجیتال که با جمهوری اسلامی همراهی می‌کنند"، احتمالا بخش اصلی تحریم‌های جدید را تشکیل می‌دهند. هدف اصلی؛ کشورهای همسایه آرش حسن‌نیا معتقد است تحریم‌های جدید بیشتر از آنکه روی جمهوری اسلامی و بخش‌های اقتصادی مستقیم با ایران باشد بر کشورهای همسایه و هم‌مرز با ایران متمرکز خواهند بود مثل ترکیه، عراق، کردستان عراق، ترکمنستان و کشورهای شمال دریای خزر. او با اشاره به این موضوع که پس از جنگ و بسته شدن تنگه هرمز کشورهای حاشیه دریای خزر به مبادی اصلی ورود کالا به ایران تبدیل شدند، معتقد است تحریم‌های جدید بیشتر این کشورها را هدف قرار خواهند داد و اتفاقا چین و روسیه کمترین فشار را متحمل خواهند شد. با این حال او تصریح می‌کند که نتیجه نهایی متوجه اقتصاد ایران خواهد شد. حمید آصفی نیز در مطلبش به تاثیر نهایی این تحریم‌ها بر اقتصاد بیمار و فرسوده ایران اشاره کرده و نوشته است: «در چنین شرایطی، گفتن اینکه "تحریم بیشتری باقی نمانده" کمی شبیه این است که کسی وسط سیل بایستد و بگوید: آب از این بیشتر که نمی‌تواند بالا بیاید! اتفاقاً مشکل اقتصاد ایران همین نگاه است: به‌جای اینکه بپرسیم "اگر فشار بیشتر شد چه می‌کنیم؟"، مدام تلاش می‌کنیم ثابت کنیم فشار بیشتری امکان‌پذیر نیست.» با توجه به همه این تحلیل‌ها شاید باید دوباره به عبارت "D-Day اقتصادی" بازگشت و با نگاه به پیشینه تاریخی این عبارت پرسید: آیا این فشارهای جدید منجر به "خودکشی" مقامات جمهوری اسلامی خواهد شد؟

بمب اتم و تجربه ایران و اوکراین؛ بازدارندگی یا توهم امنیت؟

Mon, 24 Aug 2026 12:19:00 GMT

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، می‌گوید حمله آمریکا جهان را به سوی بمب اتم سوق داده است. اما جنگ‌های ایران و اوکراین پرسشی معکوس را پیش کشیده‌اند. آیا سلاح هسته‌ای واقعاً بازدارنده است؟اظهارات تازه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، بار دیگر بحث قدیمی اما در شرایط کنونی حساس‌تر "بازدارندگی هسته‌ای" را به متن مناقشه بر سر برنامه اتمی ایران بازگردانده است. رضایی روز یکشنبه اول شهریور (۲۳ اوت) گفت حمله آمریکا به ایران این تصور را در جهان تقویت کرده که داشتن بمب اتم می‌تواند امنیت بیشتری فراهم کند. او با بیان اینکه "حماقت ترامپ با حمله به ایران اشتیاق مردم جهان به بمب اتم را بیشتر کرد"، افزود که به اعتقاد او، این حمله نشان داده است عضویت در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و پذیرش بازرسی‌های بین‌المللی، مانع حمله نظامی نمی‌شود. محسن رضایی پا را فراتر گذاشت و مدعی شد جهان پس از حمله آمریکا به این نتیجه رسیده است که "بمب اتم از صدها F-35 مؤثرتر است". او همچنین گفت اگر پایبندی به مقررات بین‌المللی مانع حمله به یک کشور نمی‌شود، "چرا ما نرویم دنبال بمب اتم". دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید این اظهارات، گرچه الزاماً به معنای اعلام رسمی تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی نیست، اما از آن جهت حائز اهمیت است که استدلالی را به صراحت از زبان یکی از عالی‌ترین مقام‌های امنیتی ایران بیان می‌کند که پیش‌تر نیز، به اشکال گوناگون، از زبان مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی شنیده شده بود. این استدلال می‌گوید اگر تضمین‌های حقوقی و سیاسی نتوانند امنیت کشور را تأمین کنند، آیا سلاح هسته‌ای نمی‌تواند آخرین تضمین برای بقا باشد؟ اما درست در همین نقطه، تجربه جنگ‌های سال‌های اخیر استدلال دیگری را نیز پیش می‌کشد. ملیسا پارک، مدیر اجرایی کارزار بین‌المللی برای نابودی سلاح‌های هسته‌ای (ICAN) و برنده جایزه نوبل صلح، در مقاله‌ای تحلیلی که با همکاری نشریه آمریکایی نیوزویک منتشر کرده، استدلال می‌کند که جنگ‌های اوکراین و ایران نه قدرت بازدارندگی هسته‌ای، بلکه محدودیت‌های بنیادین آن را آشکار کرده‌اند. از این منظر، نتیجه‌ای که محسن رضایی از جنگ ایران می‌گیرد، الزاماً همان نتیجه‌ای نیست که شواهد میدان جنگ تأیید می‌کنند. زرادخانه‌ای که مانع حمله نشد روسیه بزرگ‌ترین زرادخانه هسته‌ای جهان را در اختیار دارد، اما این زرادخانه مانع از حملات اوکراین به عمق خاک روسیه نشده است. اوکراین در عملیات‌های خود حتی هواپیماهای راهبردی روسیه را که بخشی از توان هسته‌ای این کشور محسوب می‌شوند هدف قرار داده است. حملات پهپادی ژوئن ۲۰۲۵ به پایگاه‌های هوایی روسیه، دست‌کم شماری از بمب‌افکن‌های راهبردی توپولف را منهدم کرد یا به آنها آسیب زد. پارک بر همین تناقض انگشت می‌گذارد. به گفته او، اگر داشتن سلاح هسته‌ای فی‌نفسه مانع حمله دشمن می‌شود، چگونه کشوری فاقد سلاح هسته‌ای توانسته است دارایی‌های راهبردی یک قدرت هسته‌ای را در عمق خاک آن کشور هدف قرار دهد، بی‌آنکه مسکو بتواند با تهدید هسته‌ای مانع آن شود؟ روسیه نیز، با وجود تهدیدهای مکرر هسته‌ای در طول جنگ، تاکنون برای پاسخ به چنین حملاتی به سلاح اتمی متوسل نشده است. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله این پرسش محدود به جنگ اوکراین نیست. ملیسا پارک به نمونه‌های تاریخی دیگری اشاره می‌کند و می‌گوید مصر و سوریه در سال ۱۹۷۳ به اسرائیل حمله کردند، آرژانتین در ۱۹۸۲ جزایر فالکلند/مالویناس را که تحت حاکمیت بریتانیا بود اشغال کرد، زرادخانه هسته‌ای آمریکا مانع جنگ طولانی ویتنام نشد و هند و پاکستان، با وجود برخورداری هر دو از سلاح اتمی، بارها وارد رویارویی نظامی متعارف شده‌اند. بنابراین سلاح هسته‌ای می‌تواند هزینه جنگ تمام‌عیار یا تهدید علیه موجودیت یک کشور را به شکلی رادیکال افزایش دهد، اما دارنده آن الزاماً در برابر حمله، خرابکاری یا جنگ متعارف مصون نمی‌ماند. از خرازی و لاریجانی تا محسن رضایی سخنان دبیر شورای عالی امنیت ملی تازگی ندارد. کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی و مشاور وقت علی خامنه‌ای رهبر پیشین جمهوری اسلامی، که در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد، در اردیبهشت ۱۴۰۳ گفته بود ایران تصمیمی برای تولید بمب ندارد، اما اگر "موجودیت ایران" تهدید شود، ممکن است ناچار به تغییر دکترین هسته‌ای خود شود. او همچنین گفته بود ایران ظرفیت فنی تولید بمب را دارد. علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی، نیز در بهمن ۱۴۰۲ در پاسخ به پرسشی درباره توانایی ساخت بمب گفته بود ایران "همه آستانه‌های علم و فناوری هسته‌ای" را در اختیار دارد. علی لاریجانی، مشاور وقت علی خامنه‌ای، که او نیز در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد، در فروردین ۱۴۰۴ صریح‌تر سخن گفته و هشدار داده بود که اگر آمریکا یا اسرائیل "به بهانه هسته‌ای" ایران را بمباران کنند، جمهوری اسلامی ممکن است ناچار شود به سوی تولید بمب اتمی برود. سخنان رضایی را می‌توان تازه‌ترین حلقه در تغییر تدریجی ادبیات هسته‌ای مقام‌های جمهوری اسلامی دانست؛ ادبیاتی که از تأکید تقریباً انحصاری بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای حرکت کرده، با سخن گفتن علنی از "ظرفیت ساخت" و "تغییر دکترین" ادامه داده و اکنون به مزیت "بازدارندگی بمب اتم" رسیده است. دو برداشت متضاد از یک جنگ جنگ ایران همان‌قدر که می‌تواند در استدلال محسن رضایی شاهدی به سود بمب تلقی شود، امکان برداشتی معکوس را نیز فراهم می‌کند. ملیسا پارک یادآوری می‌کند که ایران، با وجود رویارویی با آمریکا و اسرائیل، از پاسخ نظامی باز نایستاد و با موشک‌ها و پهپادهای متعارف به اسرائیل و اهداف آمریکایی در منطقه حمله کرد. اسرائیل نیز برای مقابله با حملات ایران، عملاً به دفاع موشکی و توان متعارف خود متکی بود. بیشتر بخوانید: آیا فاصله ایران با بمب اتمی واقعا کوتاه است؟ در این میان به نظر می‌رسد که اختلاف اصلی نه بر سر خود واقعیت، بر سر تفسیر واقعیت است. محسن رضایی از حمله به ایران نتیجه می‌گیرد که کشورها ممکن است بمب را بیمه‌نامه نهایی امنیت خود بدانند. منتقدان بازدارندگی هسته‌ای اما می‌گویند تجربه روسیه نشان داده است که همین بیمه‌نامه نه مانع حمله متعارف می‌شود و نه دارنده آن را از آسیب‌پذیری نظامی در امان می‌دارد. از سوی دیگر، اگر هر کشور در معرض تهدید یا ناراضی از تضمین‌های امنیتی موجود، دستیابی به سلاح هسته‌ای را راهی برای افزایش امنیت خود بداند، چنین استدلالی می‌تواند از تهران تا ریاض، و از آنکارا تا سئول و توکیو تکرار شود. حاصل چنین منطقی می‌تواند نه لزوماً به امنیت بیشتر، بلکه به جهانی با شمار بیشتری از زرادخانه‌ها، مراکز تصمیم‌گیری هسته‌ای و امکان خطاهای محاسباتی بینجامد. معمای امنیت؛ وقتی بازدارندگی به تهدید بدل می‌شود ملیسا پارک، وزیر پیشین توسعه بین‌المللی استرالیا، از همین زاویه، بازدارندگی هسته‌ای را نه فقط راه‌حلی برای ناامنی نمی‌داند، بلکه آن را بالقوه یکی از سازوکارهای تولید ناامنی عنوان می‌کند. به باور او، این دکترین، قدرت‌های هسته‌ای را نیز ممکن است به این تصور برساند که زیر چتر زرادخانه اتمی خود می‌توانند با آزادی بیشتری به جنگ‌های متعارف یا رفتارهای تهاجمی دست بزنند. در اینجا تناقضی شکل می‌گیرد که در نظریه روابط بین‌الملل با "معمای امنیت" پیوند دارد. بر این اساس، یک کشور برای افزایش امنیت خود مسلح‌تر می‌شود، رقیب این اقدام را تهدید تلقی می‌کند و او نیز بر توان نظامی خود می‌افزاید و در نهایت ممکن است هر دو طرف، با وجود آنکه هدف اولیه‌شان افزایش امنیت بوده، در محیطی ناامن‌تر زندگی کنند. محسن رضایی می‌گوید ترامپ "به جای امنیت هسته‌ای، ناامنی هسته‌ای ایجاد کرده است". این بخش از سخنان او، دست‌کم در مورد خطر گسترش انگیزه کشورها برای جست‌وجوی گزینه هسته‌ای، با نگرانی منتقدان اشاعه، هم‌پوشانی دارد. اختلاف اما بر سر این است که آیا راه‌حل، حرکت کشورهای بیشتر به سوی بمب است، یا تلاش آنها برای کاستن از نقشی که سلاح هسته‌ای در معماری امنیت بین‌المللی بازی می‌کند؟! ملیسا پارک گزینه دوم را پیشنهاد می‌کند و به پیمان منع جنگ‌افزارهای هسته‌ای سازمان ملل، به عنوان بدیلی برای منطق بازدارندگی اشاره دارد؛ رویکردی که از نظر این برنده جایزه نوبل صلح، به جای تضمین امنیت از طریق توانایی نابودی متقابل، بر خلع سلاح و کاهش خطر هسته‌ای تأکید می‌کند.

گزینه‌های ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران

Sun, 23 Aug 2026 15:10:00 GMT

ترامپ وعده داده فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد و وزیر خزانه‌داری آمریکا از تحریم‌هایی "بی‌سابقه" خبر داده است. گزینه‌های واشنگتن از تحریم پالایشگاه‌های کوچک چین و بانک‌های مرتبط با خرید نفت ایران را در بر می‌گیرد.دولت دونالد ترامپ در حالی آماده اعلام دور تازه‌ای از فشارهای اقتصادی علیه ایران می‌شود که از آغاز دوره دوم ریاست جمهوری او، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا بیش از هزار فرد، کشتی و هواپیما را در ارتباط با ایران تحریم کرده است. ترامپ پس از اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، وعده داده است که اقدامات اقتصادی شدیدی علیه ایران اعمال خواهد شد. بسنت گفته تحریم‌هایی بی‌سابقه به‌زودی اعلام می‌شود و قرار است روز دوشنبه ۲۴ اوت (۲ شهریور) ساعت ۲ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در این باره نشست خبری برگزار کند. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله آمریکا، سازمان ملل و اتحادیه اروپا از اواخر دهه هفتاد میلادی به دلایل مختلف، از جمله برنامه هسته‌ای، مسایل حقوق بشری و حمایت تهران از گروه‌های مسلح، تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری گوناگونی علیه ایران وضع کرده‌اند. از زمان آغاز جنگ در ایران در ماه فوریه سال جاری، آمریکا فشارهای دریایی، انرژی و مالی علیه تهران را افزایش داده است. این فشارها شامل تحریم‌های گسترده‌تر و محاصره دریایی نیز می‌شود. هدف گرفتن ناوگان پنهان نفتی ایران دورهای اخیر تحریم‌ها بر ناوگان پنهان نفتی ایران، بیمه‌گران کشتیرانی، شرکت‌های تسهیل‌کننده خرید تسلیحات و شبکه‌های مرتبط با مبادلات رمزارزی متمرکز بوده است. این اقدامات به مسدود شدن حدود ۵۰۰ میلیارد دلار رمزارز مرتبط با ایران منجر شده است. ایران تحریم‌های تازه را محکوم کرده و هشدار داده است که این اقدامات می‌تواند اقتصاد کشور را بیش از پیش تحت فشار قرار دهد. در شرایط فعلی، صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز تقریبا متوقف شده است. ایران تهدید کرده نفتکش‌هایی را که بدون مجوز عبور کنند، هدف قرار خواهد داد. این وضعیت فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده، اما هم‌زمان بازار جهانی انرژی و تجارت دریایی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. تحریم پالایشگاه‌های کوچک و بانک‌های چین یکی از گزینه‌هایی که کارشناسان مطرح کرده‌اند، تحریم پالایشگاه‌های کوچک چین است؛ پالایشگاه‌هایی که به «تی‌پات» معروفند و بخش قابل توجهی از ظرفیت پالایشی چین را تشکیل می‌دهند. این پالایشگاه‌ها خریداران مهم نفت ایران هستند. تحریم‌های گذشته پالایشگاه‌های بزرگ‌تر را محتاط کرده، اما پالایشگاه‌های کوچک‌تر به دلیل ارتباط محدودتر با نظام مالی آمریکا همچنان می‌توانند با ریسک کمتر فعالیت کنند. گزینه دیگر، تحریم بانک‌های چینی است که به گفته مقام‌های آمریکایی در پردازش پرداخت‌های نفتی ایران یا تامین مالی خریدهای تسلیحاتی تهران نقش دارند. وزارت خزانه‌داری آمریکا تاکنون به برخی بانک‌ها درباره احتمال تحریم‌های ثانویه هشدار داده، اما آنها را به طور مستقیم هدف نگرفته است. دلیل احتیاط واشنگتن این است که تحریم بانک‌های چینی می‌تواند واکنش تلافی‌جویانه پکن را در پی داشته باشد. ادامه هدف گرفتن شبکه‌های دور زدن تحریم آمریکا می‌تواند به هدف گرفتن افراد، شرکت‌ها و نهادهایی ادامه دهد که به ایران در دور زدن تحریم‌ها کمک می‌کنند. اقدامات اخیر علیه شرکت‌های مرتبط با تجارت نفت ایران نمونه‌ای از همین رویکرد است؛ رویکردی که بیشتر شبیه تعقیب مداوم شبکه‌های جایگزین است، زیرا ایران معمولا پس از تحریم یک شرکت، نهادهای تازه‌ای برای ادامه فعالیت ایجاد می‌کند. تحریم‌های بیشتر در حوزه هوانوردی، تجارت و حمل‌ونقل نیز از گزینه‌های احتمالی واشینگتن است. بحث درباره محاصره زمینی در میان گزینه‌های مطرح‌شده، بحث درباره محاصره زمینی ایران با کمک کشورهای همسایه نیز وجود دارد. اجرای چنین طرحی پیچیده خواهد بود و به همکاری چند کشور نیاز دارد. با این حال، در صورت اجرا، می‌تواند واردات کالاهای ضروری را نیز مختل کند و فشار مستقیم بر جمعیت ایران وارد سازد. با این وجود، کارشناسان هشدار می‌دهند که چنین فشاری لزوما به اعتراض عمومی علیه حکومت منجر نخواهد شد و ممکن است پیامدهای انسانی گسترده‌ای داشته باشد. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید ترامپ همچنین تهدید کرده کشورهایی را که با ایران تعامل اقتصادی دارند، با تعرفه روبه‌رو کند. با این حال، مسیر تعرفه‌ای با چالش‌های حقوقی روبه‌روست. طرحی تازه در سنای آمریکا درباره تحریم روسیه ممکن است اختیارات تعرفه‌ای جدیدی در اختیار ترامپ بگذارد، اما این طرح هنوز نیازمند تصویب مجلس نمایندگان است و با نگرانی‌هایی در هر دو حزب روبه‌روست.

زلنسکی: برگزاری انتخابات در زمان جنگ می‌تواند باعث شکاف شود

Sun, 23 Aug 2026 12:31:00 GMT

ولودیمیر زلنسکی می‌گوید برگزاری انتخابات در اوکراین در میانه جنگ با روسیه می‌تواند کشور را دچار شکاف کند. رئیس‌جمهوری اوکراین همچنین هشدار داد مسکو پس از انتخابات پارلمانی، ممکن است ۳۰۰ هزار نیروی تازه را بسیج کند.ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، پیشنهاد برگزاری انتخابات در زمان جنگ را رد کرد و گفت چنین اقدامی در شرایط فعلی "ریسکی بسیار بزرگ" است و می‌تواند اوکراین را دوپاره کند. زلنسکی در سخنانی که روز یکشنبه منتشر شد، گفت: «در جنگی مانند این، انتخابات به خودی خود یک خطر بزرگ است. انتخابات در حال حاضر برای کشور مانند سونامی است و اوکراین را دچار شکاف می‌کند.» اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله در اوکراین، به دلیل حکومت نظامی، انتخابات فعلا تعلیق شده است. این کشور همچنان در حال مقابله با تهاجم گسترده روسیه است و بر اساس گزارش‌ها، تعلیق انتخابات از حمایت گسترده افکار عمومی برخوردار است. پاسخ به پیشنهاد وزیر دفاع پیشین اظهارات زلنسکی در واکنش به پیشنهاد میخایلو فدوروف، وزیر دفاع پیشین اوکراین، مطرح شد؛ او خواستار برگزاری انتخابات شده بود. زلنسکیدر رد این پیشنهاد گفت: «اگر می‌خواهیم کشور را نابود کنیم، می‌توانیم در مسیر انتخابات در این دوران جنگ حرکت کنیم.» فدوروف یک ماه پس از برکناری از وزارت دفاع چنین پیشنهادی را مطرح کرده است. او در میان بخشی از جوانان اوکراین محبوبیت دارد و هزاران نفر خواستار بازگشت او به دولت شده‌اند. با این حال، یک نظرسنجی تازه نشان داده است که زلنسکی همچنان در صورت برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، از حمایت بیشتری برخوردار خواهد بود. بیشتر بخوانید: حمله بی‌سابقه اوکراین به مسکو؛ روسیه بریتانیا را تهدید کرد زلنسکی در سخنان خود از فدوروف انتقاد کرد و گفت: «من معتقدم او خودش به سمت مسیرهای اشتباه می‌رود یا او را به آن سمت هل می‌دهند.» این اظهارات نشان می‌دهد اختلاف درون ساختار سیاسی اوکراین درباره زمان انتخابات و مدیریت جنگ، آشکارتر شده است. رئیس‌جمهوری اوکراین همچنین گفت کی‌یف بر این باور است که روسیه پس از برگزاری انتخابات پارلمانی سپتامبر، قصد دارد ۳۰۰ هزار نیروی دیگر را برای جنگ بسیج کند. او افزود مسکو ممکن است در سال ۲۰۲۷ نیز صدها هزار نیروی تازه را به خدمت بگیرد تا برای تصرف باقی‌مانده منطقه دونتسک در شرق اوکراین تلاش کند. دونتسک یکی از اهداف راهبردی اصلی روسیه در جنگ اوکراین است. توافق با آلمان برای رهگیرهای پاتریوت زلنسکی همچنین از توافق با آلمان برای تامین ۶۰۰ موشک رهگیر پاتریوت (PAC-2) در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ خبر داد. این اعلام پس از سفر یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان، به اوکراین در روز شنبه انجام شد. سامانه‌های پاتریوت آمریکا تنها تجهیزات موجود در زرادخانه اوکراین هستند که توان مقابله با موشک‌های بالستیک اسکندر-ام و کینژال روسیه را دارند، اما مهمات این سامانه‌ها رو به کاهش است. فرانسه نیز روز شنبه وعده داد موشک‌های رهگیر تازه‌ای به اوکراین تحویل دهد. کمک ۹/۲ میلیارد دلاری نروژ به اوکراین هم‌زمان، دولت نروژ اعلام کرد قصد دارد در سال مالی ۲۰۲۷ نیز ۸۵ میلیارد کرون نروژ، معادل ۹/۲ میلیارد دلار، به اوکراین کمک مالی کند. این میزان کمک با مبلغی که نروژ در سال ۲۰۲۶ اختصاص داده بود، برابر است. یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، همراه با رهبران کشورهای نوردیک و بالتیک روز یکشنبه به کی‌یف سفر کرد تا حمایت خود از اوکراین را نشان دهد. بر اساس بیانیه دولت نروژ، این کمک برای هزینه‌های نظامی و انسانی اختصاص خواهد یافت. استوره گفت: «حمایت از اوکراین و بازسازی آن فقط کمک نیست. این سرمایه‌گذاری در امنیت خود اروپا است.» دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید این کمک‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که کشورهای اروپایی تلاش دارند کمبود ناشی از کاهش تمایل آمریکا به حمایت از اوکراین در دوره دونالد ترامپ را جبران کنند. اوکراین همچنان زیر حملات شدید موشکی و پهپادی روسیه قرار دارد و کمبود رهگیرهای پدافندی به یکی از چالش‌های اصلی کی‌یف تبدیل شده است. هشدار پوتین درباره حمله به اقتصاد اوکراین در سوی مقابل، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، در اظهاراتی که روز شنبه منتشر شد، گفت کی‌یف با حمله به اهداف اقتصادی روسیه "جعبه پاندورا" را باز کرده است. او هشدار داد مسکو نیز به "حساس‌ترین بخش‌های اقتصادی" اوکراین ضربه خواهد زد. روسیه و اوکراین هر دو حملات پهپادی خود را برای ضربه زدن به زیرساخت‌های اقتصادی یکدیگر افزایش داده‌اند. این حملات اغلب اهدافی را بسیار دورتر از خطوط مقدم جنگ هدف قرار می‌دهد؛ جنگی که اکنون به مرز چهار سال و نیم رسیده است.

گزارش سی‌ان‌ان از مقاومت زنان ایرانی در برابر تحمیل حجاب

Sun, 23 Aug 2026 09:59:00 GMT

بر اساس گزارش تازه‌ای از شبکه سی‌ان‌ان، زنان در ایران همچنان حجاب اجباری را به چالش می‌کشند. تندروها خواهان تشدید برخوردها هستند. حکومت اما به دلیل پیامدهای جنگ و بحران اقتصادی، فعلاً با احتیاط گام برمی‌دارد.گزارش تازه سی‌ان‌ان از ایران، تصویری دوگانه از مناقشه بر سر حجاب اجباری ترسیم می‌کند. طبق این گزارش که امروز یکشنبه ۲۳ اوت (اول شهریور) منتشر شده، از یک سو شمار زیادی از زنان، به‌ویژه در شهرهای بزرگ، آشکارا حجاب اجباری را نادیده می‌گیرند و از سوی دیگر، جریان‌های تندرو فشار برای بازگرداندن برخوردهای سخت‌گیرانه را افزایش داده‌اند. حکومت نیز، به نظر می‌رسد دست‌کم تاکنون، از رویارویی گسترده و مستقیم در خیابان پرهیز کرده است. این وضعیت در جریان جنگ امسال با آمریکا و اسرائیل نمود بیشتری یافت. زنان بدون روسری حتی در تجمع‌های حامی حکومت و رسانه‌های دولتی دیده شدند؛ نشانه‌ای از اینکه، از نظر سی‌ان‌ان، دستگاه حکومتی و نیروهای امنیتی در اوج جنگ، اولویت‌های فوری‌تری داشتند. اما با فروکش کردن نسبی فشار جنگ، روحانیان و سیاستمداران تندرو بار دیگر خواستار مقابله با آنچه "برهنگی" و "بی‌عفتی" می‌خوانند شده‌اند. با این همه، به گزارش سی‌ان‌ان، میراث جنبش "زن، زندگی، آزادی" همچنان در خیابان‌های ایران مشهود است. این جنبش پس از مرگ ژینا مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد در شهریور ۱۴۰۱ آغاز و به‌شدت سرکوب شد، اما نافرمانی زنان در برابر حجاب اجباری را از میان نبرد. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید عفو بین‌الملل نیز در گزارش‌های خود از تداوم مقاومت گسترده زنان و دختران سخن گفته و تأکید کرده است که با وجود توقف اجرای قانون جدید "عفاف و حجاب"، حکومت همچنان با استفاده از قوانین موجود، نظارت الکترونیکی، جریمه و تعطیلی کسب‌وکارها در جهت اعمال حجاب اجباری تلاش می‌کند. برخورد با کافه‌ها و کسب‌وکارها به نظر می‌رسد بخشی از فشار تازه، به جای برخورد فراگیر خیابانی، متوجه کسب‌وکارها شده است. بررسی سی‌ان‌ان از رسانه‌های ایران در پایان ماه گذشته موارد تعطیلی کافه‌ها و دیگر واحدهای صنفی به دلیل رعایت نکردن مقررات پوشش را در دست‌کم شش شهر نشان می‌دهد. سی‌ان‌ان با استناد به خبرگزاری هرانا در ۱۹ ژوئیه از تعطیلی دست‌کم هفت کافه و رستوران در تهران به دلیل اجرا نکردن حجاب اجباری گزارش داده و دادستانی تهران نیز از برخورد با آنچه "بی‌عفتی" در کافه‌ها و رستوران‌ها و عرضه پوشاک "نامتعارف" می‌خواند، خبر داده است. خبرگزاری مهر نیز گزارش داده که در خراسان جنوبی ۱۰ کافه به اتهام نقض "هنجارهای اجتماعی و مقررات حجاب اجباری" تعطیل شده‌اند. فشارها تنها به واحدهای صنفی محدود نیست. سی‌ان‌ان به پرونده پرستو احمدی، خواننده ایرانی، اشاره می‌کند که همراه با هشت عضو گروه موسیقی و تیم تولیدش در قم به ۷۴ ضربه شلاق و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده است؛ پرونده‌ای که به اجرای اینترنتی سال ۲۰۲۴ او بدون حجاب و با شانه‌های برهنه مربوط می‌شود. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله در همین حال، به گزارش سی‌ان‌ان، چهره‌های تندرو خواستار برخورد شدیدتر هستند. حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه حکومتی کیهان، اجرای مقررات حجاب را هم تکلیف قانونی و هم وظیفه شرعی مسئولان دانسته است. در تجمعی در اصفهان نیز شعاری منتسب به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائيل، روی پلاکاردی دیده شده که زنان بی‌حجاب را "سربازان ارزان‌قیمت" این کشور معرفی کرده است. سی‌ان‌ان تأکید می‌کند مدرکی وجود ندارد که نتانیاهو چنین سخنی گفته باشد. این نمونه، با این حال، نشان می‌دهد چگونه بخشی از جریان تندرو می‌کوشد سرپیچی از حجاب را نه فقط مسئله‌ای دینی و فرهنگی، بلکه در قالب وفاداری سیاسی و امنیت ملی بازتعریف کند. تداوم حضور نافرمانی در خیابان در سوی دیگر این کشمکش، تصاویر شبکه‌های اجتماعی از تغییر محسوس سیمای خیابان‌های ایران حکایت دارند؛ زنان جوان بدون روسری، زنانی سوار بر موتورسیکلت و اسکوتر و حتی حرکت گروهی موتورسواران زن در تهران، شیراز و اصفهان. سی‌ان‌ان از ویدئویی یاد می‌کند که حدود ۲۰ زن موتورسوار را در اصفهان نشان می‌دهد. مسعود پزشکیان نیز نسبت به کارآمدی تحمیل حجاب اجباری ابراز تردید کرده و گفته است تغییر رفتار مسئله‌ای فرهنگی و مربوط به باور است و نمی‌توان با زور در مردم باور ایجاد کرد. این موضع در شرایطی بیان می‌شود که قانون سخت‌گیرانه‌تر "عفاف و حجاب"، مصوب پاییز ۱۴۰۳، پس از اعتراض‌های گسترده و مداخله در سطح شورای عالی امنیت ملی متوقف ماند. در عین حال ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی حضور زنان در انظار عمومی بدون "حجاب شرعی" را جرم‌انگاری کرده است. به گزارش سی‌ان‌ان، آنچه اکنون در ایران دیده می‌شود، نه پایان حجاب اجباری است و نه بازگشت کامل حکومت به الگوی سرکوب خیابانی پیشین؛ بلکه کشاکشی است میان واقعیتی اجتماعی که پس از ۱۴۰۱ به‌سختی می‌توان آن را به عقب بازگرداند و ساختار سیاسی و مذهبی‌ای که از کنار گذاشتن الزام حجاب سر باز می‌زند. سی‌ان‌ان از زنی حدوداً ۶۰ ساله در تهران نقل می‌کند که به باور او، حکومت دیگر به‌آسانی قادر به بازگرداندن روسری بر سر دختران نیست. با وجود این، او می‌گوید: «البته زمان انقلاب هم همین فکر را می‌کردیم. هرگز تصور نمی‌کردیم بتوانند ما را مجبور به پوشیدن روسری کنند، اما در نهایت این کار را کردند.»

رادیوی برد بلند؛ شبکه‌ای که بدون اینترنت هم کار می‌کند

Sun, 23 Aug 2026 08:04:00 GMT

قطع اینترنت در پی وقایع دی ماه در ایران، بسیاری را به طرح این پرسش واداشت که آیا به راستی راهی برای مقابله با خاموشی دیجیتال وجود دارد یا نه. "رادیوی برد بلند" (LoRa) ممکن است بتواند دیوار آهنین سانسور در ایران را بشکند.ایران، ژانویه ۲۰۲۶؛ همزمان با بزرگ‌ترین اعتراضات از زمان انقلاب اسلامی، حکومت اینترنت را به طور کامل قطع کرد. وب‌سایت "سامانه شناسایی و تحلیل اختلال اینترنت" (IODA) سازمانی که اتصال‌های اینترنتی جهان را پایش می‌کند، اعلام کرد که عملا دیگر هیچ ترافیک داده‌ای وجود ندارد. داگ مادوری، کارشناس زیرساخت اینترنت، از این رویداد به عنوان "بدترین قطع اینترنت در جهان" یاد می‌کند. دور از چشم افکار عمومی جهان، طی همین هفته‌ها تا ۱۸ هزار نفر در جریان سرکوب حکومتی کشته شدند. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید این صرفا یک مورد استثنایی نیست. از روسیه و بلاروس گرفته تا میانمار و سودان، هر جا که حکومت‌ها از شکل‌گیری مقاومت، هراس دارند، اینترنت به سلاحی در دست آن‌ها تبدیل می‌شود. این یکی از درس‌های کتابچه راهنمای حکومت‌های اقتدارگرا است: کسی که نتواند با دیگران ارتباط برقرار کند، نمی‌تواند سازماندهی شود. به همین دلیل، فعالان در سراسر جهان با یک پرسش مشترک روبه‌رو هستند: اگر حکومت همه ارتباطات را به طور کامل زیر نظر بگیرد یا اینترنت را به کلی قطع کند، چگونه می‌توان ارتباط برقرار کرد؟ یکی از پاسخ‌ها از جایی غیرمنتظره می‌آید: از دنیای علاقه‌مندان به رادیو آماتوری. راه‌حل: رادیو به جای روتر نام این فناوری "لورا" (LoRa) است که مخفف عبارت Long Range Radio به معنای "رادیوی برد بلند" است. این فناوری در اصل برای حسگرهای صنعتی توسعه داده شد، اما ایده آن بسیار ساده است: ماژول‌های رادیویی کوچکی در اندازه تقریبی یک پاکت سیگار که از حدود ۲۰ یورو قابل خرید هستند، بسته‌های داده رمزگذاری‌شده را تا چندین کیلومتر ارسال می‌کنند. بدون وای‌فای، بدون شبکه تلفن همراه و بدون اتصال به اینترنت. این دستگاه‌ها که "نود" (Node) نامیده می‌شوند، از باندهای فرکانسی بدون نیاز به مجوز استفاده می‌کنند. همان باندهایی که در سراسر جهان برای تجهیزات غیرنظامی مانند ایستگاه‌های هواشناسی و دربازکن‌های گاراژ اختصاص یافته‌اند. نکته اصلی زمانی رخ می‌دهد که تعداد زیادی از این دستگاه‌ها به یکدیگر متصل شوند. در این صورت، یک "شبکه مش" (Mesh Network) شکل می‌گیرد. هر دستگاه، پیام را به طور خودکار به نزدیک‌ترین دستگاه بعدی منتقل می‌کند. درست مانند چوب [مسابقه دو] امدادی که در میان یک جمعیت دست به دست می‌شود. اگر یکی از دستگاه‌ها از کار بیفتد، پیام مسیر دیگری را پیدا می‌کند. شبکه به طور خودکار خود را ترمیم می‌کند. در چنین شبکه‌ای هیچ مرکز واحدی وجود ندارد که بتوان آن را از کار انداخت. هیچ ارائه‌دهنده خدماتی وجود ندارد که یک نهاد دولتی بتواند او را تحت فشار قرار دهد. هیچ سروری هم وجود ندارد که دادگاهی بتواند آن را توقیف کند. این ماژول‌های رادیویی معمولا در جایی پنهان می‌شوند و انرژی خود را یا از باتری و یا از یک پنل خورشیدی کوچک تامین می‌کنند. البته این فناوری در مقایسه با اینترنت یک محدودیت مهم دارد: تنها می‌توان پیام‌هایی با حداکثر ۲۳۷ بایت، یعنی حدود ۲۳۷ حرف، رد و بدل کرد؛ در نتیجه فقط چند کلمه قابل ارسال است. اما این محدودیت مزایایی نیز دارد: نرخ پایین انتقال داده باعث افزایش برد، کاهش مصرف انرژی و کاهش احتمال مکان‌یابی ارتباط رادیویی می‌شود. ارتباط در شبکه LoRa فقط میان کاربران آن برقرار می‌شود دو مورد از شناخته‌شده‌ترین سامانه‌هایی که بر پایه این فناوری ساخته شده‌اند، Meshtastic و MeshCore هستند. هر دو رایگان، متن‌باز و فاقد اهداف تجاری. هر دو پروژه بر یک سازوکار مهم حفاظت از حریم خصوصی تاکید دارند: دستگاه‌هایی که تنها وظیفه انتقال پیام را بر عهده دارند، نمی‌توانند محتوای آن را بخوانند. هیچ شخص ثالثی، از جمله پلیس یا نهادهای دولتی، به محتوای پیام‌ها دسترسی پیدا نمی‌کند. تیم توسعه‌دهنده MeshCore در وب‌سایت خود این موضوع را با شعار "ارتباطات شما، کلیدهای رمزنگاری شما، کنترل شما" بیان می‌کند. به بیان دیگر، فرستنده کنترل ارتباط را در اختیار خود نگه می‌دارد. اینکه این ایده حتی در شرایط بسیار دشوار نیز کارآمد است، کاربران اوکراینی نیز آن را تایید می‌کنند. در این کشور، پروژه‌ای با نام Meshtastic-UA به صورت عمومی در گیت‌هاب مستندسازی شده که از این فناوری در جنگ استفاده می‌کند و آن را توسعه می‌دهد. همچنین یک نقشه آنلاین و عمومی، نودهای فعال را در سراسر اوکراین با تراکم چشمگیر در نزدیکی خط مقدم نشان می‌دهد. MeshCore نیز روی نقشه خود محل استقرار نودهای پراکنده در سراسر جهان را نمایش می‌دهد، هرچند بسیاری از کاربران موقعیت مکانی نودهای خود را پنهان می‌کنند. چرا سانسور در اینجا بی‌اثر است؟ وقتی حکومت‌ها اینترنت را مسدود می‌کنند، معمولا از مجموعه‌ای از روش‌های شناخته‌شده استفاده می‌کنند: مسدود کردن نشانی‌های آی‌پی و دامنه‌ها، بررسی بسته‌های داده با استفاده از فناوری موسوم به "بازرسی ژرف بسته‌ها" (DPI) و وادار کردن ارائه‌دهندگان خدمات به همکاری از طریق قانون. برای نمونه، نهادهای مسئول سانسور در روسیه شرکت‌های مخابراتی را ملزم کرده‌اند که دسترسی مستقیم نهادهای امنیتی به داده‌های ارتباطی را فراهم کنند. هر شرکتی که از این دستور سرپیچی کند، مجوز فعالیت خود را از دست می‌دهد. اما همه این اقدامات تنها زمانی امکان‌پذیر است که ارتباطات از طریق اینترنت انجام شود. شبکه‌های مش مبتنی بر LoRa چنین نیستند. اساسا چیزی برای مسدود کردن وجود ندارد؛ نه دامنه‌ای، نه نشانی آی‌پی و نه ارائه‌دهنده خدماتی. پیام‌ها به شکل امواج رادیویی در هوا جابه‌جا می‌شوند و بدون آنکه توسط دیوارهای آتش یا سامانه‌های نظارتی اینترنت شناسایی شوند، به مقصد می‌رسند. "باید از خطرات آن آگاه بود" با وجود تمام مزایای این فناوری، تصور آن به عنوان یک راه‌حل معجزه‌آسا اشتباه است. محدودیت‌های آن واقعی هستند و در حکومت‌های سرکوبگر حتی می‌توانند جان افراد را به خطر بیندازند. بزرگ‌ترین خطر این است که فرستنده امواج رادیویی قابل مکان‌یابی است. رمزگذاری از محتوای پیام محافظت می‌کند، اما موقعیت مکانی فرستنده را پنهان نمی‌کند. نهادهای دولتی که تجهیزات لازم را در اختیار دارند، می‌توانند با استفاده از روش مثلث‌یابی محل ارسال سیگنال را شناسایی کنند، حتی بدون آنکه از محتوای پیام اطلاعی داشته باشند. البته اگر فرستنده در نقطه‌ای دورافتاده قرار داشته باشد، همچنان نمی‌توان از روی آن به هویت افراد پشت شبکه پی برد. بیشتر بخوانید: کارزار روایت‌ها؛ هشتگ "وقتی شما نبودید" از چه می‌گوید؟ از سوی دیگر، یک شبکه مش تنها زمانی قدرت واقعی خود را نشان می‌دهد که تعداد کافی از افراد در آن مشارکت داشته باشند. بدون وجود حداقل تعداد لازم از دستگاه‌ها در اطراف، برد شبکه محدود خواهد ماند و ایجاد چنین زیرساختی نیز به زمان نیاز دارد؛ زمانی که در یک بحران ناگهانی ممکن است در دسترس نباشد. در نهایت، استفاده از تجهیزات رادیویی بدون مجوز در بسیاری از کشورها جرم محسوب می‌شود. برای مثال، در ایران یا روسیه حتی نگهداری چنین دستگاه‌هایی نیز ممکن است پیامدهای حقوقی سنگینی به همراه داشته باشد. نظریه یا واقعیت؟ اینکه آیا شبکه‌های مش مبتنی بر LoRa در حال حاضر به طور هدفمند توسط فعالان در حکومت‌های سانسورگر مورد استفاده قرار می‌گیرند یا نه، قابل اثبات نیست. زیرا هر کسی که چنین شبکه‌ای را در یک کشور سرکوبگر راه‌اندازی کند، به دلایل کاملا روشن هیچ ردپایی از خود بر جای نمی‌گذارد. مستندسازی چنین فعالیتی می‌تواند جان او را به خطر بیندازد. بیشتر بخوانید: "امیدوارم اینترنت قطع نشود”؛ روایت زندگی‌های وابسته به اینترنت اما آنچه می‌توان با اطمینان گفت این است که اوکراین نشان داده این ایده در شرایط واقعی بحران نیز کارآمد است. سخت‌افزار آن در سراسر جهان، آزادانه قابل تهیه است، کد منبع آن متن‌باز است و کارشناسان مستقل امکان بررسی آن را دارند. همچنین این فناوری به اندازه‌ای بالغ شده که حتی افراد فاقد دانش فنی نیز می‌توانند تنها با چند اقدام ساده آن را راه‌اندازی کنند. نود: یک دستگاه کوچک، یک پرسش بزرگ شبکه مش مبتنی بر LoRa جایگزینی برای امنیت دیجیتال همه‌جانبه نیست. این تنها یک ابزار است؛ ابزاری ارزان، غیرمتمرکز و از نظر ساختاری مقاوم در برابر رایج‌ترین شیوه‌های کنترل حکومتی بر ارتباطات. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله در جهانی که هر روز حکومت‌های بیشتری از اینترنت به عنوان ابزار اعمال قدرت استفاده می‌کنند و شرکت‌هایی مانند اپل نیز تحت فشار دولت‌ها برنامه‌های وی‌پی‌ان را از فروشگاه‌های خود حذف می‌کنند، این پرسش بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند: وقتی همه راه‌های دیگر بسته شوند، چه چیزی برای مردم باقی می‌ماند؟ شاید برای برخی، پاسخ در یک ماژول کوچک رادیویی ۲۰ یورویی نهفته باشد.

فرسودگی جامعه ایران زیر آوار اخبار منفی

Sat, 22 Aug 2026 12:12:00 GMT

سال‌ها جنگ، سرکوب، اعدام، بحران اقتصادی و ناامنی روزمره، بخشی از جامعه ایران را به نقطه خستگی روانی رسانده است. آنچه گاهی "بی‌تفاوتی" خوانده می‌شود، در بسیاری موارد راهی برای دوام آوردن است.در ایران امروز، خبر بد و منفی دیگر یک موضوع الزاما واکنش برانگیز نیست ودر زندگی روزمره جا افتاده است. جنگ، تهدید نظامی، اعدام، سرکوب، گرانی، سقوط ارزش پول، ناامنی شغلی، ترس از آینده و فشار روانی، یکی پس از دیگری می‌آیند و فرصت نفس کشیدن نمی‌دهند. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله جامعه‌ای که سال‌ها با بحران‌های پی‌درپی روبه‌رو بوده، دیگر با هر خبر تازه واکنش نشان نمی‌دهد، گویی هر خبر بد یک زخم کهنه است که دوباره سر باز کرده است. خبر سیاسی برای بسیاری از مردم فقط موضوع بحث یا تحلیل نیست. گاهی به معنای اضطراب بیشتر، خرج بیشتر، خطر بیشتر، ناامنی بیشتر و احساس ناتوانی بیشتر است. در چنین وضعیتی، سکوت یا فاصله گرفتن از خبر را نمی‌توان نشانه بی‌تفاوتی دانست. پرسش مهم این نیست که چرا مردم همیشه واکنش آشکار نشان نمی‌دهند، بلکه پرسش اصلی این است که جامعه زیر این همه فشار، تا کجا توان واکنش نشان دادن دارد. وقتی زندگی روزمره خودش میدان بحران است داده‌های منتشرشده از پیمایش مرکز افکارسنجی "آرا" تصویر بهتری از این وضعیت می‌دهد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره این نظرسنجی، بیش از ۸۱ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند در تامین مواد غذایی با دشواری روبه‌رو هستند. این عدد فقط یک شاخص اقتصادی نیست. نشانه آسیب دیدن ابتدایی‌ترین لایه امنیت زندگی است. بیشتز بخوانید: میان آتش‌بس و هراس، زندگی ایرانیان در جنگ سعید پیوندی، جامعه شناس با اشاره به این آمار می‌گوید: وقتی تامین غذا، اجاره خانه، هزینه درمان، رفت‌وآمد و خریدهای روزانه به مسئله اصلی تبدیل می‌شود، ذهن انسان ناگزیر اول سراغ بقا می‌رود. سیاست، خبر و تحلیل همچنان مهم‌اند، اما برای کسی که نگران سفره، خانه و آینده فرزندش است، خبرهای بزرگ گاهی زیر فشار نیازهای فوری‌تر دفن می‌شوند. در همان گزارش‌ها، ۵۰/۲ درصد پاسخ‌دهندگان از ناامیدی، ۴۷/۷ درصد از غم و افسردگی و ۶۳/۶ درصد از خشم گفته‌اند. گاهی فشار آن‌قدر زیاد می‌شود که آدم برای حفظ خودش، تماسش را با منبع اضطراب کم می‌کند. خبر در این حالت فقط خبر نیست؛ یادآوری مداوم خطر، ناتوانی و آینده‌ای مبهم است. دیگر خبر نگاه نمی‌کنم یک شهروند تهرانی در گفت‌وگو با دویچه وله می‌گوید مدتی است آگاهانه از خبر فاصله گرفته است. اگر کسی در تلگرام یا واتس‌اپ خبری برایش بفرستد، شاید آن را ببیند، اما خودش دیگر سراغ تلویزیون، شبکه‌های ماهواره‌ای و برنامه‌های خبری نمی‌رود. او می‌گوید: «مشکل فقط زیاد بودن خبرهای بد نیست. مسئله، حس تکرار و بی‌نتیجه بودن است.» به گفته او، همه حرف می‌زنند، همه تحلیل می‌کنند، اما زندگی هر روز سخت‌تر می‌شود. این شهروند می‌گوید در محل کار با چند نفر از همکارانش قرار گذاشته‌اند صبح‌ها درباره سیاست حرف نزنند. به جای آن موسیقی گوش می‌دهند و تلاش می‌کنند روز کاری را بدون بحث‌های سیاسی شروع کنند. او می‌گوید اگر روز با خبر و سیاست آغاز شود، ادامه دادن سخت‌تر می‌شود. فقط می‌خواهم زندگی کنم شهروند دیگری در مازندران تجربه‌ای نزدیک به همین وضعیت دارد. او به دویچه وله می‌گوید دیگر خبرها را دنبال نمی‌کند و بیشتر وقتش را در اینستاگرام با ویدئوهای طنز می‌گذراند. اگر جایی تلویزیون یا شبکه ماهواره‌ای روی بخش خبری باشد، از دیگران می‌خواهد کانال را عوض کنند. این شهروند می‌گوید قبلا اینطور نبود اما با ادامه جنگ و نامشخص بودن آینده، چنین تصمیمی گرفته است. او می‌گوید: «واقعا دیگر بس است. چقدر مرگ و رنج؟ من می‌خواهم زندگی کنم.» این جمله شاید یکی از صریح‌ترین توصیف‌ها از حال بخشی از جامعه ایران باشد. مردمی که لزوما از سیاست جدا نشده‌اند، درد دیگران را هم نادیده نمی‌گیرند، اما به نقطه‌ای رسیده‌اند که هر خبر تازه می‌تواند فشار روانی بیشتری بر آنان تحمیل کند. او می‌گوید کاری از دست مردم برنمی‌آید و باید دید چه پیش می‌آید. تا آن زمان، به گفته او، فقط باید زنده ماند. جامعه بی‌تفاوت نیست سعید پیوندی، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با دویچه وله می‌گوید آنچه در جامعه ایران دیده می‌شود را نباید به‌سادگی "بی‌تفاوتی" نامید. به گفته او، جامعه دچار "خستگی و فرسودگی" شده و بخشی از توان واکنش بیرونی خود را در برابر رویدادهای تلخ از دست داده است. پیوندی می‌گوید اگر مردم داخل ایران اعدام‌ها، فشارهای اجتماعی یا سرکوب سیاسی را مانند ایرانیان خارج از کشور دنبال نمی‌کنند یا واکنش آشکار نشان نمی‌دهند، این به معنای بی‌اعتنایی نیست. او تاکید می‌کند مردم داخل کشور تروماهایی را پشت سر گذاشته‌اند که توان اعتراض و ابراز مخالفت را فرسوده می‌کند. این تفاوت مهم است. بی‌تفاوتی یعنی فرد مسئله را مهم نمی‌داند. اما خستگی روانی یعنی فرد مسئله را می‌فهمد، از آن رنج می‌برد، اما دیگر نیرویی برای واکنش ندارد. در ایران امروز، بسیاری از مردم در وضعیت دوم قرار گرفته‌اند. پیوندی می‌افزاید: «در فضای مجازی وضعیت تا حدی متفاوت است. در شبکه‌های اجتماعی هنوز نشانه‌هایی از همدردی، خشم، اعتراض و پیگیری دیده می‌شود. این فضا برای بسیاری از مردم امکانی فراهم می‌کند تا دست‌کم احساس خود را بیان کنند، حتی اگر نتوانند در خیابان یا فضای عمومی واکنش نشان دهند.» اما فضای مجازی محدودیت‌های خود را دارد. یک استوری، یک پست، یک پیام خصوصی یا چند جمله خشمگینانه می‌تواند نشانه زنده بودن حساسیت اجتماعی باشد، اما جای کنش جمعی سازمان‌یافته را نمی‌گیرد. در جامعه‌ای که هزینه اعتراض بالاست و مردم زیر فشار اقتصادی زندگی می‌کنند، فاصله میان واکنش آنلاین و حضور واقعی در میدان زیاد می‌شود. بیشتر بخوانید: از مقدس‌سازی تا بی‌تفاوتی؛سیر تحول احساس ایرانیان درباره جنگ با این حال، همین واکنش‌های پراکنده نشان می‌دهد جامعه خاموش نشده است. مردم هنوز می‌بینند، می‌فهمند، ناراحت می‌شوند و گاهی در حد توان خود واکنش نشان می‌دهند. حتی سکوت نیز همیشه بی‌معنا نیست. گاهی سکوت انتخاب کسی است که نمی‌خواهد بیشتر از این فرو بریزد. شاید فعالیت مجازی تنها مسیری است که فرد را همچنان زنده نگه داشته تا زمان دیگری که فرصت کنش اجتماعی داشته باشد. تاب‌آوری بی‌پایان نیست جامعه ایران در سال‌های اخیر بارها با بحران‌های سنگین روبه‌رو شده است. اعتراضات، سرکوب، اعدام، جنگ، بحران اقتصادی، مهاجرت گسترده، ناامیدی سیاسی و ناامنی روزمره، هر کدام بخشی از توان روانی جامعه را مصرف کرده‌اند. مردم در برابر این فشارها نوعی تاب‌آوری نشان داده‌اند، اما تاب‌آوری حد دارد. پیوندی معتقد است نمی‌توان از انسان‌ها انتظار داشت برای مدت طولانی زیر فشار دائمی زندگی کنند و همچنان با همان توان گذشته واکنش نشان دهند. بخشی از جامعه دیگر نمی‌خواهد خبر بد بشنود، چون امید چندانی به بهتر شدن وضعیت ندارد. این گروه را باید فهمید، نه سرزنش کرد. از نگاه او، باید پرسید چه چیزی باعث شده کمر بخشی از مردم زیر فشار خم شود. چرا عده‌ای ترجیح می‌دهند با خبرهای بد روبه‌رو نشوند؟ چرا کسی که شاید روزی پیگیر سیاست بوده، حالا می‌خواهد فقط موسیقی گوش کند، طنز ببیند یا درباره هیچ اتفاقی حرف نزند؟ دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید در بسیاری از کشورها، خبر سیاسی می‌تواند موضوع بحث، اختلاف نظر یا تحلیل باشد. در ایران، سیاست برای بسیاری از شهروندان به تجربه‌ای جسمی و روانی تبدیل شده است. خبر گرانی فقط یک خبر اقتصادی نیست. این اخبار رابطه مستقیمی با زندگی روزمره دارد. گرانی یعنی اضطراب خرید، اجاره، درمان و آینده. خبر جنگ فقط یک تحلیل امنیتی نیست؛ یعنی نگرانی از جان، خانواده، سفر، کار و فردا. خبر اعدام فقط یک گزارش قضایی نیست؛ یادآوری بی‌پناهی در برابر ظلم است. خبر سرکوب فقط یک رویداد سیاسی نیست؛ ترس از خیابان و بازداشت و هزینه اعتراض است. در چنین شرایطی، "خبر بد" از سطح اطلاع‌رسانی عبور می‌کند و به فشار روانی تبدیل می‌شود. آدم‌ها برای ادامه دادن، ناچار می‌شوند میان خود و خبر فاصله بگذارند. این فاصله گاهی تنها راهی است که به آن‌ها اجازه می‌دهد کار کنند، بخوابند، از فرزندشان مراقبت کنند یا روز خود را به پایان برسانند. از بیرون شاید این رفتار بی‌تفاوتی به نظر برسد. اما از درون، گاهی فقط تلاش برای زنده ماندن است. جامعه هنوز احساس دارد آمار مربوط به خشم، ناامیدی، غم و افسردگی نشان می‌دهد جامعه ایران بی‌احساس نشده است. اگر بخشی از مردم کمتر حرف می‌زنند، کمتر خبر می‌بینند یا از بحث سیاسی فرار می‌کنند، این به معنای نبود احساس نیست. اتفاقا ممکن است نشانه شدت احساس باشد. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید در واقع، آنچه در ایران امروز گاهی بی‌تفاوتی به نظر می‌رسد، در بسیاری موارد نوعی دفاع روانی است. جامعه‌ای که پیوسته با مرگ، تهدید، فقر و بی‌آیندگی روبه‌رو می‌شود، برای ادامه زندگی ناچار است راه‌هایی برای محافظت از خود بسازد. در چنین وضعیتی، شاید پرسش اصلی این نباشد که چرا مردم به اندازه کافی واکنش نشان نمی‌دهند. پرسش مهم‌تر این است که جامعه‌ای زیر این حجم از فشار، چگونه هنوز ادامه می‌دهد.

تغییرات در قوه قضاییه ایران؛ بازآرایی، آماده‌باش یا تصفیه؟

Fri, 21 Aug 2026 17:07:00 GMT

۹ مقام ارشد در قوه قضاییه ایران تغییر کرده‌اند؛ عزل و نصب‌هایی که از سازمان زندان‌ها، دادگستری‌‌ها تا پست‌های نظارتی و امنیتی را دربر می‌گیرد؛ این بازآرایی مدیریتی چه ارتباطی با نگرانی‌های حکومت از تحولات داخلی دارد؟قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران شاهد مجموعه‌ای گسترده از جابه‌جایی‌های مدیریتی است؛ ۹ مقام ارشد این قوه برکنار شده‌اند و ریاست سازمان زندان‌ها، دادگستری تهران، سازمان بازرسی کل کشور و بخش‌هایی از ساختارهای امنیتی و نظارتی آن دستخوش تغییر شده است. هم‌زمان غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس این قوه، از تغییر قریب‌الوقوع رئیس دیوان عالی کشور و رؤسای کل دادگستری در ۱۴ استان دیگر خبر می‌دهد. این جابه‌جایی‌ها پرسش‌هایی را درباره تأثیر آنها بر پرونده‌های سیاسی و امنیتی، وضعیت زندانیان، نحوه مواجهات آتی با معترضان و احتمال آمادگی دستگاه قضایی برای مواجهه با اعتراضات احتمالی مطرح کرده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اخیراً مجلس کلیات طرح "مقابله با نفوذ بیگانگان" را تصویب کرده و در رئوس سپاه و بسیج نیز تغییراتی انجام شده است؛ از جمله انتصاب حسین طائب، از چهره‌های باسابقه امنیتی و رئیس پیشین سازمان اطلاعات سپاه به ریاست سازمان بسیج. بیشتر بخوانید: دفاع دوباره محسنی اژه‌ای از اجرای احکام اعدام معترضان اما آیا تغییرات اخیر در قوه قضاییه صرفاً یک بازآرایی مدیریتی است یا بخشی از تدارک جمهوری اسلامی برای مواجهه باموجی دیگر از نارضایتی‌ها که بیش از گذشته در داخل کشور رصد شده‌اند؟ قرار گرفتن این جابه‌جایی‌ها در کنار تحولات مجلس و ساختارهای نظامی ـ امنیتی، چه تصویری از نگرانی‌ها و پیش‌بینی‌های تصمیم‌گیران جمهوری اسلامی درباره آینده ارائه می‌دهد؟ طناز کلاهچیان، وکیل دادگستری و قاسم شعله‌سعدی، حقوقدان و نماینده پیشین مجلس، در گفت‌وگو با دویچه‌وله به این پرسش‌ها و جایگاه تغییرات اخیر قوه قضاییه در پازل تحولات ساختار قدرت در ایران پاسخ داده‌اند. تغییرات قضایی؛ زنجیره‌ای از پرونده تا زندان طناز کلاهچیان، حقوقدان و وکیل دادگستری، در میان تغییرات اخیر قوه قضاییه، ریاست دادگستری تهران و ریاست سازمان زندان‌ها را معنادارتر می‌داند؛ دو نهادی که به گفته او "مستقیم‌ترین تماس را با پرونده‌های سیاسی، امنیتی و وضعیت بازداشت‌شدگان دارند". کلاهچیان با اشاره به اینکه تغییرات اخیر، ۹ سمت کلیدی در قوه قضاییه را دربر گرفته است، می‌گوید: «انتخاب این سمت‌ها مستقیماً بر وضعیت متهمان و محکومان سیاسی و امنیتی اثرگذار است و افرادی که برای این مسئولیت‌ها منصوب شده‌اند، محدودیت‌های بیشتری برای متهمین و محکومین جرایم امنیتی و سیاسی اعمال خواهند کرد.» به گفته کلاهچیان، اهمیت این تغییرات زمانی بیشتر می‌شود که ترکیب سمت‌های تغییرکرده را در کنار یکدیگر قرار دهیم: «دادگستری تهران، حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه و سازمان زندان‌ها، به ترتیب بخش‌هایی از زنجیره‌ای را تشکیل می‌دهند که از پیگیری و رسیدگی به پرونده‌ها تا بازداشت و نگهداری متهمان و محکومان امتداد دارد.» او می‌افزاید: «ترکیب هم‌زمان دادگستری تهران، که مرجع رسیدگی به بیشتر پرونده‌های امنیتی ـ سیاسی است، حفاظت و اطلاعات، که نهاد امنیتی درون قوه قضاییه است و سازمان زندان‌ها می‌تواند اقدام در جهت هماهنگ‌سازی شبکه‌ای باشد که از بازداشت تا محاکمه و حبس افراد را پوشش می‌دهد.» به گفته او، علی‌رغم مسبوق به سابقه بودن تغییرات مدیریتی در قوه قضاییه، هم‌زمانی و دامنه این دور از انتصابات، احتمال آمادگی برای موج جدیدی از پرونده‌ها را تقویت کرده است به‌ویژه اینکه تغییرات به سمت‌های فعلی محدود نمانده و قرار است رؤسای کل دادگستری‌های ۱۴ استان نیز تغییر کنند. جایگاه‌های تعیین‌کننده در پرونده‌های سیاسی کلاهچیان درمورد گفته غلامحسین محسنی اژه‌ای مبنی بر "اصلاح، بازسازی و ارتقای کارآمدی" قوه قضائیه در این انتصاب‌ها، به اشاره به برخی سوابق می‌گوید: «وقتی سابقه برخی از این افراد را در سمت‌های پیشین بررسی می‌کنیم، تناقض این ادعا به چشم می‌آید؛ زیرا طبق گزارش‌ها افرادی سمت‌‌های جدید را گرفته‌اند که در سرکوب معترضان، صدور و اجرای احکام اعدام و حبس، یا برخوردهای سرکوبگرانه با زندانیان نقش داشته‌اند.» اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله او انتصاب ناصر عتباتی، رئیس پیشین دادگستری آذربایجان غربی، به ریاست دادگستری تهران را نیز واجد اهمیت دانسته و می‌گوید: «تهران محل رسیدگی به بخش بزرگی از پرونده‌های سیاسی و امنیتی کشور است و این جایگاه می‌تواند بر سرعت رسیدگی، شدت احکام و نحوه برخورد با وکلا و متهمان سیاسی اثر بگذارد و تعیین کند که چه شعبی با چه رویکردی به این پرونده‌ها رسیدگی کنند.» آماده‌سازی قضایی ـ امنیتی کلاهچیان ریاست سازمان زندان‌ها را که حیدر آسیابی، رئیس پیشین دادگستری گلستان، به ریاست آن منصوب شده است، از دیگر انتصاب‌های مهم می‌داند و تأکید می‌کند که "سازمان زندان‌ها صرفاً مجری احکام قضایی نیست". او در توضیح می‌گوید: «سازمان زندان‌ها در عمل اختیارات قابل‌توجهی در نحوه نگهداری، دسترسی به درمان، مرخصی، ملاقات و ارتباط زندانیان با خانواده‌ها دارد؛ یعنی حوزه‌ای که مستقیماً کیفیت زندگی روزمره زندانیان سیاسی و عقیدتی را رقم می‌زند.» او با تاکید بر سوابق آسیابی می‌گوید: «این فرد در فهرست تحریم‌های حقوق بشری کانادا قرار دارد و این سابقه از منظر حقوق بشری نگران‌کننده است.» این وکیل دادگستری با تأکید بر اینکه در این مقطع هنوز نمی‌توان ارزیابی‌ها قطعی ارائه داد، زمان‌بندی و ترکیب این انتصاب‌ها را معنادار قلمداد کرده و می‌گوید: « این هم‌زمانی تغییرات در دادگستری تهران، حفاظت و اطلاعات و سازمان زندان‌ها می‌تواند نشانه‌ای از نوعی آماده‌سازی قضایی ـ امنیتی باشد.» حلقه‌های زنجیرِ مواجهه با اعتراضات کلاهچیان در توضیح نقش بخش‌های مختلف دستگاه قضایی در صورت وقوع اعتراضات احتمالی، بر چهار بخش تأکید می‌کند: دادستانی‌ها، دادگستری تهران، حفاظت و اطلاعات و سازمان زندان‌ها. به گفته او: «دادستانی‌ها مسئول آغاز روند قضایی و تشکیل پرونده، دادگستری مسئول رسیدگی، حفاظت و اطلاعات مسئول شناسایی و پیگرد و سازمان زندان‌ها مسئول نگهداری متهمان و محکومان هستند.» از این رو از منظر او "انتصابات غیرمنتظره و به‌شدت امنیتی" در ساختارهای قضایی، در کنار تغییرات قانونی، می‌تواند نشانه‌ای از آمادگی جمهوری اسلامی برای مواجهه با تغییرات اجتماعی و احتمال وقوع دوباره اعتراضات باشد؛ روندی که به گفته او، در صورت وقوع چنین اعتراضاتی، می‌تواند به "سرکوب حداکثری معترضان" منجر شود. "یکدست‌سازی‌ها"؛ از انتصاب‌ تا انتخابات قاسم شعله‌سعدی، حقوقدان و نماینده پیشین مجلس، تغییرات اخیر در قوه قضاییه را جدا از دیگر تغییرات در ساختارهای نظام نمی‌داند و معتقد است جمهوری اسلامی در حال حرکت به سمت "یکدست‌کردن ساختار قدرت و آماده‌شدن برای مواجهه با تهدیدهای داخلی و خارجی" است. او با اشاره به سابقه این روند در جمهوری اسلامی می‌گوید: «در دوران رهبری علی خامنه‌ای، وفاداری به رهبر به معیار اصلی در انتصاب‌ها تبدیل شد. او مرتب فرماندهان را تغییر می‌داد و تنها معیاری که برایش اهمیت داشت، وفاداری به خودش بود؛ یعنی نوچه‌پروری. توانایی‌های افراد برای او اهمیت چندانی نداشت.» او این الگو را در قوه مجریه و مقننه نیز قابل پیگیری می‌داند و با اشاره به پروژه "خلوص نظام»" تاکید می‌کند که از منظر او در پی "ایجاد یکدستی در کل حاکمیت است تا کسی ساز مخالف نزند". نسبت تغییرات قضایی با احتمال طغیان شعله‌سعدی هم‌زمانی جابه‌جایی‌ها در قوه قضاییه با تحولات مجلس و افزایش مجازات‌ها را معنادار می‌داند و می‌گوید: «از یک طرف قوه مقننه، یعنی مجلس، با تصویب قوانین بسیار خشن، شمشیر را از رو بسته است، از سوی دیگر در قوه قضاییه چنین نقل‌وانتقالاتی با این سرعت انجام می‌شود. در همین فاصله هم می‌بینید تعداد اعدام‌ها افزایش پیدا کرده و شاهد آرای سنگینی هستیم.» او شرایط مجلس در دوره جنگ را نیز بخشی از همین روند می‌داند و معتقد است فضای حاکم بر آن امکان طرح دیدگاه‌های انتقادی را به شدت محدود کرده است. از نگاه این حقوقدان، مجموعه این تحولات نشان‌دهنده "احساس خطر در ساختار قدرت" است. او می‌گوید: «جمهوری اسلامی خود را برای مقابله با هم خطر داخلی و هم خارجی آماده می‌کند و با توجه به تهدیدهای اقتصادی اخیر ترامپ و پیامدهای اقتصادی تحریم‌ها و ادامه محاصره دریایی، اگر این وضعیت چند ماه دیگر ادامه پیدا کند و علاوه بر گرانی، کمبود یا کمیابی کالا نیز تشدید شود، طبیعتاً زمینه برای طغیان داخلی فراهم می‌شود.» از این رو به اعتقاد او، تغییرات اخیر می‌تواند با هدف توامان مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی انجام شده باشد. "کارآمد" یا خالص‌سازی؟ شعله‌سعدی که سابقه هم وکالت و هم محکومیت در دادگاه‌های جمهوری اسلامی را دارد، پیرامون توضیح غلامحسین محسنی اژه‌ای درباره دلایل تغییرات قوه قضاییه، یعنی "کارآمدسازی، اصلاح و بازسازی" و در پاسخ به این پرسش که آیا از نظر نظام، مدیران پیشین به اندازه کافی کارآمد نبوده‌اند، می‌گوید: «علی‌رغم اینکه قوه قضاییه عملاً در چارچوب نظام حاکمیتی عمل می‌کند، اما در ساختار قضایی هنوز قضاتی وجود دارند که تلاش می‌کنند استقلال خود را حفظ کنند. ما حتی در دادگاه‌های انقلاب بعضاً قضاتی داریم که برخلاف جریان آب شنا می‌کنند؛ یعنی گاهی آرایی شرافتمندانه صادر می‌کنند، اما الان استراتژی این است که همه در یک راستا و تفکر قرار بگیرند.» شعله‌سعدی تغییر رئیس دیوان عالی کشور و رؤسای دادگستری استان‌ها را نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌کند و می‌گوید: «هدف، تبدیل قوه قضاییه به نهادی کاملاً تابع نهادهای امنیتی است.» ترمیم ساختار قدرت پس از جنگ شعله‌سعدی این روند را به شرایط پس از جنگ نیز مرتبط می‌بیند و توضیح می‌دهد: «در جریان جنگ اخیر شماری از مقام‌های سیاسی، قضایی و نظامی کشته شدند و حلقه‌ها یا لایه‌های اول و دوم ساختار قدرت آسیب دیدند، اما فروپاشی نظام که برخی انتظارش را داشتند، رخ نداد؛ این تجربه، حکومت را به سمت حفظ ساختار موجود و جایگزین‌کردن چهره‌هایی برای پر کردن خلأ رهبران از دست‌رفته سوق داده است؛ آنها می‌خواهند نشان دهند که با کشته‌شدن و ترور هدفمند مقامات، نظام فرو نمی‌پاشد.» به اعتقاد شعله‌سعدی، مسئله دیگر حکومت این است که برخلاف دوره طولانی رهبری خامنه‌ای، نیروها و ساختارهای جدید هنوز به همان اندازه تثبیت نشده‌اند. به باور او: «خامنه‌ای طی دهه‌ها بر نیروهای امنیتی، نظامی، قوه قضاییه و مجلس تسلط پیدا کرده بود و خودش هم شناخت داشت، زیرا خود او چهره‌ای امنیتی ـ نظامی بود.» دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید شعله‌سعدی در همین چارچوب احتمال حذف‌های بیشتر را مطرح می‌کند و می‌گوید بخشی از حاکمیت همچنان نگران نفوذ اصلاح‌طلبان در ساختار قدرت است؛ نگرانی‌ای که به گفته او به این تصور ختم شده است که "باید این ریشه را خشک کنند". اومهم‌ترین نگرانی فعلی حکومت را فشارهای روزافزون اقتصادی می‌داند که می‌تواند به اعتراض‌های گسترده جامعه منجر شود و با شرایط فعلی حاکمیت چاره‌ای جز سرکوب برای مواجهه با آن نمی‌بیند.

فشار آمریکا بر عمان برای قطع روابط با ایران

Tue, 2 Jun 2026 14:37:00 GMT

عمان که سال‌ها نقش میانجی میان ایران و غرب را داشته و سیاست بی‌طرفی خود را حفظ کرده است، حالا از سوی آمریکا برای کاهش یا قطع روابط با ایران تحت فشار است. با وجود تنش‌ها اما طرح جدی برای اقدام نظامی علیه عمان وجود ندارد.روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مقام‌های دولتی آمریکا و کشورهای عربی، مدعی شده است، "دونالد ترامپ موضع بی‌طرفانه عمان در قبال ایران را به عنوان رفتاری خصمانه نسبت به ایالات متحده تلقی می‌کند و گفته شده، واشنگتن در حال اعمال فشار بر این کشور حوزه خلیج فارس است تا موضع خود را به نفع ایالات متحده تغییر دهد و روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع کند." عمان در سیاست خارجی خود طی دهه‌های گذشته رویکردی مبتنی بر "بی‌طرفی فعال" و میانجی‌گری اتخاذ کرده است. این کشور هم‌زمان روابط نزدیک امنیتی و نظامی با ایالات متحده دارد و در کنار آن، کانال‌های دیپلماتیک باز و پایدار با ایران را حفظ کرده است. عمان یکی از معدود کشورهای عربی است که حتی در دوره‌های تنش شدید میان تهران و واشنگتن، ارتباط مستقیم خود با ایران را قطع نکرد. نقش میانجی‌گرانه عمان میان ایران و غرب در آغاز درگیری نظامی آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران، مقام‌های عمانی تلاش کردند یک کانال ارتباطی غیررسمی با تهران ایجاد کنند. به گفته مقام‌های دولت‌های عربی، این اقدام به کشورهای حاشیه خلیج فارس کمک کرد تا مسیرهای هوایی خود را دوباره بازگشایی کنند. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید در طول درگیری‌ها نیز ایران در مقایسه با دیگر کشورهای همسایه، توان نظامی بسیار کمتری علیه عمان به کار گرفت. پیش از آغاز حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران نیز عمان نقش میانجی غیررسمی را ایفا کرده بود. از جمله در سال‌های گذشته، این کشور در تسهیل مذاکرات محرمانه میان ایران و آمریکا که به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ منجر شد، نقش واسطه‌ای مهمی داشت که باعث شد مسقط در نگاه بسیاری از بازیگران منطقه‌ای به‌عنوان یک کانال ارتباطی قابل اعتماد میان ایران و غرب شناخته شود. از نظر اقتصادی نیز روابط ایران و عمان نسبت به سایر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس باثبات‌تر بوده است. دو کشور همکاری‌هایی در حوزه انرژی، تجارت مرزی و استفاده از بنادر داشته و دارند، هرچند حجم این روابط در مقایسه با شرکای بزرگ‌تر عمان محدود است. تنش‌های تازه بر سر نقش احتمالی عمان در تنگه هرمز در مقابل، عمان یکی از شرکای امنیتی ایالات متحده در منطقه محسوب می‌شود و آمریکا از زیرساخت‌های نظامی در خاک این کشور برای عملیات منطقه‌ای و لجستیکی استفاده می‌کند. دو کشور همچنین همکاری‌های امنیتی و نظامی طولانی‌مدتی دارند. با این حال، عمان برخلاف برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، معمولا در تنش‌های منطقه‌ای موضع‌گیری تند علیه ایران اتخاذ نکرده است. بنا بر گزارش وال‌استریت ژورنال، این موضوع عمان را در حفظ "بی‌طرفی تزلزل‌ناپذیر" مصمم‌تر کرده است، هرچند اکنون به نظر می‌رسد این رویکرد علیه این سلطان‌نشین واقع در سواحل جنوب شرقی شبه‌جزیره عربستان عمل می‌کند. این سیاست دوگانه باعث شده عمان از یک سو در نگاه برخی بازیگران غربی به‌عنوان کانال ارتباطی مفید با ایران و از سوی دیگر در نگاه برخی کشورهای عربی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی به‌عنوان کشوری بیش از حد نزدیک به تهران تلقی شود. با این حال، خود عمان این رویکرد را بخشی از راهبرد بقا و حفظ ثبات منطقه‌ای در یکی از حساس‌ترین نقاط ژئوپولیتیکی جهان یعنی تنگه هرمز می‌داند. از همین روست که در روزهای گذشته، دولت آمریکا تهدید کرده است که ممکن است تحریم‌هایی علیه عمان وضع کند و حتی این کشور را هدف حمله قرار دهد. جرقه این تنش، ارزیابی یک نهاد اطلاعاتی بود که مدعی شده بود "سلطنت عمان قصد دارد در تلاش‌های ایران برای دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز مشارکت کند". اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا چندی پیش در این‌باره در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «عمان باید به‌ویژه آگاه باشد که وزارت خزانه‌داری آمریکا با قاطعیت علیه هر فرد یا نهادی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در دریافت عوارض برای عبور از این تنگه مشارکت داشته باشد، اقدام خواهد کرد.» واکنش‌ها و ارزیابی‌های متناقض درباره احتمال درگیری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در اواخر ماه مه سال میلادی جاری گفت: «این‌ها آب‌های بین‌المللی هستند و عمان باید مانند بقیه کشورها رفتار کند، در غیر این صورت مجبور خواهیم شد آنها را بمباران کنیم.» در حالی که عمان هرگونه قصد و نیتی از این دست را رد کرد، تهران در واکنش به "تهدیدهای مقام‌های آمریکایی" همبستگی خود را با این کشور اعلام کرد. سانام وکیل، مدیر بخش خاورمیانه در اندیشکده بریتانیایی چتم‌هاوس که در حوزه سیاست بین‌الملل فعالیت می‌کند، به وال‌استریت ژورنال گفته است: «تهدید دولت ترامپ نشان‌دهنده این دیدگاه در برخی محافل آمریکایی است که عمان با ایران همسو و همدل است.» اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله اما حالا تعامل عمان با ایران نه‌تنها در ایالات متحده، بلکه در میان متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز موجب نارضایتی شده است؛ به‌ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی که عمان را بیش از حد نزدیک و همسو با ایران می‌دانند. با این حال، وزارت اطلاع‌رسانی عمان تاکنون از اظهارنظر درباره فشارهای آمریکا و درخواست برای قطع روابط با ایران خودداری کرده است. عبدالله الحراصی، وزیر اطلاع‌رسانی عمان تنها اعلام کرد: «عمان آماده است تا با ایالات متحده و تمامی شرکای مسئولیت‌پذیر در جهت تقویت ثبات، دفع هرگونه اختلال و حفظ منافع راهبردی مشترکمان همکاری کند.» از سوی دیگر، به گفته مقام‌های عربی که با وال‌استریت ژورنال گفت‌وگو کرده‌اند، مسئولان دولت عمان از این خصومت ناگهانی ایالات متحده شوکه شده‌اند و در حال حاضر در تلاش‌اند پاسخی مناسب به آن پیدا کنند. همچنین به گفته مقام‌های آمریکایی، با وجود اظهارات ترامپ، هیچ طرح جدی برای حمله به این عمان به دلیل روابطش با ایران وجود ندارد.

اعلام وضعیت اضطراری بین‌المللی در پی شیوع بیماری ابولا

Sun, 17 May 2026 09:31:00 GMT

شیوع بیماری ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و اوگاندا ممکن است بیشتر از حد تصور باشد. سازمان جهانی بهداشت در این‌باره (WHO) هشدار جهانی صادر کرده است. در مناطق درگیر با این بیماری، تاکنون ۸۰ تن جان خود را از دست داده‌اند.سازمان جهانی بهداشت (WHO) به دلیل شیوع بیماری ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و اوگاندا، "وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با اهمیت بین‌المللی" اعلام کرده است. این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد در ژنو، با این اقدام قصد دارد از جمله کشورهای همسایه را در وضعیت هشدار بالا قرار داده و حمایت‌های جامعه بین‌المللی را بسیج کند. با این حال، سازمان جهانی بهداشت تصریح کرد که این یک "هشدار همه‌گیری جهانی" (پاندمی) نیست. گزارش شده است که تاکنون ۸ مورد تاییدشده و ۲۴۶ مورد مشکوک به این بیماری تب‌دار و خطرناک در استان "ایتوری" در شمال شرقی کنگو شناسایی شده است. علاوه بر این، یک مورد ابتلا نیز در شهر "کینشاسا"، پایتخت کنگو که فاصله زیادی با کانون بیماری دارد، تایید شده است. همچنین دو فرد مبتلا از کنگو به اوگاندا سفر کرده‌اند. سازمان جهانی بهداشت از مرگ ۸۰ فرد مشکوک به ابولا در استان ایتوری تا این لحظه خبر داده است. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله "شیوع بیماری می‌تواند بسیار وخیم‌تر از آمارهای اعلام‌شده باشد" سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که روند رو به رشد موارد مشکوک و فوت‌شدگان در ایتوری نشان می‌دهد "احتمالا" این شیوع بسیار وخیم‌تر از آن چیزی است که تاکنون شناسایی و گزارش شده است. به همین دلیل، خطر قابل‌توجهی برای گسترش محلی و منطقه‌ای این ویروس وجود دارد. استان ایتوری با سودان جنوبی نیز هم‌مرز است. علاوه بر این، منطقه بحران‌زده با شرایط امنیتی شکننده، بحران انسانی و جابجایی گسترده جمعیت مواجه است. هنوز هیچ واکسن تاییدشده‌ای برای سویه "بوندیبوگیو" ویروس ابولا که عامل این شیوع است، وجود ندارد؛ به همین دلیل این وضعیت یک "رویداد استثنایی" تلقی می‌شود. بیماری عفونی و تهدیدکننده حیات این، هفدهمین شیوع بیماری ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو از سال ۱۹۷۶ تاکنون به شمار می‌رود. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا (Africa CDC)، پیش از این تنها دو بار شیوع سویه بوندیبوگیو رخ داده بود: در سال ۲۰۰۷ در اوگاندا با ۳۷ کشته و در سال ۲۰۱۲ در کنگو با ۲۹ کشته. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید ابولا یک بیماری عفونی، واگیردار و تهدیدکننده حیات است. این ویروس از طریق تماس بدنی و تماس با مایعات بدن منتقل می‌شود. در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، شیوع سویه زئیر در غرب آفریقا جان بیش از ۱۱ هزار نفر را گرفت. در آخرین شیوع ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو که بین سپتامبر و دسامبر ۲۰۲۵ در استان جنوب غربی کاسای رخ داد، ۴۵ نفر جان باختند.

متخصص بیماری‌های عفونی: ویروس هانتا تهدید جدی برای اروپا محسوب نمی‌شود

Sat, 9 May 2026 14:48:00 GMT

مرگ سه نفر از مسافران یک کشتی تفریحی در آب‌های اقیانوس اطلس بر اثر ابتلا به ویروس هانتا باعث نگرانی بسیاری شده است. با این وجود یک متخصص بیماری‌های عفونی اعلام کرده است، این ویروس تقریبا هیچ خطری برای اروپا نیست.روبرت کراوزه (Robert Krause) متخصص برجسته اهل اتریش در زمینه بیماری‌های عفونی به سوالات سرویس خبری آنلاین شبکه دوم تلویزیون آلمان، ZDFheute پاسخ داده و آنچه تاکنون درباره ویروس هانتا باید دانست را شرح داده است. این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه ویروس هانتای آند (Andes-Hantavirus) یک نوع خاص از ویروس هانتا است که در آمریکای جنوبی، به‌ویژه در آرژانتین و شیلی وجود دارد، تاکید کرد، " این ویروس در اروپا وجود ندارد." اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله سازمان بهداشت جهانی نیز پیش‌تر اعلام کرد، "منشا اولیه آلودگی احتمالا از سفرهای قبلی مسافران به آرژانتین و شیلی بوده و سپس در داخل کشتی تقریحی گسترش یافته است." کراوزه می‌گوید: «در اینجا با یک ویروس هانتا از نوع موسوم به "دنیای جدید" سروکار داریم. برای مثال در آمریکای شمالی نیز چنین ویروس‌های هانتای متعلق به دنیای جدید وجود دارند که به آنها ویروس‌های "سین نومبره" (Sin-Nombre) گفته می‌شود.» ویژگی این ویروس‌های هانتا این است که در مقایسه با ویروس‌های هانتایی که در اروپا وجود دارد، دوره‌های بیماری شدیدتری ایجاد می‌کند و خطرناکتر است. احتمال انتقال انسان به انسان وجود دارد سازمان جهانی بهداشت از احتمال انتقال انسان به انسان این ویروس خبر داده که نگرانی‌ها درباره شیوع این ویروس در فضاهای بسته را بیشتر کرده است. روبرت کراوزه در این باره می‌گوید: «در صورت ابتلا به این ویروس‌، بیماری‌ای ایجاد می‌شود که "سندرم قلبی-ریوی ویروس هانتا" نام دارد. این یک اصطلاح پزشکی و توصیف‌گر این است که اختلالی در عملکرد ریه ایجاد می‌شود. این وضعیت منجر به نارسایی ریوی و همچنین نارسایی قلبی می‌شود؛ یعنی از کار افتادن دو ارگان حیاتی بدن.» به گفته کراوزه "اگر چنین بیماری‌ای رخ دهد، باید نارسایی ریوی به‌صورت مکانیکی درمان یا با دستگاه تنفس مصنوعی پشتیبانی شود تا این مرحله دشوار بیماری عفونی حاد پشت سر گذاشته و امکان زنده ماندن فراهم شود." به گزارش رویترز، تاکنون در پی شیوع ویروس هانتا در کشتی تقریحی کروز، ابتلای شش نفر به طور قطعی تایید شده و دو مورد مشکوک دیگر نیز تحت نظر هستند؛ این در حالی است که تاکنون سه نفر از مبتلایان جان خود را از دست داده‌اند. هیچ درمانی که مستقیما علیه این ویروس‌ موثر باشد، وجود ندارد ابتلای این افراد به ویروس هانتا در حالی است که برای این عفونت ویروسی هیچ داروی مستقیمی که علیه خود ویروس‌ها موثر باشد، وجود ندارد. بنا به گفته روبرت کراوزه، متخصص برجسته اهل اتریش، آزمایش‌هایی تاکنون با چندین دارو انجام شده که می‌توانند بیماری را مهار کنند اما اینها، داروهایی هستند که تنها می‌توانند مانع از خروج مایعات به درون ریه شده یا بر آن تاثیر بگذارند. کراوزه توضیح می‌دهد: «با این داروها می‌توان روند بیماری را تا حدی تضعیف کرد؛ ما نیز گاهی اوقات در موارد شدید عفونت‌های ویروس هانتا که در اروپا یافت می‌شود و در مقایسه با عفونت‌های ویروس هانتا در آمریکا نادر است، این کار را انجام می‌دهیم اما متاسفانه در حال حاضر هیچ درمانی که مستقیما علیه این ویروس‌ موثر باشد وجود ندارد و تنها تسکین علائم امکان‌پذیر است.» این متخصص بیماری‌های عفونی همچنین درباره احتمال گسترش این گونه از ویروس هانتا در اروپا گفت: «این ویروس در اروپا اصلا گسترش نخواهد یافت زیرا در مورد افرادی که از قبل مشخص شده به آن مبتلا هستند، می‌توان اقدامات احتیاطی انجام داد. برای این منظور، در بیمارستان‌ها پروتکل‌های مشخصی وجود دارد تا از انتقال چنین عفونت‌هایی به کارکنان یا افرادی که از این بیماران مراقبت می‌کنند، جلوگیری شود.» با وجود اینکه این ویروس همراه با این کشتی تفریحی به اروپا وارد شده است اما بنا به گفته کراوزه "ناقل این نوع از ویروس‌ هانتا در اروپا وجود ندارد، چرا که این ناقل، گونه خاصی از جوندگان یعنی موش برنج (Reisratte) است که در اروپا یافت نمی‌شود و به همین دلیل، ویروس نمی‌تواند در اروپا بیشتر گسترش یابد." موردی از ابتلا به ویروس هانتا در ایران گزارش نشده است در ایران نیز قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت و مینو محرز، متخصص بیماری‌های عفونی و پزشکی اعلام کرده‌اند، هیچ موردی از ابتلا به ویروس هانتا در کشور گزارش نشده است. رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت اعلام کرده است: «وزارت بهداشت گزارشات بین‌المللی مربوط به هانتا ویروس را رصد می‌کند و در داخل کشور نیز برای هر حادثه مشکوک بیولوژیک بیماری‌های واگیر آمادگی و پاسخ خود را حفظ می‌کنیم اما تاکنون این بیماری به عنوان یک اضطرار یا پاندمی اعلام نشده است.» دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید مینو محرز، متخصص بیماری‌های عفونی و پزشکی نیز گفته است: «ویروس هانتا مثل کوید نیست که فوری جهانی شود و مردم نگران باشند چرا که سرایت انسان به انسان آن خیلی نادر است.» علائم اولیه ابتلا به ویروس هانتا معمولا شبیه آنفلوآنزا است و شامل تب، سردرد، درد عضلانی، خستگی و گاهی تهوع و استفراغ می‌شود. در موارد شدیدتر، بیماری می‌تواند به مشکلات جدی‌تری مانند اختلال عملکرد کلیه یا سندرم قلبی-ریوی منجر شود که در آن ریه‌ها دچار تجمع مایع و نارسایی تنفسی می‌شوند.

ترامپ در میانه جنگ با ایران: هدف بعدی کوبا است

Sat, 28 Mar 2026 15:46:00 GMT

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با عبور از پرونده ونزوئلا و در حالی که آتش جنگ با ایران را در خاورمیانه شعله‌ور نگه داشته، اکنون پیکان حملات خود را به سمت کوبا نشانه رفته است. او تهدید کرد: «کوبا هدف بعدی است.»دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در جریان یک سخنرانی‌ بدون ارائه جزئیات مشخص اعلام کرد، هدف بعدی او کوبا است. این در حالی است که پیش‌تر میگل دایاز-کانل، رئیس‌ جمهور کوبا به تهدیدهای او مبنی بر تصرف این کشور پاسخ داده و گفته بود، "اگر ایالات متحده تلاش کند کشور را تصرف کند، با مقاومت تسلیم‌ناپذیر روبه‌رو خواهد شد." به گزارش به گزارش شبکه خبری "ان‌تی‌وی" آلمان، اظهارات جدید رئیس‌جمهور ایالات متحده در روز ۲۷ مارس (۷ فروردین) تنش‌ها میان آمریکا و کوبا را بار دیگر تشدید کرده است. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله او در جریان سخنرانی خود در میامی در حالی از کوبا به عنوان هدف بعدی خود نام برد که پیش از آن، درباره موفقیت‌های نظامی در ونزوئلا سخن گفته بود؛ موفقیتی که در تضاد با وضعیت جنگ ایالات متحده با ایران قرار دارد. در حالی که کاراکاس سقوط کرده، نبرد با تهران همچنان در وضعیتی نامشخص باقی مانده و علی‌رغم شعله‌ور بودن آتش جنگ، واشنگتن هنوز نتوانسته به یک نتیجه نهایی و ملموس در خاورمیانه دست یابد. فشار واشنگتن بر حکومت کوبا پس از حمله به ونزوئلا که به بازداشت رئیس‌جمهور آن، نیکلاس مادورو، منجر شد، تقویت شده و هدف از این اقدامات، تضعیف رژیم و سوق دادن آن به تغییر سیاسی عنوان شده اما دولت آمریکا تاکنون هیچ برنامه مشخص نظامی یا قانونی برای اشغال اراضی کوبا اعلام نکرده است. ترامپ پیش از این نیز با اعلام اینکه که فکر می‌کند "افتخار تصرف کوبا" را خواهد داشت، به خبرنگاران گفته بود: «اینکه آن را آزاد کنم یا تصرف کنم، فکر می‌کنم می‌توانم هر کاری که بخواهم با آن انجام دهم.» محاصره اقتصادی در سایه تهدیدهای ترامپ روابط آمریکا و کوبا از زمان انقلاب سوسیالیستی ۱۹۵۹ تحت رهبری فیدل کاسترو همواره پرتنش بوده است و اکنون با بحران اقتصادی شدید در کوبا و قطع واردات نفت ونزوئلا، واشنگتن فشارها را افزایش داده است. گزارش‌ها در عین حال حاکی از مذاکراتی رسمی میان نمایندگان هاوانا و واشنگتن برای جلوگیری از تشدید تنش‌هاست، هرچند اظهارات ترامپ احتمال هرگونه اقدام آینده را مبهم باقی گذاشته‌ است. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید پس از این قطع عرضه و شکست واردات سوخت از سوی ونزوئلا، وضعیت اقتصادی کوبا به‌طور قابل‌توجهی رو به وخامت گذاشت و کشور با کمبود شدید نفت روبه‌رو شد. علاوه بر این، ایالات متحده به کشورهای دیگر هشدار داده است، در صورت فروش یا ارسال نفت به کوبا ممکن است با تعرفه‌های تنبیهی مواجه شوند. علاوه بر این، سیستم تولید برق فرسوده کوبا نیز در وضعیت نامناسبی قرار دارد. این کشور با کمبود مواد غذایی و دارو هم دست‌وپنجه نرم می‌کند که به‌طور هدفمند بر اثر تحریم‌های ایالات متحده تشدید شده است.

نشست اضطراری سازمان ملل در پی به‌رسمیت ‌شناختن "سومالی‌لند" توسط اسرائیل

Tue, 30 Dec 2025 14:46:00 GMT

در حالی که انتقادها به موضوع به‌رسمیت ‌شناختن "سومالی‌لند" توسط اسرائیل ادامه دارد، سازمان ملل نشستی اضطراری برگزار کرد. آمریکا که قصدی برای به‌رسمیت‌شناختن ندارد اما به کشورهای عضو به خاطر "استاندارد دوگانه" انتقاد کرد.در حالی که به‌رسمیت شناختن منطقه‌ "سومالی‌لند" در شرق آفریقا به عنوان یک کشور "مستقل و دارای حاکمیت" توسط اسرائیل، با انتقاد بسیاری از کشورها همراه شده است، شورای امنیت سازمان ملل در یک نشست اضطراری به این موضوع پرداخت. این نشست در حالی برگزار شد که ایالات متحده از اسرائیل در برابر انتقادها نسبت به به‌رسمیت‌ شناختن جمهوری شرق آفریقایی سومالی‌لند به‌عنوان یک دولت مستقل دفاع کرده است. برخی اعضای شورای امنیت، از جمله کشورهای الجزایر، سیرالئون، گویان و پاکستان، علیه این اقدام اسرائیل موضع گرفتند و آن را نقض حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل دانستند. همچنین کشورهایی مانند چین و بریتانیا نیز مخالفت خود را اعلام کردند. آمریکا: مخالفت برخی از کشورها مصداق "استاندارد دوگانه" است در جریان این نشست اضطراری در نیویورک، تامی بروس، معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل، اعضای شورا را به داشتن "استاندارد دوگانه" متهم کرد و با مقایسه این موضوع با به‌رسمیت شناختن کشور "فلسطین" از سوی برخی از اعضای این شورا، گفت: «چندین کشور در آغاز سال جاری به‌طور "یک‌جانبه" یک "دولت فلسطینی" را به رسمیت شناخته‌اند، بی‌آنکه برای این اقدام نشستی اضطراری برگزار شده باشد.» دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید ایالات متحده، این امر را مصداق "استاندارد دوگانه" خوانده است. بروس گفت: «اسرائیل همانند هر دولت مستقل دیگری، از حق برابر برای برقراری روابط دیپلماتیک برخوردار است.» اسرائیل اخیرا به‌عنوان نخستین کشور در جهان، جمهوری سومالی‌لند را به‌عنوان یک دولت مستقل به رسمیت شناخت. بر اساس بیانیه دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این تصمیم با امضای یک بیانیه مشترک میان نتانیاهو، گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل و عبدالرحمان محمد عبداللهی، حاکم سومالی‌لند، اتخاذ شده و "در چارچوب روح توافق‌نامه‌های ابراهیم" صورت گرفته است. سومالی: اقدام اسرائیل حمله‌ای به تمامیت ارضی ماست سومالی‌لند، منطقه‌ای خودمختار در شمال‌غرب سومالی، در سال ۱۹۹۱ اعلام استقلال کرد اما این اقدام تاکنون نه از سوی دولت مرکزی سومالی و نه از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده بود. وزارت خارجه سومالی پس از اقدام اسرائیل، این تصمیم را "حمله‌ای عامدانه" به حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور توصیف کرد و هشدار داد، چنین اقدامی می‌تواند صلح و ثبات منطقه را به خطر بیندازد. اتحادیه آفریقا نیز با تاکید بر "لزوم احترام به مرزهای موجود"، اعلام کرد هر تلاشی برای تضعیف وحدت و تمامیت ارضی سومالی، "خطرناک" است و پیامدهای آن می‌تواند سراسر قاره آفریقا را تحت تاثیر قرار دهد. سومالی در نشست اضطراری شورای امنیت نیز بار دیگر اقدام اسرائیل را حمله‌ای به تمامیت ارضی خود اعلام و تاکید کرد، منطقه سومالی‌لند از نظر حقوقی اختیار آن را ندارد که بدون دولت مستقر وارد توافق‌های بین‌المللی شود. سخنگوی سومالی و نمایندگان برخی کشورهای دیگر همچنین هشدار دادند، این به‌رسمیت‌شناختن ممکن است ثبات منطقه را تضعیف کند. اسلوونی: به رسمیت شناختن "فلسطین" و "سومالی‌لند" مقایسه درستی نیست در واکنش به مقایسه آمریکا میان موضوع سومالی‌لند و به‌رسمیت‌شناختن یک دولت فلسطینی که پیش‌تر از سوی برخی اعضای شورا انجام شده بود، نماینده اسلوونی گفت: «در آن مورد، سخن از سرزمینی با اشغال غیرقانونی است، در حالی که سومالی‌لند بخشی از یک کشور عضو سازمان ملل متحد به شمار می‌رود.» اسلوونی به‌رسمیت‌شناختن سومالی‌لند را نقض منشور سازمان ملل دانسته است. معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل اما گفت که "استاندارد دوگانه" و "تمرکز نادرست" شورای امنیت سازمان ملل، این نهاد را از وظیفه اصلی خود یعنی حفظ صلح و امنیت بین‌المللی منحرف می‌کند. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل با وجود این انتقادات در عین حال اعلام کرد، کشورش قصدی برای به‌رسمیت‌شناختن سومالی‌لند به‌عنوان یک دولت مستقل ندارد و در این زمینه هیچ تغییری در سیاست ایالات متحده ایجاد نشده است. چرا سومالی‌لند اهمیت دارد؟ سومالی‌لند در شمال‌غرب سومالی، در نزدیکی ورودی دریای سرخ و مقابل یمن قرار دارد؛ منطقه‌ای که از نظر ژئوپولیتیکی اهمیت بالایی دارد. سومالی‌لند با مساحتی حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر مربع، بیش از دو برابر کشور اتریش وسعت دارد و دارای واحد پول، ارتش و نیروی پلیس مستقل است. در حالی که سومالی طی دهه‌ها با بحران‌های سیاسی، حملات گروه جهادی الشباب و فجایع طبیعی دست‌وپنجه نرم کرده، سومالی‌لند به‌طور نسبی از ثبات بیشتری برخوردار بوده است؛ عاملی که برخی، آن را یکی از دلایل اصلی درخواست برای به‌رسمیت شناخته‌شدن این منطقه می‌دانند.

وزیر خارجه لبنان: حزب‌الله نمی‌تواند بدون تصمیم ایران سلاح‌های خود را تحویل دهد

Sat, 6 Dec 2025 19:41:00 GMT

وزیر خارجه لبنان گفته است، "تصمیم نهایی درباره اینکه حزب‌الله سلاح‌های خود را زمین بگذارد، در دست ایران است." او در عین حال اعلام کرد: «لبنان در حال حاضر بسیار دور از امضای توافق صلح با اسرائیل است.»یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان روز شنبه ۱۵ آذر (۶ دسامبر) در گفت‌وگو با شبکه العربیه مدعی شد، "تصمیم نهایی درباره اینکه حزب‌الله سلاح‌های خود را زمین بگذارد، در دست ایران است." رجی که پیش از این نیز خواستار پایان دادن به مداخله جمهوری اسلامی در امور داخلی لبنان شده بود، اعلام کرد، به صورت رسمی این موضوع را با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود در حاشیه نشست‌های منطقه‌ای مطرح کرده است. حزب‌الله اکنون در تلاش است با خرید زمان و بازسازی توان داخلی، موقعیت خود را احیا کند. این موضوعی است رجی نیز در این گفت‌وگو به آن اشاره کرده اما در میان فشارهای آمریکا و اسرائیل بر بیروت برای خلع سلاح حزب‌الله، رجی تاکید کرده است: «خلع سلاح حزب‌الله و برچیدن ساختار نظامی آن فارغ از خواست بین‌المللی، یک مطالبه لبنانی است.» اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله رجی همچنین تاکید کرده است، جامعه بین‌المللی تنها در صورتی لبنان را جدی می‌گیرد که دولت بتواند کنترل خود بر کشور را از طریق انحصار سلاح و تسلط نیروهای قانونی‌اش نشان دهد. در عین حال وزیر خارجه لبنان روز گذشته (۵ دسامبر) در دیداری با سفیران ۱۵ کشور عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد بر توقف حملات اسرائیل تاکید کرد و گفت: «اسرائیل باید حملات خود را متوقف کرده و فورا و بدون قید و شرط از سرزمین‌هایی که اشغال می‌کند، خارج شود.» او در پیامی که در شبکه اجتماعی X منتشر کرد همچنین افزود: «در این دیدار همچنین بار دیگر یادآور شدم دولت متعهد است اقتدار خود را در سراسر قلمرو لبنان گسترش دهد و تنها دولت مسئولیت دفاع از کشور را بر عهده دارد.» اما اظهارات وزیر خارجه لبنان در حالی مطرح شده است که نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله روز جمعه ۱۴ آذر در یک سخنرانی بار دیگر با خلع سلاح کامل این گروه مخالفت کرد. او در یک سخنرانی خطاب به مخالفان حزب‌الله گفت: «آیا می‌خواهید ما را قانع کنید که مسئله فقط گرفتن سلاح است و بعد اوضاع لبنان حل می‌شود؟ اینطور نیست چرا که پروژه دشمن بسیار فراتر از آن است که برخی طرف‌ها وانمود می‌کنند.» رجی هم در مقابل در گفت‌وگو با شبکه العربیه انتقادات فراوانی به حزب‌الله وارد کرده و گفته است: «رویدادهای اخیر ثابت کرد، حزب‌الله نه توان حمایت از غزه را داشت، نه آزادسازی قدس و نه همانطور که ادعا می‌کند دفاع از لبنان را و برعکس متحمل یک شکست بزرگ شد.» انتقادات وزیر خارجه لبنان اما تنها محدود به حزب‌الله نیست. او اخیرا نیز با انتشار پیامی نسبت به اظهارات علی‌اکبر ولایتی، مشاور ارشد علی خامنه‌ای و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری واکنش نشان داده بود. ولایتی و عراقچی بر ضرورت حضور حزب‌الله در لبنان تاکید کرده و گفته بودند، حکومت ایران همچنان "از حزب‌الله و جبهه مقاومت حمایت کرده و خواهد کرد اما در امور داخلی لبنان دخالتی ندارد." این سخنان بود که واکنش تند رجی را به دنبال داشت و اعلام کرد: «من واقعا می‌خواستم آنچه را که شما گفتید، یعنی این‌ که ایران در امور داخلی لبنان دخالت نمی‌کند، باور کنم، تا وقتی که مشاور رهبر شما، علی‌اکبر ولایتی ظاهر شد تا به ما بگوید در لبنان چه چیزی واقعا مهم است و ما را از پیامدهای خلع سلاح حزب‌الله برحذر داشت.» لبنان از سال ۲۰۲۳ در یکی از پیچیده‌ترین دوران‌های تاریخی خود به سر می‌برد. جنگی که با حمله تروریستی حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، حزب‌الله را وارد موشک‌پرانی علیه اسرائیل کرد و واکنش اسرائیل نیز به کشته شدن شمار زیادی از رهبران و فرماندهان حزب‌الله، از جمله حسن نصرالله و جانشینش هاشم صفی‌الدین انجامید. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید انفجار هم‌زمان هزاران پیجر در سال ۲۰۲۴ و نقش‌آفرینی سپاه پاسداران در خطوط تامین مالی و لجستیکی حزب‌الله هم فشار بر این گروه را بیش از هر زمان دیگری کرد. دولت لبنان تحت فشار آمریکا و در چارچوب توافق آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴ با طرح خلع‌سلاح حزب‌الله موافقت کرد؛ طرحی که البته این گروه و تهران قاطعانه آن را رد کرده‌اند اما مقاماتی همچون وزیر خارجه این کشور، آن را یک مطالبه لبنانی می دانند. اسرائيل هم البته مدعی است، دولت لبنان نیز در خلع سلاح این گروه کوتاهی کرده است. این در حالی است که اسرائیل در هفته‌های اخیر حملات خود علیه حزب‌الله را افزایش داده و این گروه را متهم می‌کند که آتش‌بس یک‌ساله را نقض کرده است. اما با وجود ادامه حملات اسرائیل به خاک لبنان و مخالفت حزب‌الله با طرح خلع‌سلاح، وزیر امور خارجه لبنان به کمیته نظارت بر آتش‌بس امید دارد و نسبت به حضور یک شخصیت غیرنظامی در این کمیته ابراز خوش بینی کرده اما همچنان تاکیدو کرده است، "لبنان در حال حاضر بسیار دور از امضای توافق صلح با اسرائیل است."

جریمه ۱۴۰ میلیونی ایکس؛ ماسک خواستار انحلال اتحادیه اروپا شد

Sat, 6 Dec 2025 17:36:00 GMT

اتحادیه اروپا به وارد کردن اتهام "کمبود شفافیت"، جریمه‌ای چند میلیون یورویی علیه پلتفرم ایکس اعمال کرده است. این تصمیم با انتقادات تند مقامات آمریکایی روبه‌رو شده است. ایلان ماسک خواستار انحلال اتحادیه اروپا شد.اتحادیه اروپا به دلیل کمبود شفافیت، جریمه‌ای چند میلیون یورویی علیه پلتفرم آنلاین ایلان ماسک اعمال کرد. این اتحادیه اعلام کرد، این جریمه پس از دو سال تحقیق درباره عملکرد پلتفرم ایکس (توییتر سابق) صادر شده است. بر اساس اعلام کمیسیون اتحادیه اروپا، این شرکت آمریکایی باید ۱۲۰ میلیون یورو بپردازد که بخشی از آن به دلیل تصدیق گمراه‌کننده حساب‌های کاربری با استفاده از "تیک آبی" است. کارشناسان اتحادیه اروپا اعلام کرده‌اند، این کار می‌تواند باعث شود کاربران تصور کنند، پشت حساب‌های دارای تیک، افراد واقعی و تاییدشده‌ای قرار دارند، در حالی که لزوما چنین نیست. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله زمانی که ایلان ماسک مالکیت ایکس (توییتر سابق) را به دست گرفت، سیستم قدیمی "تیک آبی" را تغییر داد. در سیستم قبلی، تیک آبی نشانه‌ای بود که ثابت می‌کرد حساب کاربری متعلق به یک شخص یا سازمان معتبر، شناخته‌شده و واقعی است. دریافت این تیک هم رایگان بود و نیاز به تایید هویت دقیق داشت اما ایکس در سیستم جدید، این امکان را فراهم کرد که هر کسی تنها با پرداخت حق اشتراک ماهانه بتواند تیک آبی را کنار نام خود بگذارد. پس از این تغییر البته بحث‌های بسیاری درباره "جعل هویت" درگرفت و در حال حاضر شبکه ایکس برای اعطای تیک، علاوه بر اشتراک پولی، نام کاربری و عکس پروفایل را هم اجباری کرده و گفته است، "نباید نشانه‌ای از رفتار فریبکارانه یا گمراه‌کننده وجود داشته باشد." بیشتر بخوانید: کمیسون اروپا: شرکت اکس قوانین اتحادیه اروپا را نقض می‌کند ایکس همچنین در تغییری دیگر تیک طلایی را برای شرکت‌ها و تیک نقره‌ای را برای نهادهای دولتی و سازمان‌های حکومتی معرفی کرد. اتحادیه اروپا علاوه بر این، شبکه اجتماعی ایکس را متهم کرده است، داده‌ها را از محققان پنهان می‌کند و تبلیغات منتشرشده را به‌طور شفاف ثبت نمی‌کند. هنا ویرکونن، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در حوزه فناوری پس از انتشار این خبر در همین شبکه اجتماعی نوشت: «فریب کاربران با تیک آبی، پنهان کردن اطلاعات مربوط به تبلیغات و کنار گذاشتن پژوهشگران، در اینترنت اتحادیه اروپا جایی ندارد.» بر این اساس، جریمه شامل سه بخش است: ۴۵ میلیون یورو برای تیک‌های تایید هویت، ۴۰ میلیون یورو به‌خاطر عدم دسترسی محققان به داده‌ها و ۳۵ میلیون یورو برای کمبود شفافیت در تبلیغات. تصمیم جنجالی اتخاذ شده از سوی اتحادیه اروپا علیه ایکس اما بر اساس قانون خدمات دیجیتال می‌تواند روابط با ایالات متحده را تحت تاثیر قرار دهد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس با انتقادی تند از این تصمیم، نوشت: «اتحادیه اروپا باید از آزادی بیان حمایت کند، نه اینکه شرکت‌های آمریکایی را "به خاطر مزخرفات" هدف قرار دهد.» همچنین مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده با انتشار پیامی در این شبکه اجتماعی، جریمه ۱۴۰ میلیون دلاری کمیسیون اروپا را فقط حمله‌ به ایکس ندانسته و نوشت: «این حمله‌ای به همه پلتفرم‌های فناوری آمریکایی و مردم آمریکا توسط دولت‌های خارجی است.» روبیو در پیام خود آورده است: «روزهای سانسور آنلاین آمریکایی‌ها به پایان رسیده است.» پیش‌تر نیز دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا قوانین دیجیتال اروپایی را مورد انتقاد قرار داده بود. این در حالی است که در استراتژی امنیتی که دولت آمریکا به تازگی منتشر کرد، نسبت به از "دست رفتن دموکراسی و آزادی بیان" در اروپا هشدار داده شده است. و البته ساعاتی پس از انتشار خبر جریمه این شبکه اجتماعی، ایلان ماسک، مالک این پلتفرم خواستار انحلال اتحادیه اروپا شد و با انتشار پیامی نوشت: «اتحادیه اروپا باید منحل شود و حاکمیت به کشورهای مستقل بازگردانده شود تا دولت‌ها بتوانند به‌طور موثرتری نماینده مردم خود باشند.» ماسک احتمالا علاوه بر این واکنش، به‌طور قانونی علیه این تصمیم اقدام خواهد کرد و در نهایت پرونده به دادگاه خواهد رفت. کمیسیون اتحادیه اروپا در حالی که تصمیم بر جریمه چند میلیون یورویی برای پلتفرم ایکس گرفته است، پرونده‌ای علیه تیک‌تاک را مختومه اعلام کرده است. این پلتفرم ویدئویی نیز از مدت‌ها پیش به دلیل تبلیغات غیرشفاف تحت نظر بروکسل قرار گرفته بود. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید براساس قانون خدمات دیجیتال (DSA) شبکه‌های اجتماعی موظفند یک آرشیو قابل دسترس و قابل جست‌وجو از تبلیغات منتشر شده داشته باشند. طبق بیانیه اخیر اتحادیه اروپا، پس از گفت‌وگوهای فشرده، تیک‌تاک به‌طور رسمی تعهداتی در این زمینه ارائه کرده و بدین ترتیب اتهامات کمیسیون اتحادیه اروپا را رفع کرده است. با این حال، گفته شده است، پرونده‌های دیگری از جمله بررسی تاثیر احتمالی این پلتفرم ویدئویی بر کودکان و نوجوانان یا تاثیر این شبکه اجتماعی بر فرآیندهای دموکراتیک در دست بررسی قرار داد. اما جریمه اعلام شده فعلی برای شبکه اجتماعی ایکس نخستین موردی است که اتحادیه اروپا در چارچوب قانون خدمات دیجیتال که از سال ۲۰۲۴ اجرایی شد، اعمال کرده است.

بیش از یک پنجم خودروهای جدید جهان کاملاً برقی هستند

Wed, 29 Oct 2025 17:57:00 GMT

در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی، بیش از یک پنجم خودروهای جدید جهان کاملاً برقی بوده‌اند. چین، اروپا و آمریکا در این زمینه رشد قابل توجهی داشته‌اند و آلمان و بریتانیا در صدر فروش اروپا قرار گرفته‌اند.در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۵، از مجموع ۱۷.۴ میلیون خودروی جدید فروخته‌شده در جهان، حدود ۳.۶ میلیون خودرو کاملاً برقی (Battery Electric Vehicles, BEVs) بودند. این میزان بیش از یک سوم نسبت به سال گذشته رشد داشته و نشان می‌دهد تقاضای جهانی برای خودروهای برقی همچنان رو به افزایش است. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله تحلیل شرکت مشاوره پرایزواترهاوس‌کوپرز (PwC) که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خدمات حرفه‌ای، مشاوره فناوری و استراتژی کسب‌وکار است، برای ۴۰ بازار اصلی جهانی نشان می‌دهد که خودروهای برقی اکنون حدود ۲۱ درصد از کل فروش خودروهای جدید را تشکیل می‌دهند. این رقم نسبت به سه‌ماهه دوم سال ۲ درصد افزایش یافته و بالاترین میزان ثبت‌شده تاکنون است. آمار بر اساس بازارهایی است که حدود ۸۵ درصد از فروش جهانی خودرو را شامل می‌شوند. بیشتر بخوانید:حدود ۵۰ میلیون خودرو در خیابان‌های آلمان در میان سایر انواع خودروها، ۱.۷ میلیون خودروی هیبریدی پلاگین (Plug-in Hybrids) و ۲.۵ میلیون خودروی هیبریدی دیگر نیز فروخته شدند. خودروهای هیبریدی پلاگین (Plug-in Hybrids) نوعی خودرو هستند که هم موتور برقی دارند و هم موتور بنزینی یا دیزلی، و باتری آن‌ها را می‌توان با برق شهری شارژ کرد تا بخشی از مسیر را کاملاً برقی طی کنند، و در مسیرهای طولانی‌تر موتور احتراقی ادامه حرکت را تأمین می‌کند. بیشتر بخوانید:چالش خودروسازی آلمان در برابر اهداف زیست‌محیطی اتحادیه اروپا بازارهای مهم خودروهای برقی چین با ۲.۳میلیون خودرو برقی در سه‌ماهه سوم همچنان بزرگ‌ترین بازار باقی مانده است؛ این میزان حدود یک سوم بیشتر از سال گذشته است. اروپا با ۶۰۷ هزار خودرو برقی رشد بیش از ۲۵ درصدی داشته و ایالات متحده با ۴۱۹ هزار خودرو برقی افزایش حدود ۲۰ درصدی را ثبت کرده است. افزایش فروش در آمریکا به ویژه در سپتامبر تحت تأثیر پایان یک مشوق مالیاتی بوده که خریدهای اضافی ایجاد کرد. در میان کشورهای اروپایی، آلمان با ۱۳۳ هزار خودروی کاملا برقی در صدر و پس از آن بریتانیا با ۱۲۵ هزار خودرو قرار دارد. این دو کشور به ترتیب رتبه‌های سوم و چهارم جهان را به خود اختصاص داده‌اند. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید سهم خودروهای برقی در کل خودروهای موجود اگرچه فروش خودروهای برقی در حال افزایش است، اما سهم آن‌ها در مجموع خودروهای در حال تردد در جاده‌ها هنوز کم است. بیشتر خودروهای موجود زمانی تولید شده‌اند که سهم خودروهای برقی بسیار پایین‌تر بود. برآورد می‌‌شود که سهم اتومبیل‌های برقی در خودروهای موجود، حدود ۴ درصد در اروپا، ۹ درصد در چین و ۲ درصد در آمریکا است. بیشتر بخوانید:اتحادیه اروپا تعرفه گمرکی برای خودروهای برقی چین اعمال کرد کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که سهم خودروهای برقی در ۲۰۳۵ به ۳۲ درصد در اروپا، ۴۰ درصد در چین و ۱۰ درصد در آمریکا برسد. آینده خودروهای برقی هارالد ویمر، از شرکای PwC می‌گوید: «خودروهای برقی روزبه‌روز بهتر، جذاب‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌شوند. تا سال ۲۰۳۵ احتمالاً اکثر رانندگان به طور طبیعی به خودروهای برقی روی خواهند آورد و موتورهای احتراقی تنها برای علاقه‌مندان و کاربردهای خاص باقی می‌مانند.» یورن نویهاوزن، یک کارشناس دیگر از همین شرکت تأکید می‌کند که زنجیره‌های تأمین پایدار و انعطاف‌پذیر برای تولیدکنندگان اروپایی حیاتی است، به‌ویژه با توجه به این که "بحران دوم ریزتراشه‌ها" در راه است. او توصیه می‌کند که در طراحی باتری‌ها از معماری منعطف استفاده شود تا بدون بازطراحی کل سیستم، تعویض سریع قطعات و استفاده از باتری‌های جدید و بهتر امکان‌پذیر شود.

قطعی گاز سه استان شمالی به بهانه بمباران عسلویه توسط اسرائیل

Wed, 26 Aug 2026 16:49:00 GMT

مقام‌های محلی از احتمال قطع ۶۰ تا ۹۰ روزه گاز در سه استان شمالی گلستان، گیلان و مازندران خبر می‌دهند، اما شرکت ملی گاز این موضوع را تکذیب می‌کند. دویچه‌ وله برای بررسی این تناقض با دو کارشناس حوزه انرژی گفت‌وگو کرده است.مهدی محیایی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان، در مراسم تقدیر از آتش‌نشانان شهرداری گرگان اعلام کرد که استان‌های شمالی ایران در پائیز و زمستان به‌طور قطعی بین ۶۰ تا ۹۰ روز با قطع گاز مواجه خواهند شد. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله یونسی رستمی، استاندار مازندران نیز روز چهارشنبه ۴ شهریور (۲۶ اوت) احتمال قطع گاز این استان در زمستان پیش‌‌رو را تائید کرد. خبرگزاری ایرنا به نقل از استاندار مازندران گزارش داد که رایزنی با رئیس‌ جمهور و مسئولان مربوطه برای یافتن راه‌حل و جلوگیری از قطع گاز آغاز شده است. شرکت ملی گاز ایران تکذیب می‌کند شرکت ملی گاز ایران با وجود اظهارات مقام‌های محلی احتمال قطع ۶۰ تا ۹۰روزه گاز را تکذیب کرده است. سعید داوری‌پور، سرپرست روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران، خاطرنشان می‌کند که هیچ‌یک از مسئولان و کارشناسان این شرکت، احتمال قطع ۶۰ تا ۹۰روزه گاز در استان‌های شمالی را مطرح نکرده‌اند. او این هشدار را "برداشت یا تحلیل شخصی یکی از مقام‌های محلی از شرایط این استان‌ها" دانسته است. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید با این‌ حال، داوری‌پور هشدار داده است که اگر مصرف گاز در زمستان مدیریت نشود، استان‌های شمالی، مانند سال‌های گذشته، ممکن است با مشکلات و دشواری‌هایی در تامین گاز روبه‌رو شوند. ماجرای قطعی گاز واقعا چیست؟ موضوع کمبود گاز و آنچه برخی رسانه‌های داخل کشور از آن به عنوان "بحران گاز" یاد می‌کنند، به حملات اسرائیل به زیرساخت‌های انرژی ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه اواخر اسفند ۱۴۰۴ بازمی‌گردد. در این حملات، پالایشگاه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم و شماری دیگر از تاسیسات پارس جنوبی در عسلویه هدف قرار گرفتند. سخنگوی دولت گفته است حدود یک‌سوم از تولید گاز کشور از مدار خارج شده و بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده نیز حدود سه سال زمان خواهد برد. دولت همچنین مدعی است حملات اسرائیل باعث ایجاد مشکل در تامین گاز و احتمال قطعی آن شده است. تناقض میان اظهارات مقام‌های محلی و شرکت ملی گاز نشان می‌دهد درباره وضعیت تامین گاز استان‌های شمالی که در انتهای شبکه انتقال گاز قرار گرفته‌اند، شفافیت کافی وجود ندارد. به همین دلیل، دویچه‌ وله برای بررسی ابعاد این موضوع و دلایل هشدارهای مطرح‌شده، نظر دو کارشناس حوزه انرژی را جویا شده است. خاتین‌اوغلو: ظرفیت فرآوری آسیب دیده، نه تولید گاز دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس نفت و انرژی، می‌گوید حملات اسرائیل به پالایشگاه‌های گازی، ظرفیت تولید گاز ایران را کاهش نداده، بلکه روزانه ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت فرآوری گاز کشور را تحت تأثیر قرار داده است. به گفته این کارشناس ظرفیت پالایش گاز ایران حتی در زمان اوج مصرف، روزانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون مترمکعب بیشتر از میزان تولید گاز است؛ بنابراین این حملات نباید مشکل حادی در عرضه گاز ایجاد کرده باشند. خاتین‌اوغلو با استناد به آمارهای "اداره تنظیم بازار انرژی ترکیه" می‌گوید ایران از زمان حملات اسرائیل به چهار پالایشگاه گازی عسلویه، صادرات گاز خود به ترکیه را ۳۰ درصد افزایش داده و در مجموع طی نیمه نخست امسال ۴.۵ میلیارد مترمکعب گاز به ترکیه تحویل داده که ۵۰ درصد بیشتر از نیمه نخست سال ۲۰۲۵ است. این کارشناس همچنین اشاره می‌کند که صنایع ایران، به‌ویژه صنایع پتروشیمی و فولاد، سالانه بیش از ۴۰ میلیارد مترمکعب گاز مصرف می‌کنند. با توجه به اینکه این صنایع نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند و اکنون با نیمی از ظرفیت خود فعالیت می‌کنند، قاعدتا باید گاز بیشتری برای دیگر بخش‌ها، از جمله بخش خانگی، باقی مانده باشد. بزرگ‌نمایی بحران انرژی برای افزایش قیمت‌ها؟ اما چرا با وجود این شرایط، از بحران تأمین گاز و انرژی سخن گفته می‌شود؟ دالغا خاتین‌اوغلو در پاسخ به این پرسش دویچه‌ وله می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی درباره کمبود انرژی و احتمال قطع برق و گاز بزرگ‌نمایی می‌کنند. به گفته او، صنایع ایران اکنون با حدود نیمی از ظرفیت خود فعالیت می‌کنند و بنابراین وضعیت تامین برق، بنزین و گاز نباید از سال گذشته بدتر باشد. خاتین‌اوغلو احتمال می‌دهد دولت با "کاهش عرضه، ایجاد صف‌های طولانی و قطع گاز"، در پی متقاعدکردن مردم به پذیرش افزایش قیمت حامل‌های انرژی است. با نزدیک‌شدن به زمستان، نگرانی مردم مناطق شمالی کشور نیز افزایش می‌یابد. مقام‌های دولتی در پاسخ به این نگرانی‌ها می‌گویند "تلاش‌هایی" برای جلوگیری از قطع گاز در جریان است. سنگدوینی نائب رئیس کمیسیون انرژی مجلس خبر داده است که در جلساتی که با وزیر نفت، وزیر نیرو و مسئولان وزارت کشور برگزار شده موضوع تامین گاز زمستانی استان‌های شمالی به‌صورت ویژه مورد بررسی قرار گرفته است. آیا ترکمنستان می‌تواند به حل بحران گازی کمک کند؟ نائب رئیس کمیسیون انرژی مجلس می‌گوید با توجه به اینکه استان‌های شمالی به شبکه گاز ترکمنستان نزدیک‌تر هستند، استفاده از این ظرفیت می‌تواند در زمان اوج مصرف زمستانی کمک‌کننده باشد. خاتین‌اوغلو درباره این موضوع اما می‌گوید ترکمنستان سالانه ۳۸ میلیارد مترمکعب گاز صادر می‌کند که ۳۰ میلیارد مترمکعب آن به چین و باقی آن به کشورهای آسیای میانه می‌رود. این کشور ظرفیت مازاد برای صادرات گاز به ایران را دارد، اما جمهوری اسلامی طی دو سال گذشته مانع صادرات گاز ترکمنستان از مسیر ایران به عراق شده است. او همچنین می‌گوید جمهوری اسلامی بدهی‌های خود بابت خرید گاز از ترکمنستان در دو دهه گذشته را به‌طور کامل تسویه نکرده است. خاتین‌اوغلو بر این باور است که به همین دلایل، درخواست ایران برای واردات گاز از ترکمنستان احتمالا با موافقت عشق‌آباد روبرو نخواهد شد؛ به‌ویژه آنکه تحریم‌های آمریکا علیه ایران نیز شدت گرفته است. شبان: ترکمنستان به ایران گاز نخواهد داد الهام شبان، مدیر "مرکز مطالعات خزر"، که در حوزه انرژی تحقیق می‌کند درباره احتمال کمک ترکمنستان به حل بحران گازی ایران می‌گوید با توجه به عملکرد تهران در زمینه ترانزیت گاز، انتظار نمی‌رود عشق‌آباد بار دیگر به ایران گاز بدهد. به گفته این کارشناس، ترکیه در ژوئیه ۲۰۲۵ قراردادی برای واردات سالانه ۲.۵ تا سه میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان از مسیر ایران امضا کرد، اما جمهوری اسلامی فقط برای یک تا دو ماه اجازه ترانزیت حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز به ترکیه را داد. شبان می‌افزاید که ایران اجازه انتقال گاز ترکمنستان به عراق را نیز نداده است. او همچنین می‌گوید آذربایجان ترانزیت گاز ترکمنستان از مسیر ایران را به دلیل "عدم همکاری جمهوری اسلامی" متوقف کرده است. به گفته مدیر مرکز مطالعات خزر، این رویکرد تهران باعث قطع روابط گازی ایران و ترکمنستان شده است. او معتقد است با توجه به همکاری‌ نکردن ایران با عراق، ترکیه، ترکمنستان و آذربایجان، بعید است ترکمنستان بار دیگر به ایران گاز صادر کند. دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید استدلال‌های دو کارشناس در گفت‌وگو با دویچه‌ وله نشان می‌دهند که مقام‌های جمهوری اسلامی درباره ابعاد واقعی بحران، برنامه‌های مدیریت کمبود و قطعی گاز و راهکارهای جلوگیری از آن، اطلاعات شفاف و یکدستی منتشر نکرده‌اند. ازاین‌رو، نگرانی مردم گلستان، مازندران، گیلان و حتی خراسان شمالی درباره تامین گاز در زمستان پیش‌ رو همچنان برطرف نشده است.

خبرگاه؛ ترامپ: مجتبی خامنه‌ای زنده است اما به‌شدت زخمی شده

Wed, 26 Aug 2026 05:22:00 GMT

ترامپ مدعی شد مجتبی خامنه‌ای زنده است اما از ناحیه سمت چپ بدن به‌شدت آسیب دیده است. او افزود اگر مجتبی خامنه‌ای جان باخته باشد، حکومت ایران با ادعای این‌که مرتب با او مشورت می‌کند، "نمایش نسبتاً خوبی" به راه انداخته است.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است. در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید. اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله دویچه وله فارسی را در واتس‌اپ دنبال کنید دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید حکم اعدام برای یکی دیگر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ خبرگزاری هرانا از صدور حکم اعدام برای حسین نظری، شهروند ۲۵ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ خبر داده است. بر اساس این گزارش، شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد در تیرماه امسال حسین نظری را به اعدام محکوم کرده است. هرانا نوشته است که اتهام‌های مطرح‌شده علیه این شهروند "ارتباط با دول و گروه‌های متخاصم" و "اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور" عنوان شده‌اند. در حال حاضر جزئیاتی درباره مصادیق این اتهام‌ها، مستندات دادگاه، روند رسیدگی به پرونده یا این‌که حسین نظری در جریان دادرسی به وکیل انتخابی دسترسی داشته یا نه، منتشر نشده است. به نوشته هرانا، نیروهای امنیتی حسین نظری را در دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت کردند. او پس از طی مراحل بازجویی به زندان وکیل‌آباد مشهد منتقل شد و همچنان در همین زندان به سر می‌برد. صدور این حکم در شرایطی گزارش می‌شود که نهادهای حقوق بشری پیش‌تر نیز نسبت به افزایش صدور احکام سنگین، از جمله احکام اعدام، علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات در ایران هشدار داده‌اند. ارتش جمهوری اسلامی از بازسازی سامانه‌های آسیب‌دیده خبر داد ارتش جمهوری اسلامی روز چهارشنبه ۲۶ اوت (۴ شهریور) مدعی شد همه سامانه‌های تسلیحاتی آسیب‌دیده در جریان جنگ اخیر "بازسازی" شده‌اند و سامانه‌های تازه‌ای نیز وارد کشور شده است. به گزارش تلویزیون دولتی ایران، محمد اکرم‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، گفت: «سامانه‌ها در همه نیروهای ارتش، از جمله آنهایی که آسیب دیده بودند، بازسازی شده‌اند و سامانه‌های جدیدی نیز وارد شده‌اند.» او همچنین مدعی شد بخشی از این تجهیزات از صنایع دفاعی و ارتش تأمین شده و بخشی دیگر از خارج وارد شده است. به گفته او، این تجهیزات توان رزمی ارتش را افزایش داده‌اند. آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه با موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، جنگ در خاورمیانه را آغاز کرده‌اند. این جنگ با حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی در منطقه همراه بوده است. ارتش اسرائیل از حمله به موضع حماس در شمال غزه خبر داد به گزارش تایمز اسرائیل، ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور روز گذشته موضعی وابسته به گروه تروریستی حماس را در جبالیا در شمال نوار غزه هدف قرار داده است. ارتش اسرائیل مدعی است این ساختمان در نزدیکی بیمارستان کمال عدوان و یک مدرسه قرار داشته و از سوی حماس به‌عنوان "موضع کمین" و محل نگهداری سلاح استفاده می‌شده است. به گفته ارتش اسرائیل، حماس اخیراً از این محل برای برنامه‌ریزی حملات و تلاش برای بازسازی توان عملیاتی خود استفاده می‌کرده است. ارتش اسرائیل می‌گوید در این حمله چند عضو حماس کشته شده‌اند. بر اساس این گزارش، این موضع حدود ۵۰ متر با خط زرد محل استقرار نیروهای اسرائیلی فاصله داشته و به گفته ارتش اسرائیل، تهدیدی برای نیروهای این کشور محسوب می‌شده است. این محل همچنین حدود ۷۰ متر از بیمارستان کمال عدوان و ۱۷۰ متر از یک مدرسه فاصله داشته است. بلومبرگ از برنامه تشدید حملات موشکی روسیه به کی‌یف خبر داد به گزارش بلومبرگ، روسیه در حال بررسی تشدید حملات موشکی بالستیک به کی‌یف، از جمله اهدافی در مرکز شهر، و همچنین زیرساخت‌های حیاتی در دیگر مناطق اوکراین است. بلومبرگ به نقل از سه منبع نزدیک به کرملین گزارش داده است که مسکو به این جمع‌بندی رسیده که تلاش‌ها برای دستیابی به توافق صلح به بن‌بست رسیده است. بر اساس این گزارش، "چارچوب‌های مذاکره عملاً فروپاشیده‌اند" و ولادیمیر پوتین، رئیس‌ جمهور روسیه، بعید است در واکنش به تحریم‌ها یا حملات اوکراین به پالایشگاه‌ها و شبکه‌های لجستیکی روسیه، جنگ را پایان دهد. سخنگوی ارتش: قطر باید در خصوص سرنوشت خلبانان ایرانی مسئولانه‌تر عمل کند محمد اکرمی نیا سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی از اظهار بی‌اطلاعی قطر در خصوص سرنوشت خلبانان ایرانی خبر داد. به گزارش تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، اکرمی نیا گفت: «تماس‌هایی برقرار و پیگیری‌هایی صورت گرفته، اما تا امروز پاسخی که طرف قطری به ما داده، اظهار بی‌اطلاعی از سرنوشت این خلبانان بوده است.» او در ادامه افزود: «ما واقعا خواهان آن هستیم که طرف قطری با جدیت بیشتری نسبت به این موضوع اهتمام داشته باشد و پاسخ روشن و مستند ارائه کند تا بتوانیم مستندات را بپذیریم و از وضعیت سرنوشت این خلبانان عزیز مطلع شویم.» سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی افزود: «وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که از سرنوشت خلبانان بی‌اطلاع است. ما می‌گوییم اگر واقعاً بی‌اطلاع هستند، باید مسئولانه‌تر از آنچه اکنون عمل می‌کنند، برخورد کنند و تلاش بیشتری برای مشخص کردن وضعیت این خلبانان عزیز انجام دهند.» تهران، مدعی است که این خلبانان پس از ورود هواپیمایشان به حریم هوایی قطر هدف قرار گرفته‌اند. رسانه‌های داخلی ایران پیش‌تر به نقل از محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودان ستاد کل نیروهای مسلح، گزارش داده بودند که این خلبانان در قطر بازداشت شده‌اند و "باید به بیمارستانی در خشکی منتقل شوند". او مدعی شده بود آن‌ها "روی آب" نگهداری می‌شوند و در "وضعیت جسمانی نامناسبی" قرار دارند. تهران می‌گوید از مسیرهای دیپلماتیک و نظامی موضوع را پیگیری کرده، اما هنوز پاسخ روشنی از قطر درباره سرنوشت این افراد دریافت نکرده است. جمهوری اسلامی از دوحه خواسته تلاش‌ها برای روشن شدن وضعیت خلبانان را افزایش دهد. سخنگوی سپاه: تا زمانی که آمریکا شروط ما را نپذیرد، تنگه هرمز باز نخواهد شد هم‌زمان با ادامه تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، در گفت‌وگو با ایلنا مدعی شد این آبراه "در اختیار" جمهوری اسلامی است و تا زمانی که آمریکا شروط جمهوری اسلامی را نپذیرد، تنگه هرمز باز نخواهد شد. او همچنین مدعی شد هیچ شناور نظامی خارجی در خلیج فارس حضور ندارد و کشتی‌های جنگی "دشمن" دست‌کم ۴۰۰ کیلومتر از تنگه فاصله گرفته‌اند. این مقام سپاه ادعا کرد هیچ شناوری بدون اجازه و مدیریت ایران قادر به عبور از این آبراه نیست. محبی همچنین گفت جمهوری اسلامی و عمان در مذاکراتی درباره مدیریت تنگه هرمز و سهم دو کشور از آب‌های این منطقه و درآمدهای آن به تفاهم‌هایی رسیده‌اند، اما به گفته او آمریکا در این مسیر "کارشکنی" می‌کند. او هشدار داد اگر واشنگتن شروط تهران را نپذیرد، تنگه هرمز "به‌هیچ عنوان" باز نخواهد شد. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، در جدیدترین اظهارات خود در گفت‌وگو با گلن بک، مجری محافظه‌کار، بار دیگر مدعی شد فشار نظامی و اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی نتیجه داده است. او گفت: «ما اینجا خیلی زود یک پیروزی بزرگ خواهیم داشت.» ترامپ همچنین گفت: «تنگه باز است. ما کشتی‌های زیادی را از تنگه عبور می‌دهیم. مین‌ها از بین رفته‌اند.» رئیس‌ جمهور آمریکا در ادامه گفت واشنگتن اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست یابد و افزود: «موضوع اصلی همین است؛ ۹۹٫۹ درصد ماجرا همین است.» کاهش ۳۱ درصدی تردد مسافران در فرودگاه دبی در پی جنگ ایران به گزارش رویترز، فرودگاه بین‌المللی دبی در نیمه نخست سال جاری با کاهش ۳۱٫۳ درصدی تردد مسافران روبه‌رو شده است. به گفته شرکت بهره‌بردار این فرودگاه، این کاهش به اختلال‌های گسترده ناشی از جنگ ایران در پروازهای منطقه خلیج فارس مربوط است. شرکت "دبی ایرپورتس" روز چهارشنبه ۲۶ اوت (۴ شهریور) اعلام کرد فرودگاه دبی در سه‌ماهه دوم سال میزبان ۱۳ میلیون مسافر بوده و مجموع تردد مسافران در شش ماه نخست سال به ۳۱٫۵ میلیون نفر رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴۶ میلیون نفر بود. بر اساس این گزارش، شمار پروازها نیز در نیمه نخست سال به ۱۵۰ هزار و ۶۰۰ مورد رسید که نسبت به سال قبل ۳۲٫۱ درصد کاهش نشان می‌دهد. جنگی که از ۲۸ فوریه آغاز شد، بخش هوانوردی را در سال جاری به‌شدت دچار آشفتگی کرده است. لغو، تغییر زمان‌بندی و تغییر مسیر پروازها، همراه با افزایش قیمت سوخت جت، پیامدهایی فراتر از منطقه خلیج فارس داشته و بر شرکت‌های هواپیمایی در سطح جهان فشار وارد کرده است. شرکت‌های بزرگ هواپیمایی خاورمیانه نیز با اختلال جدی در شبکه پروازی خود روبه‌رو شده‌اند، هرچند به‌تدریج فعالیت‌های خود را از سر گرفته‌اند. تیم کلارک، رئیس شرکت هواپیمایی امارات، ماه گذشته گفته بود این شرکت با ۹۰ درصد ظرفیت خود پرواز می‌کند. با این حال، برخی شرکت‌های بزرگ از جمله لوفت‌هانزا، بریتیش ایرویز و سنگاپور ایرلاینز همچنان محتاط عمل می‌کنند و تعلیق شماری از مسیرهای منطقه‌ای خود را تمدید کرده‌اند. شرکت دبی ایرپورتس با وجود این کاهش، اعلام کرده است فرودگاه دبی تاب‌آوری خود را نشان داده و بازگشت تدریجی شرکت‌های بین‌المللی، بهبود ارتباطات پروازی و افزایش ضریب پر شدن هواپیماها از ادامه تقاضا و اعتماد بیشتر به نیمه دوم سال حکایت دارد. این شرکت پیش از آغاز جنگ، پیش‌بینی کرده بود تردد مسافران فرودگاه دبی در سال جاری به نزدیک ۱۰۰ میلیون نفر برسد. ترامپ: مجتبی خامنه‌ای زنده است اما به‌شدت زخمی شده دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، مدعی شد مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، زنده است اما از ناحیه سمت چپ بدن به‌شدت آسیب دیده است. ترامپ در گفت‌وگو با گلن بک، مفسر سیاسی، گفت: «او به‌شدت زخمی شده است؛ سمت چپ بدنش، دست، پا، همه چیز.» ترامپ افزود اگر خامنه‌ای جان باخته باشد، حکومت ایران با ادعای این‌که مرتب با او مشورت می‌کند، "نمایش نسبتاً خوبی" به راه انداخته است. رئیس‌ جمهور آمریکا همچنین پیش‌بینی کرد جنگ با جمهوری اسلامی "نسبتاً به‌زودی" پایان خواهد یافت. او بار دیگر مدعی شد آمریکا موفق شده تنگه هرمز را بازگشایی کند. ترامپ گفت روز سه‌شنبه ۲۵ اوت (۳ شهریور) ۱۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه راهبردی عبور کرده و ۲۲ کشتی نیز شبانه بدون مشکل از آن گذشته‌اند. او افزود: «ما در ونزوئلا پیروز شدیم و اینجا هم خیلی زود یک پیروزی بزرگ خواهیم داشت.» نتانیاهو از گفت‌وگو با ترامپ درباره "محاصره سخت‌تر" ایران خبر داد بر اساس اظهارات بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در ویدئویی که دفتر او از سخنرانی‌اش در یک نشست در اورشلیم (بیت‌المقدس) منتشر کرده، او در دیدار ماه ژوئیه خود با دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، در واشنگتن درباره سه گزینه در قبال جمهوری اسلامی گفت‌وگو کرده است. او گفته است که این گزینه‌ها شامل دیپلماسی، اقدام نظامی و گزینه دیگری است که او "سخت‌تر کردن محاصره" علیه تهران توصیف کرده است. در همین رابطه نخست‌وزیر اسرائیل گفت به ترامپ گفته است نسبت به امکان دستیابی به یک "توافق خوب" با تهران تردید دارد. او افزود: «به او گفتم یک گزینه قدیمی وجود دارد. البته می‌توان توافق کرد. توافق خوب؛ ما مخالفتی نداریم. اما تردید دارم که بتوان با آن گروه در آنجا، با آن وحشی‌ها، توافق کرد. به شما می‌گویم: نمی‌توان توافق کرد.» نتانیاهو گفت گزینه دوم در گفت‌وگو با ترامپ "اقدام نظامی" بوده است. او افزود اسرائیل آماده است در صورت حمله جمهوری اسلامی از خود دفاع کند. او اشاره کرد: «ما اجازه نخواهیم داد ایران به ما حمله کند و اگر، خدای‌نکرده، آنها به ما حمله کنند، ضربه‌ای خواهند خورد فراتر از هر آنچه تصور کرده‌اند؛ بسیار شدیدتر از هر آنچه تاکنون متحمل شده‌اند.» نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه گفت گزینه سومی را نیز به ترامپ پیشنهاد کرده است که شامل "سخت‌تر کردن محاصره" علیه ایران است. به گفته نتانیاهو، او به ترامپ گفته است: «تو تصمیم بگیر.» نتانیاهو به‌صراحت اشاره نکرد منظورش از این گزینه، تحریم‌ها بوده است، اما در ادامه، اقدامات تازه واشنگتن برای گسترش تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی را نمونه‌ای از همان راهبرد فشار توصیف کرد. "اقدامی بسیار، بسیار، بسیار قدرتمند" او با اشاره به اعلام تحریم‌های تازه آمریکا علیه جمهوری اسلامی گفت ترامپ روز دوشنبه این تصمیم را با اقدامی "بسیار، بسیار، بسیار قدرتمند" تأیید کرده است. بر اساس اعلام واشنگتن، تحریم‌های تازه آمریکا بخش‌هایی مانند دارایی‌های دیجیتال و فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی ایران را هدف می‌گیرد. این تحریم‌ها همچنین می‌تواند شامل اقدامات ثانویه علیه نهادهایی در امارات متحده عربی، هنگ‌کنگ، چین، سنگاپور و اروپا شود. نتانیاهو گفت: «کاری که رئیس‌جمهور ترامپ دیروز انجام داد، سخت‌تر کردن محاصره علیه ایران بود؛ نه از طریق سخت‌تر کردن محاصره خود ایران، بلکه از طریق سخت‌تر کردن محاصره کسانی که به آن رژیم، آن دیکتاتوری وحشتناک، کمک می‌کنند. این بسیار مهم است.» ترامپ از مدت‌ها پیش از اعمال فشار اقتصادی سنگین بر تهران حمایت کرده و در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود نیز سیاست موسوم به "فشار حداکثری" علیه جمهوری اسلامی را دنبال کرده بود. "کاهش قیمت دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان" برخی از سایت‌های خبری و خبرگزاری‌ها در ایران از "بازگشت قیمت دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان" در روز چهارشنبه چهارم شهریور خبر دادند. به گزارش خبرآنلاین، قیمت دلار به ۱۹۹ هزار و ۷۸۰ تومان بازگشت و نرخ یورو نیز ۲۳۳هزار و ۲۲۰ تومان اعلام شد. سایت "اعتماد آنلاین" نرخ دلار در بازار آزاد را ۱۹۸ هزار و ۵۰۰ تومان گزارش کرد و نوشت، نرخ پایه دلار برای خرید با کارت ملی روز چهارشنبه ۱۹۵ هزار تومان اعلام شد. خبرگزاری "ایلنا" اما قیمت دلار در بازار آزاد را ۲۰۰ هزار تومان گزارش داد. در همین حال قیمت هر سکه طلا موسوم به "امامی" نیز ۲۱۱میلیون و ۹۹۰ هزار تومان گزارش شد. از سوی دیگر نرخ گزارش‌شده در شماری از وبسایت‌های اعلام نرخ ارز و طلا نشان می‌دهد که این کاهش قیمت ظاهرا موقتی بوده و نرخ دلار همچنان کماکان بالای ۲۰۰ هزار تومان است. بانک مرکزی ایران روز سه‌شنبه از سیاست تازه‌ای برای کنترل بازار ارز و جلوگیری از "شکل‌گیری تقاضای هیجانی و نرخ‌های غیرواقعی" خبر داد و اعلام کرد، ۵۰۰ میلیون دلار به صورت اسکناس در اختیار بانک‌ها قرار می‌دهد. طبق اعلام بانک مرکزی،اشخاص حقوقی از روز سه‌شنبه می‌توانند تا سقف ۵۰۰۰ دلار و اشخاص حقیقی تا سقف ۱۰۰۰ دلار از سه بانک ملت، تجارت و صادرات ارز بخرند. آغاز عملیات "طرد اقتصادی" از سوی آمریکا برای تحت فشار قرار دادن اقتصاد ایران و نگرانی از پیامدهای توقف مبادلات تجاری امارات با ایران و اختلال در شبکه پرداخت ایران در این کشور، از جمله دلایل افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر عنوان شده است. قیمت دلار اول شهریور در رکوردی بی‌سابقه به ۲۰۰ هزار تومان رسید که واکنش‌های بسیاری را به دنبال داشت. غریب‌آبادی اظهارات ترامپ در مورد "مین‌زدایی" تنگه هرمز را تکذیب کرد کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه ایران، اظهارات دونالد ترامپ در مورد "مین‌زدایی کامل" تنگه هرمز را یک "ادعا" خواند و گفت: «هیچکس به اندازه ایران از مکان مین‌ها مطلع نیست. تنگه هرمز از جنبه وجود مین‌ها و اقدامات نظامی ما بسته است.» غریب‌آبادی شامگاه سه‌شنبه سوم شهریور در برنامه "گفت‌وگوی ویژه خبری" شبکه خبر ایران، سخنان ترامپ را دارای "جنبه تبلیغاتی" و با هدف آرام‌سازی بازارهای انرژی جهان دانست و اظهار داشت: «آمریکایی‌ها ادعا می‌کنند که تنگه باز است اما [این حرف] قابل اعتنا نیست.» او افزود: «اگر آمریکا مین‌زدایی کرده چرا کشتی‌ها عبور نمی‌کنند؟» دونالد ترامپ پیش‌تر گفته بود که تنگه هرمز "به طور کامل مین‌روبی" شده است. او با هشدار به تهران تهدید کرده بود، کشتی‌هایی که در حال "مین‌گذاری‌های جدید" یافت شوند، "بلافاصله و به صورت سیستماتیک نابود خواهند شد". معاون وزیر خارجه ایران مدعی شد که نیروهای مسلح بر تنگه هرمز اشراف دارند و این تنگه تنها در صورت پذیرش شروط جمهوری اسلامی بازگشایی خواهد شد. غریب‌آبادی با تأکید بر "رفع کامل محاصره اقتصادی، پایان جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان و تحقق تعهدات تفاهم‌نامه اسلام‌آباد" همچنین خواستار "تعیین تکلیف محاصره یمن" شد. او با اشاره به مذاکرات ایران و عمان بر سر تعیین یک "مسیر موقت" برای تردد کشتی‌ها گفت: «ما یک مسیر طرح ترافیک دریایی دائمی با عمان داریم از گذشته و ما گفتیم این مسیر دائمی باید تغییر کند و یک مسیر دائمی جدید شکل بگیرد. اگر این مسیر موقت تفاهم شود بین ۳۰ تا ۶۰ روز باید با عمان برای مسیر دائمی مذاکره کنیم تا جایگزین شود.» غریب‌آبادی افزود، تفاهمات با عمان "به منزله بازگشایی تنگه هرمز نیست" و دو طرف توافق کرده‌اند که در مرحله اول مسیر جنوب (مسیر عمان) بسته شود و سپس برای مشخص کردن ترتیبات مشترک در بازه‌ زمانی ۶۰ روزه مذاکره‌ کنند. او همچنین خاطرنشان ساخت که در مذاکرات ایران و عمان تأکید شده که هیچ شناور نظامی اجازه عبور از تنگه هرمز را ندارد و این تفاهم تنها شامل شناورهای تجاری می‌شود. بیشتر بخوانید: انتقال نفت از مسیر محرمانه هرمز؛ حمله یا خویشتن‌داری ایران؟ نماینده ایران در شورای امنیت خواستار محکوم کردن عملیات "طرد اقتصادی" آمریکا شد سفیر و معاون نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل متحد در نشستی در شورای امنیت، آمریکا را به "بی‌اعتنایی کامل به حقوق بین‌الملل" متهم کرده و خواستار محکوم کردن این کشور از سوی این شورا شد. غلامحسین درزی روز سه‌شنبه سوم شهریور در اظهارات خود محاصره دریایی ایران توسط آمریکا را "نقض فاحش حاکمیت ایران، آزادی ناوبری و قوانین بین‌المللی دریا‌ها" خواند و بدون اشاره به حملات متعدد سپاه پاسداران در ماه‌های گذشته به کشتی‌ها در خلیج فارس، آمریکا را متهم به حمله به کشتی‌های تجاری ایران کرد. او اقدامات ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) برای اجرای محاصره دریایی علیه ایران را "غیرقانونی" خواند و گفت، این اقدامات به همراه عملیات "طرد اقتصادی" با هدف اعمال محاصره اقتصادی حکومت ایران، "غذا، انرژی، تجارت و دسترسی به کالا‌های اساسی را به ابزار‌های فشار و جنگ تبدیل می‌کند". درزی با هشدار دادن در مورد به خطر افتادن "تمامیت حقوق بین‌الملل" در پی اقدامات آمریکا اظهار داشت: «اگر چنین اقدامات غیرقانونی بدون چالش ادامه یابد، می‌تواند سابقه خطرناکی ایجاد کند.» نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل اتهامات وارده به ایران مبنی بر ایجاد اختلال عمدی در تردد کشتی‌ها و تجارت دریایی در تنگه هرمز را تکذیب کرد و "بی‌اساس" خواند. او همچنین بدون نام بردن از کشوری مشخص، خواستار پاسخگویی کشورهایی شد که با آمریکا برای "فراهم کردن پایگاه، پشتیبانی لجستیکی یا اطلاعاتی یا دسترسی به حریم هوایی" همکاری می‌کنند. طرح این اتهامات علیه آمریکا در حالی صورت گرفته است که جمهوری اسلامی از سوی کشورهای همسایه به بی‌ثبات کردن و به خطر انداختن امنیت منطقه و نیز باج‌گیری با سوءاستفاده از تنگه هرمز متهم شده است. در جریان جنگ ۴۰ روزه برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس هدف حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی قرار گرفتند و تولید و صادرات این کشورها نیز در ماه‌های اخیر به دلیل مسدود ماندن تنگه هرمز با اختلال و محدودیت مواجه شده است. گفت‌وگوی وزیر خزانه‌داری آمریکا و وزیر دارایی بحرین درباره عملیات "طرد اقتصادی" ایران اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا و شیخ سلمان بن خلیفه آل خلیفه، وزیر دارایی بحرین در تماسی تلفنی درباره تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران و عملیات "طرد اقتصادی" برای افزایش فشار بر تهران گفت‌وگو کردند. وزارت خزانه‌داری آمریکا با انتشار اطلاعیه‌ای در شبکه ایکس نوشت، بسنت در این گفت‌وگو تأکید کرد نباید به ایران اجازه تهدید تجارت جهانی یا سوءاستفاده از تنگه هرمز به عنوان اهرمی علیه اقتصاد جهانی داده شود. به گفته این وزارتخانه، او همچنین با برشمردن اهمیت ادامه فشار مالی بر "شریان‌های اقتصادی باقی‌مانده ایران"، خاطرنشان ساخت که ایالات متحده افراد و نهادهایی را که در تسهیل فعالیت‌های مالی حکومت ایران نقش‌ داشته باشند، پاسخگو خواهد کرد. طبق این اطلاعیه، وزیر خزانه‌داری آمریکا و همتای بحرینی او بر "اهمیت هماهنگی مداوم بین ایالات متحده و بحرین، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و جامعه بین‌المللی برای مبارزه با تأمین مالی غیرقانونی و تقویت امنیت اقتصادی" تأکید کردند. وزارت دارایی بحرین نیز با انتشار اطلاعیه‌ای گفت، شیخ سلمان بن خلیفه آل خلیفه در این تماس تلفنی بار دیگر بر موضع این کشور درباره "اهمیت صلح و ثبات در خاورمیانه و همچنین تأمین امنیت مسیرهای دریایی که انتقال انرژی و تجارت جهانی به آنها وابسته است" تأکید کرد و آن را یک "اولویت اساسی" خواند. وزیر دارایی بحرین همچنین با سوءاستفاده از تنگه هرمز به عنوان ابزاری برای "باج‌گیری" و بالا بردن هزینه‌ها برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان و نیز به خطر انداختن ثبات بازارهای مالی مخالفت کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا روز دوشنبه از کارزار بی‌سابقه برای هدف قرار دادن اقتصاد ایران با نام عملیات "طرد اقتصادی" خبر داد؛ عملیاتی که تمام شریان‌های اقتصادی بازمانده‌ای که جمهوری اسلامی را سرپا نگه داشته‌اند" را هدف می‌گیرد. در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، بحرین یکی از کشورهایی بود که هدف حملات موشکی و پهپادی تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی قرار گرفت و متحمل آسیب و خسارت شد. کپلر: تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان کمتر از میانگین ۱۰ روزه است به گفته شرکت کپلر، در روز سه‌شنبه ۲۵ اوت (سوم شهریور) پنج کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که نسبت به روز قبل تغییر چندانی نداشت اما همچنان به مراتب کمتر از میانگین ۱۰ روزه یعنی ۱۵ کشتی در روز بوده است. طبق این گزارش، دو نفتکش حامل گاز نفتی مایع و یک نفتکش حامل قیر بوده است که روز سه‌شنبه از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس شدند. در همین حال دو نفتکش خالی نیز از سمت دریای عمان وارد این آبراه شدند. شمار کشتی‌هایی که روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کرده‌ بودند، چهار فروند گزارش شده بود. در همین حال شمار کشتی‌هایی که روز سه‌شنبه از تنگه باب‌المندب عبور کردند همچنان تقریبا بدون تغییر نسبت به روز قبل بوده است. به گفته شرکت کپلر، تعداد کشتی‌های تجاری عبوری از این مسیر به ۳۱ فروند رسید در حالی که در روز دوشنبه این تعداد ۲۹ فروند گزارش شده بود. ایران و عمان در بیانیه‌ای مشترک اعلام کرده‌اند که بر سر "چارچوب پیشنهادی شامل ایجاد یک کریدور دریانوردی موقت مشترک از طریق تنگه هرمز و توافقی برای اجرای یک پروژه مشترک به منظور پاکسازی تنگه از مین" به توافق رسیده‌اند. پلیس مخفی آمریکا می‌گوید از تهدید ویدئویی ایران علیه بارون ترامپ "آگاه" است سرویس پلیس مخفی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد، از ویدئویی که در تلویزیون دولتی ایران پخش شده و در آن از یک طرح احتمالی برای ترور بارون ترامپ صحبت شده، آگاه است. به گزارش رویترز، نیت هرینگ، سخنگوی این نهاد، روز سه‌شنبه ۲۵ اوت در ایمیلی ضمن ابراز این موضوع گفت: «سرویس مخفی ایالات متحده از این ویدیو آگاه است و هر موضوعی را که بتوان آن را تهدیدی علیه افراد تحت حفاظت ما تلقی کرد، بررسی می‌کند.» در این بیانیه با اشاره به "ملاحظات امنیتی عملیاتی" از اظهار نظر درباره جزئیات خودداری شده است. شبکه سوم تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی به تازگی در ویدئویی حدودا سه دقیقه‌ای که با استفاده از هوش مصنوعی درست شده بود، اطلاعاتی از مکان‌های تردد و اقامت بارون ترامپ، کوچکترین پسر دونالد ترامپ، منتشر کرد. در این ویدئو ادعا شده بود که بارون ترامپ تحت نظر جمهوری اسلامی قرار دارد و برای کشتن او جایزه‌ای ده میلیون دلاری تعیین شده است. جمهوری اسلامی پیش‌تر در نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ نیز به طور علنی علیه او و خانواده‌اش تهدیدهایی را مطرح کرده بود. خبرگزاری رویترز اخیرا گزارش داده بود که مقام‌های آمریکایی طی سال‌های گذشته از سوی اسرائیل چندین هشدار دریافت‌ کرده‌اند مبنی بر اینکه ایران قصد ترور دونالد ترامپ را داشته است. ترامپ نیز خود را "نفر اول در فهرست ترور" ایران خوانده است. او ماه گذشته تأیید کرده بود که در نشست اخیر سران ناتو در آنکارا به دستور نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده و به دلیل نگرانی از "تهدید ایران"، در زمان خروج از ترکیه هواپیمای خود را تعویض کرده بود. به گزارش شبکه‌ خبری "ای‌بی‌سی"، مت کویین، معاون رئیس سرویس پلیس مخفی، اخیرا در گفت‌وگویی با خبرنگاران تلاش تهران برای ترور ترامپ را تکذیب نکرده و گفته بود: «فکر نمی‌کنم این موضوع بر کسی پوشیده باشد. در رسانه‌ها نیز مطرح شده است که تهران به صورت علنی گفته است که می‌خواهد رئیس‌‌جمهور ترامپ را بکشد.» تهدید پسر دونالد ترامپ از سوی جمهوری اسلامی در حالی صورت می‌گیرد که رسانه‌های اسرائیلی نیز طرح تهران برای ترور یائیر نتانیاهو، پسر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را افشا کرده‌اند. یائیر نتانیاهو در میامی آمریکا ساکن بوده و در این گزارش‌ها گفته شده است که تهران طرحی را برای هدف قرار دادن او در خاک آمریکا به اجرا درآورده بود. نهادهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا پیش از آنکه جمهوری اسلامی موفق به اجرای این نقشه شود، این طرح را خنثی کردند. گفته می‌شود یائیر نتانیاهو اکنون به اسرائیل بازگشته است.

کاریکاتور هفته

Tue, 25 Aug 2026 07:12:00 GMT

کاریکاتور هفته روایت رویدادهای هفته به زبان تصویر و طنز است. مانا نیستانی موضوعات روز را برای دویچه وله فارسی با دیدی انتقادی به تصویر می‌کشد.رسیدن قیمت دلار به ۲۰۰‌ هزار تومان، حاصل یک تغییر یک‌شبه نیست، بلکه نتیجه دهه‌ها ماجراجویی سیاسی و نظامی، سیاست خارجی پرهزینه و مدیریت اقتصادی ناکارآمد است که ارزش پول ملی ایران را به شکلی فاجعه‌بار کاهش داده است. در این میان، هزینه این سقوط را نه صاحبان قدرت، که مردم عادی می‌پردازند؛ مردمی که هم‌زمان زیر فشار سنگین اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید و نیز سرکوب سیاسی و اجتماعی زندگی می‌کنند. موشک‌هایی که قرار است دلار را هدف بگیرند، در نهایت فشار بیشتری بر همان مردمی وارد می‌کنند که تاوان سیاست‌هایی را می‌دهند که نقشی در تصمیم‌گیری درباره‌ آنها نداشته‌اند. همین موضوع دستمایه مانا نیستانی در طراحی کاریکاتور هفته برای دویچه وله فارسی قرار گرفته است.