SKAI.GR | Deutsche Welle

Η πρώτη επίσκεψη του Ρώσου προέδρου Βλάντιμιρ Πούτιν σε μια από τις αμφισβητούμενες Κουρίλες Νήσους, στα ανοικτά του βορειότερου άκρου της Ιαπωνίας, την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε άμεσα την οργισμένη αντίδραση από το Τόκιο, ενώ αναφέρθηκε στα νησιά, τα οποία αποκαλεί «Βόρεια Εδάφη», ως «εγγενώς ιαπωνικό έδαφος».

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας απάντησε ότι τα νησιά αποτελούν «αναπόσπαστο μέρος» της Ρωσίας. Οι Κουρίλες Νήσοι καταλήφθηκαν από σοβιετικά στρατεύματα δύο εβδομάδες μετά την επίσημη παράδοση της Ιαπωνίας που έθεσε τέλος στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στις 15 Αυγούστου 1945, με 17.300 Ιάπωνες κατοίκους να αναγκάζονται να τις εγκαταλείψουν τον επόμενο χρόνο. Ο Πούτιν επισκέφθηκε ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στο νησί Ιτουρούπ, το οποίο η Ιαπωνία αποκαλεί Ετορόφου.

Μήνυμα προς το Τόκιο

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μόλις δύο ημέρες πριν από την 81η επέτειο της παράδοσης της Ιαπωνίας στο τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. «Αυτό ήταν σαφώς ένα μήνυμα προς την Ιαπωνία», δήλωσε ο Τζέιμς Μπράουν, καθηγητής διεθνών σχέσεων με εξειδίκευση στις ρωσικές υποθέσεις στην πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου Τεμπλ στο Τόκιο.

«Η Ρωσία έχει εξοργιστεί από την υποστήριξη της Ιαπωνίας προς την Ουκρανία και για τους στενότερους δεσμούς που έχει οικοδομήσει το Τόκιο με τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ». «Υπάρχει, λοιπόν, μια σαφής επιθυμία να τιμωρηθεί η Ιαπωνία», είπε. «Υπάρχει όμως και ένα εσωτερικό στοιχείο σε αυτό... καθώς μια επίσκεψη όπως αυτή μπορεί να ξυπνήσει τα πατριωτικά συναισθήματα των Ρώσων όλων των πολιτικών αποχρώσεων».

Μια μακροχρόνια εδαφική διαμάχη

Οι ιαπωνικές κυβερνήσεις έχουν υποστηρίξει σταθερά τη θέση ότι τα νησιά προσαρτήθηκαν παράνομα, με τη διαμάχη να επηρεάζει τόσο πολύ τις διμερείς σχέσεις, που τα δύο έθνη δεν έχουν ακόμη υπογράψει επίσημη συνθήκη ειρήνης. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 και οι επακόλουθες οικονομικές δυσκολίες γέννησαν στην Ιαπωνία ελπίδες ότι η Μόσχα θα μπορούσε να πειστεί να επιστρέψει τα νησιά σε αντάλλαγμα για οικονομική βοήθεια ή ακόμα και για κοινή ανάπτυξη της περιοχής.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σίνζο Άμπε ήταν αναμφισβήτητα ο πιο δραστήριος Ιάπωνας ηγέτης στο θέμα, επισκεπτόμενος τον Πούτιν σε μια προσπάθεια να τον πείσει να υιοθετήσει την προσέγγιση της Ιαπωνίας. Ωστόσο, όλες αυτές οι διπλωματικές προσπάθειες απέτυχαν, με τη Ρωσία να τροποποιεί το Σύνταγμά της το 2020 για να απαγορεύσει την παραχώρηση οποιουδήποτε τμήματος ρωσικού εδάφους σε ξένη δύναμη.

Οι σχέσεις της Μόσχας με την Ιαπωνία επιδεινώθηκαν περαιτέρω μετά την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Ο Τοσιμίτσου Σιγκεμούρα, καθηγητής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Γουασέντα του Τόκιο, λέει στην DW ότι αυτές οι τελευταίες εξελίξεις είναι απλώς ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο των ελπίδων της Ιαπωνίας σχετικά με τα νησιά.

«Το Τόκιο έχει ήδη καλέσει τον Ρώσο πρέσβη και έχει κάνει επίσημη διπλωματική διαμαρτυρία, αλλά οι κυρώσεις έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και νομίζω ότι θα είναι δύσκολο για την Ιαπωνία να πιέσει περισσότερο», δήλωσε ο Σιγκεμούρα. «Η Ιαπωνία εισάγει ρωσική ενέργεια και, λόγω της κατάστασης με το Ιράν, αυτό έχει γίνει ακόμα πιο σημαντικό, γεγονός που αφήνει το Τόκιο σε σχετικά αδύναμη θέση», πρόσθεσε.

Ο Πούτιν δοκιμάζει τα όρια

Ο Σιγκεμούρα πιστεύει ότι ο Πούτιν – ενδεχομένως σε συνεργασία με την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα – προσπαθεί να αποδυναμώσει την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Τακαΐτσι, λόγω της σταθερής γραμμής που έχει ακολουθήσει αυτός σε θέματα ασφάλειας στην περιοχή.

Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν γνωρίζει ότι τα ποσοστά της Τακαΐτσι στις εσωτερικές δημοσκοπήσεις μειώνονται και πιθανότατα εκτιμά ότι δεν θα αντιδράσει πιο δυναμικά από μια διαμαρτυρία. Ο Σιγκεμούρα πρόσθεσε ότι το αναθεωρημένο Σύνταγμα της Ρωσίας και το ολοένα πιο εθνικιστικό αίσθημα που ενθαρρύνεται από την κρατική προπαγάνδα ουσιαστικά καθιστούν «αδύνατη» την επιστροφή των νησιών στον ιαπωνικό έλεγχο.

«Ακόμη και μετά την αποχώρηση του Πούτιν, δεν θα υπάρχει ενδιαφέρον από μια νέα ρωσική κυβέρνηση να επιστρέψει τα νησιά». Ο Μπράουν συμφώνησε, λέγοντας ότι ενώ μερικοί «ενθουσιασμένοι σχολιαστές» στην Ιαπωνία θα δουν την τελική αποχώρηση του Πούτιν από το Κρεμλίνο ως ευκαιρία, όποιος τελικά ελέγχει τη Ρωσία θα είναι απίθανο να ευθυγραμμιστεί με τα εδαφικά συμφέροντα της Ιαπωνίας. «Δεν συνέβη με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και όλες τις επακόλουθες οικονομικές δυσκολίες της Ρωσίας, επομένως δεν βλέπω κανέναν νέο Ρώσο ηγέτη που να συναινεί στην επιστροφή των νησιών».

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Ανταπόκριση από τη Ρώμη

Η Ιταλία προσπαθεί να περάσει στην αντεπίθεση και να επιβάλει τη γραμμή της στο μεταναστευτικό. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών της Ρώμης, από τον Οκτώβριο του 2022 μέχρι σήμερα, πάνω από το 50% των μεταναστών και προσφύγων που έφτασαν σε ιταλικά λιμάνια διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στην ξηρά από γερμανικές ΜΚΟ. Πρόκειται για 22.513 ανθρώπους, σε σύνολο 42.338.

Ο ρόλος των γερμανικών ΜΚΟ

Το συμπέρασμα που βγάζει η Τζόρτζια Μελόνι είναι ότι το Βερολίνο δεν μπορεί να ζητά με επιμονή από την Ιταλία να δεχθεί αιτούντες άσυλο, οι οποίοι βρίσκονται στη Γερμανία και θεωρούνται μέρος των λεγόμενων «δευτερογενών ροών». Σε αυτή την περίπτωση -λέει η Ρώμη- πρέπει να γίνει συμψηφισμός και να ληφθεί υπόψη ο τεράστιος αριθμός μεταναστών που αποβιβάζουν στα ιταλικά λιμάνια τα πλοία των γερμανικών μη κυβερνητικών οργανώσεων. Μόνον από την αρχή του χρόνου, επιμένει το υπουργείο Εσωτερικών της Ρώμης, πρόκειται για πάνω από 2.200 ανθρώπους.

Η κυβέρνηση Μερτς, όμως, θεωρεί ότι πρέπει να βρει πλήρη εφαρμογή το νέο Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 12 του περασμένου Ιουνίου. Ζητά από την Ιταλία να δεχθεί τουλάχιστον κάποιες επιστροφές των αιτούντων άσυλο, εγκαταλείποντας την αδιάλλακτη στάση της. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, διαπίστωσε πρόσφατα ότι σε σύνολο δώδεκα αιτημάτων που υποβλήθηκαν από την Γερμανία από τον Ιούνιο, έως τώρα η κυβέρνηση Μελόνι δεν έχει ανταποκριθεί ούτε σε ένα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μια πρώτη «επαναπροσέγγιση» θα μπορούσε να προκύψει αύριο. Οι γερμανικές αρχές ετοιμάζονται να οργανώσουν την επιστροφή στη Ρώμη της Αμπντιρισάκ Γουαρσάμε, μιας Σομαλής γυναίκας είκοσι δυο ετών, η οποία είχε φτάσει στην Ιταλία τον περασμένο Φεβρουάριο και μετά από έναν μήνα μετακινήθηκε στη Γερμανία. Ζήτησε άσυλο για να σωθεί από την καταπίεση του ισλαμικού φονταμενταλισμού, αλλά οι αρχές στη Βαυαρία αποφάνθηκαν ότι αρμόδια για την όλη υπόθεση, βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων, είναι η Ιταλία.

Θα συνεχίσει να τραβά το σκοινί η Μελόνι;

Μέχρι τώρα, η κυβέρνηση Μελόνι δεν έχει ανακοινώσει αν είναι διατεθειμένη να συνεργαστεί, αλλά σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, δύσκολα θα μπορέσει να συνεχίσει να τραβά το σκοινί για πολύ καιρό ακόμη. Οι σχέσεις με τον Πέδρο Σάντσεθ -και σε έναν βαθμό με τον Εμμανουέλ Μακρόν- τις τελευταίες εβδομάδες δοκιμάσθηκαν έντονα. Είναι σαφές ότι η πρόεδρος των «Αδελφών της Ιταλίας» δεν μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό της να βρεθεί σε διαρκή αντιπαράθεση και με την κυβέρνηση Μερτς, κινδυνεύοντας να απομονωθεί από όλες τις μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ανταπόκριση από το Λονδίνο

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αρχή ενός πολέμου επί ευρωπαϊκού εδάφους μετρά ήδη 4 χρόνια και 6 μήνες. Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο εμπόλεμων έχουν παγώσει, ενώ ο αριθμός των νεκρών αμάχων παραμένει στα υψηλότερα επίπεδα από τους πρώτους μήνες των συγκρούσεων. Η Ρωσία πλέον ελέγχει το 1/5 των ουκρανικών εδαφών.

Οι επιθέσεις μεγάλων αποστάσεων έχουν αυξηθεί και οι λεπτοί χειρισμοί από Μόσχα και Κίεβο δεν μοιάζουν να είναι στην κορυφή των προτεραιοτήτων. Στην εξίσωση εμπλέκονται και οι δυτικές δυνάμεις, οι οποίες έχουν ξεκαθαρίσει την «αδιαμφισβήτητη στήριξή» τους προς την Ουκρανία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι στους πρώτους τρεις δωρητές στρατιωτικής βοήθειας, έχοντας δώσει περισσότερα από 18 δισ. δολάρια σε στρατιωτικούς σκοπούς. Αν και φημίζεται για την προτίμησή του στην ασφάλεια των διπλωματικών οδών, το σκηνικό αλλάζει. Οι Times της Κυριακής αποκάλυψαν πως για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν σε ρωσικό έδαφος drones βρετανικής κατασκευής, τα οποία μάλιστα υπολογίζεται ότι έχουν προκαλέσει οικονομική ζημία μεγαλύτερη των 35 δισεκατομμυρίων λιρών.

Φραστικές αψιμαχίες

Εκατέρωθεν ανακοινώσεις και προειδοποιήσεις από Ρωσία και Βρετανία ήρθαν σήμερα το πρωί της Τρίτης. Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο προειδοποίησε το Ηνωμένο Βασίλειο ότι «όσο βαθύτερη είναι η συμμετοχή του στην υποστήριξη της Ουκρανίας, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα που θα πληρώσει».

Παράλληλα δε, κατηγόρησε το Λονδίνο ότι «επιλέγει σκόπιμα μία κλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης, ενώ υποκριτικά διακηρύσσει την επιθυμία του για ειρήνη» (…) και «λειτουργεί ως συνεργός των αιματηρών εγκλημάτων και τρομοκρατικών επιθέσεων που διαπράττουν οι Ουκρανοί νεοναζί».

Η απάντηση ήταν άμεση από το βρετανικό υπουργείο Άμυνας (MoD), το οποίο επανέλαβε ότι «η Βρετανία στέκεται στο πλευρό του Κιέβου», επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της χώρας να παρέχει στην Ουκρανία τον εξοπλισμό που χρειάζεται για να αμυνθεί. Σε αυστηρό τόνο πρόσθεσε ότι «η Ρωσία δεν πρέπει να έχει καμία αμφιβολία για την αποφασιστικότητα της Βρετανίας να σταθεί ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα προς την Ουκρανία, τη χώρα μας και τους συμμάχους μας».

Ο φόβος αντιποίνων

Τα εν λόγω μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν κατασκευαστεί από δύο διαφορετικές βρετανικές εταιρείες και έχουν χρησιμοποιηθεί σε μια σειρά επιτυχημένων επιθέσεων της ουκρανικής πλευράς σε στρατιωτικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Ρωσίας, όπως διυλιστήρια αλλά και αποθήκες της εταιρείας Wildberries, η οποία είναι γνωστή ως η ρωσική εκδοχή της Amazon.

Μάλιστα, η Ουκρανία ανέφερε ότι 7 από τα 10 μεγαλύτερα κέντρα διανομής της εταιρείας Wildberries έχουν βγει «εκτός λειτουργίας». Από την πλευρά τους, Ρώσοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας 620 μη επανδρωμένα αεροσκάφη πέταξαν προς την περιοχή γύρω από τη Μόσχα.

Ακόμη δεν είναι ακόμα γνωστό ποια θα είναι τα ρωσικά αντίποινα, όμως επισημαίνεται ότι ο Πούτιν την προηγούμενη εβδομάδα είχε κάνει λόγο για κατάσχεση βρετανικών πλοίων, ενώ οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει για πιθανή έγκριση του Ρώσου προέδρου για επίθεση σε νατοϊκό έδαφος.

Ανταπόκριση από τη Λευκωσία

Εντείνονται οι πολιτικές διαβουλεύσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ελλάδας, με επίκεντρο πλέον -μετά τη συμφωνία της 5ης Αυγούστου μεταξύ Ελλάδας και της γαλλικής Meridiam- το επόμενο και ουσιαστικότερο βήμα: την επανέναρξη των εργασιών στη θάλασσα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα «Φιλελεύθερος», το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο τηλεφωνικών επικοινωνιών μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν. Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι οι τρεις ηγέτες συζήτησαν τα επόμενα βήματα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ υπό τα νέα δεδομένα, έτσι όπως αυτά διαμορφώθηκαν μετά την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο και με δεδομένη την συμμετοχή της γαλλικής Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και πόντιση του καλωδίου.

Στο βάθος NAVTEX

Εξάλλου, σύμφωνα με πληροφορίες της DW, στη διάρκεια των τηλεφωνικών τους επαφών, οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν ότι η έκδοση της NAVTEX για επανέναρξη των βυθομετρήσεων στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου θα πρέπει να έπεται μιας σειράς κρίσιμων αποφάσεων των γαλλικών κολοσσών σε σχέση με το επιχειρησιακό κομμάτι. Πρόκειται, κυρίως, για την επιλογή της εταιρείας ή της κοινοπραξίας που θα αναλάβει την ολοκλήρωση των ερευνών για πόντιση του καλωδίου.

Το τμήμα των ερευνών που απομένει, ωστόσο, είναι και το πλέον πολιτικά ευαίσθητο, καθώς η Τουρκία υποστηρίζει ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής νοτίως της Κάσου εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα, στη βάση των ορίων που η Άγκυρα διεκδικεί μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου. Πρόκειται για την ίδια περιοχή στην οποία, τον Ιούλιο του 2024, οι έρευνες του υπό ιταλική σημαία «Ievoli Relume» για την ηλεκτρική διασύνδεση είχαν προκαλέσει σοβαρή ελληνοτουρκική ένταση, μετά την αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων και την αμφισβήτηση από την Άγκυρα του δικαιώματος διεξαγωγής των ερευνών.

Αμερικανική στήριξη

Στο μεταξύ, στήριξη στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ μέσω του Great Sea Interconnector εξέφρασαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση ενεργειακών συνεργασιών που συμβάλλουν στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και στην ενεργειακή επάρκεια των ΗΠΑ και των εταίρων τους.

Η αμερικανική τοποθέτηση ακολουθεί επιστολή διακομματικής ομάδας μελών του Κογκρέσου προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με την οποία ζητούν να δοθεί προτεραιότητα στον Great Sea Interconnector. Οι Αμερικανοί νομοθέτες συνδέουν την υλοποίηση του έργου με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, αλλά και με τα ευρύτερα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής της Mercedes Benz δεν βρίσκεται πλέον στη Γερμανία, αλλά στο Κέτσκεμετ της Ουγγαρίας. Εκεί θα παράγεται στο μέλλον η καθαρά ηλεκτρική εκδοχή της C-Class, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλα μοντέλα. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Mercedes, Όλα Κελένιους, δεν κρύβει τον ειλικρινή ενθουσιασμό του: «Το κόστος παραγωγής εδώ θέτει πρότυπα για όλη την Ευρώπη». Το τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τους εργαζόμενους είναι προφανές.

Η εταιρεία εκτιμά ότι μπορεί να παράγει στην Ουγγαρία με 70% λιγότερα έξοδα από ό,τι σε ένα γερμανικό εργοστάσιο. Κατά μέσο όρο, το κόστος εργασίας ανά ώρα στον μεταποιητικό τομέα στην Ουγγαρία έχει υπολογιστεί σε 15,60€. Στη Γερμανία, αντίθετα, είναι 49,50€, δηλαδή περισσότερο από τρεις φορές υψηλότερο. Η τυπική εβδομάδα εργασίας στην Ουγγαρία είναι 40 ώρες, ενώ στη Γερμανία, με βάση τη συλλογική σύμβαση εργασίας της IG Metall, ορίζεται σε 35 ώρες. Σύμφωνα με τη Mercedes, ένα άλλο πλεονέκτημα κόστους είναι το χαμηλό ποσοστό απουσιών του προσωπικού λόγω ασθένειας στο ουγγρικό εργατικό δυναμικό, με μόλις τρεις ημέρες τον χρόνο. Στα γερμανικά εργοστάσια, αυτό το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο.

Μια κλασική μέθοδος ντάμπινγκ

Πρόκειται για μια κλασική περίπτωση ντάμπινγκ που είχε αρχίσει να αποδίδει καρπούς ήδη επί διακυβέρνησης Όρμπαν. Τώρα που άλλαξε η κυβέρνηση στη Βουδαπέστη, οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας δεν έχουν πια λόγο να ντρέπονται για την προτίμησή τους αυτή. Γιατί βεβαίως δεν είναι μόνο η συγκεκριμένη. Μονάδες παραγωγής έχουν μεταφέρει όλα τα γνωστά ονόματα του χώρου, όπως η ΒΜW και η Audi, η εταιρεία κατασκευής ελαστικών Continental και η κορυφαία προμηθεύτρια με τσιμούχες KACO, η οποία κάθε τόσο μεταφέρει κάποια μηχανή παραγωγής της από το παραδοσιακό εργοστάσιο ηλικίας άνω των 50 ετών από το Κίρχαρντ στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης σε ουγγρικό έδαφος.

Ο διευθυντής της KACO Γκέρνοτ-Άλοις Φάιελ παραδέχεται ότι «ραγίζει η καρδιά του» όταν σκέφτεται τους 174 εργαζόμενους στη Γερμανία που έχασαν τη δουλειά τους, αλλά επιμένει ότι οι συνθήκες για παραγωγικές επιχειρήσεις στη Γερμανία γίνονται όλο και πιο απαγορευτικές. Η αποβιομηχανοποίηση της χώρας τρέχει με γοργούς ρυθμούς και μαζί με τις επιχειρήσεις είναι λογικό να χάνεται και ένα κομμάτι ευημερίας, θεωρεί.

Δεν είναι μόνο οι συνθήκες εργασίας, οι αμοιβές, το χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Το ουγγρικό κράτος προσφέρει και εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους για ξένες εταιρείες και στον τομέα της φορολόγησης.

Ζήλεψαν και οι Κινέζοι

Για να καταλάβει κανείς τη σημασία όλων αυτών, αξίζει να παρατηρήσει ότι ακόμα και οι Κινέζοι ανταγωνιστές ξεκίνησαν να εγκαθίστανται στη χώρα των Μαγυάρων. Ο μεγαλύτερος κατασκευαστής κυψελών μπαταριών, η CATL, θα ανοίξει σύντομα το «Giga-Factory» του στο Ντέμπρετσεν. Ο κινεζικός όμιλος αυτοκινήτων BYD κατασκευάζει ένα μεγάλο εργοστάσιο στη νότια Ουγγαρία. Τα κινεζικά αυτοκίνητα με σφραγίδα «Made in Europe» αναμένεται να βγουν από τη γραμμή συναρμολόγησης ήδη από το επόμενο έτος.

Σε μια έρευνα που έκανε στη Γερμανία η συμβουλευτική εταιρεία Χόρβατ, ανάμεσα σε 1.000 κορυφαία στελέχη επιχειρήσεων με έδρα σε γερμανικό έδαφος το 60% δήλωσε ότι μέχρι το 2030 σκοπεύει να μεταφέρει μέρος της παραγωγής κάπου «φθηνότερα».

Μέρος αυτής της στρατηγικής εξαρτάται και από τη στρατηγική «Local-for-Local». Τα προϊόντα θα πρέπει δηλαδή να παράγονται πλησιέστερα στον τόπο που θα καταναλωθούν, έτσι ώστε να αποφεύγονται εμπλοκές στην εφοδιαστική αλυσίδα, αλλά και πρόσθετα κόστη εκτελωνισμού και δασμολόγησης. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπως η Ουγγαρία, αλλά και η Σλοβακία και άλλες θεωρούνται ότι θα παραμένουν ελκυστικές και η ζήτηση για εργασία εκεί θα αυξηθεί.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον της εργασίας στη Γερμανία, οι πιο αισιόδοξοι θεωρούν ότι υπάρχουν δυνατότητες ανάπτυξης στους τομείς της έρευνας, της τεχνολογίας, της ανάπτυξης νέων μεθόδων, της καινοτομίας συνολικά. Θα χρειαστεί βεβαίως «υποστήριξη και από την πολιτική». Είναι αυτό που σταθερά τονίζουν τόσο οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας όσο και οικονομολόγοι του φιλελεύθερου χώρου, που εδώ βλέπουν ένα σημαντικό ρόλο για το κράτος. Προοπτική πάντως για επιστροφή μονάδων από την Ουγγαρία στην «πατρίδα Γερμανία» δεν υπάρχει προς το παρόν, ούτε ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Πηγή: ΑRD

Ο αριθμός των πολιτών από τη Συρία από τους οποίους η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF) αφαιρεί το καθεστώς του πρόσφυγα αυξάνεται σταδιακά στη Γερμανία. Σύμφωνα με απάντηση της γερμανικής κυβέρνησης σε κοινοβουλευτική ερώτηση, το πρώτο εξάμηνο του 2026, περίπου το 23% των 8.320 ελέγχων κατέληξε σε ανάκληση ή απόσυρση του καθεστώτος προστασίας.

Το 2025, μετά από μια τέτοια επανεξέταση, σχεδόν το 4% των προσφύγων με συριακή υπηκοότητα είχε χάσει το καθεστώς προστασίας του. Το 2024 το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 3%. Η ανάκληση λαμβάνει χώρα όταν οι προϋποθέσεις για την προστασία παύουν να ισχύουν. Αυτό ισχύει κυρίως όταν η κατάσταση στη χώρα καταγωγής των προσφύγων αλλάζει ριζικά.

Η αφαίρεση είναι πιο σπάνια. Ισχύει όταν αποκαλύπτεται εκ των υστέρων ότι κάποιος, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας χορήγησης ασύλου, έδωσε ψευδείς πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του ή τους λόγους της φυγής του.

Μετά την πτώση του μακροχρόνιου ηγέτη της Συρίας Μπασάρ Αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 και την εγκαθίδρυση του νέου καθεστώτος υπό τον πρώην ισλαμιστή μαχητή Αχμέντ Αλ Σάρα, εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες επέστρεψαν στην πατρίδα τους κυρίως από την Τουρκία, τον Λίβανο και την Ιορδανία.

Σχεδόν απίθανη η απέλαση

Ωστόσο, η κατάσταση ασφάλειας στη Συρία παραμένει τεταμένη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν σημειωθεί επεισόδια βίας μεταξύ θρησκευτικών ομάδων. Πολλοί, μάλιστα, εξαρτώνται από την ανθρωπιστική βοήθεια. Στις περιοχές στις οποίες έγιναν σφοδρές μάχες κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, υπάρχει επίσης έλλειψη κατοικιών.

Οι απελάσεις παραμένουν δύσκολο ζήτημα. Εάν αφαιρεθεί το καθεστώς προστασίας από έναν Σύρο, ο οποίος δεν μπορεί να εξασφαλίσει άλλο τίτλο διαμονής π.χ. μέσω εργασίας και δεν υπάρχει ούτε η δυνατότητα πολιτογράφησης, η απέλαση από τη Γερμανία δεν είναι, ωστόσο, πιθανή στο άμεσο μέλλον.

Μέχρι στιγμής, οι αναγκαστικές απελάσεις είναι σπάνιες, μεταξύ άλλων και επειδή σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση απαιτείται η συνεργασία της συριακής μεταβατικής κυβέρνησης και των αρχών της. Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν μόλις τρεις απελάσεις προς τη Συρία.

Πρόκειται για ένα ομόσπονδο κρατίδιο στο κέντρο της Γερμανίας. Από εκεί κατάγονταν πολλοί από τους παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονες του Bauhaus. Στη Βιτεμβέργη τιμάται η μνήμη του μεγάλου μεταρρυθμιστή Λούθηρου. Εκεί ανάρτησε τις περίφημες 95 Θέσεις.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ, το «χημικό τρίγωνο» που εκτείνεται γύρω από τη Λέουνα και το Μπίτερφελντ, απασχολεί περίπου 10.000 εργαζόμενους. Το νότιο τμήμα της υφίσταται κλυδωνισμούς εξαιτίας των διαρθρωτικών αλλαγών που επέφερε η κατάργηση της χρήσης του λιθάνθρακα. Η ανεργία είναι υψηλότερη από ό,τι στη Γερμανία συνολικά.

Η Σαξονία-Άνχαλτ, με περίπου 2,1 εκατομμύρια κατοίκους, είναι ένα μικρό κρατίδιο. Μόνο δύο πόλεις, η πρωτεύουσα Μαγδεβούργο και η Χάλε, έχουν πάνω από 200.000 κατοίκους.

Το πολιτικό τοπίο στο κρατίδιο

Τον Σεπτέμβριο του 2026 τα διεθνή μέσα θα στρέψουν το βλέμμα τους σε αυτό το μικρό κρατίδιο. Για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας, ένας υποψήφιος κόμματος που χαρακτηρίζεται από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιό» ενδέχεται να κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία με τον επικεφαλής υποψήφιό της, Ούλριχ Ζίγκμουντ, προηγείται.

Λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η AfD συγκεντρώνει ποσοστό άνω του 40%, έως και 42%. Οι Συντηρητικοί της CDU, που κυβέρνησαν κατά κύριο λόγο από το 1990 και μετά, βρίσκονται πολύ πίσω, με ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 22 και 26%. Η Αριστερά συγκεντρώνει 13%, ενώ το SPD 6% έως 7%. Είναι αμφίβολο αν οι Πράσινοι και το FDP θα καταφέρουν να επανεκλεγούν.

Τα λόγια του πρώην τοπικού πρωθυπουργού της CDU, Ράινερ Χάζελοφ, ακούγονται σαν προειδοποίηση. Το καλοκαίρι του 2025 ανακοίνωσε ότι θα ήθελε να εγκαταλείψει τη χώρα, σε περίπτωση που η AfD ανέβαινε στην εξουσία. Στο κρατικό κοινοβούλιο του Μαγδεμβούργου, όπως ανέφερε ο Χάζελοφ, είχε συχνά την αίσθηση ότι «βρισκόταν στο Ράιχσταγκ κατά την τελευταία φάση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ή, αργότερα, στο Σπορτπαλάστ του Βερολίνου».

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης ήταν το πρώτο δημοκρατικό γερμανικό κράτος και έληξε το 1933 με την ανάληψη της εξουσίας από τους Εθνικοσοσιαλιστές. Στο Σπορτπαλάστ του Βερολίνου, ο υπ. Προπαγάνδας των Ναζί, Γιόζεφ Γκέμπελς, είχε κηρύξει το 1943 τον «ολικό πόλεμο».

Τον Ιανουάριο του 2026, ο Χάζελοφ παραιτήθηκε, ενώ ο διάδοχός του, Σβεν Σούλτζε, πρέπει πλέον να αντιμετωπίσει την AfD. Αν αυτό δεν επιτευχθεί, τον Σεπτέμβριο θα λήξει μια μακρά εποχή κυβερνήσεων υπό την CDU. Τελευταία, οι Συντηρητικοί κυβερνούσαν με τους Σοσιαλδημοκράτες και το FDP.

Το Πείραμα του 1994

Από το 1994 έως το 2002, η Σαξονία-Άνχαλτ είχε ήδη γίνει θέμα πολιτικών πρωτοσέλιδων. Τον Ιούλιο του 1994, ο σοσιαλδημοκράτης Ράινχαρντ Χέπνερ σχημάτισε με τους Πράσινους κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία τύχαινε της ανοχής του PDS. Μια συνεργασία με τους κληρονόμους του SED, το κόμματος της DDR, μόλις πέντε χρόνια από την Πτώση του Τείχους, ήταν κάτι που θεωρήθηκε από πολλούς ως τέλος ενός ταμπού.

Μέχρι τον Μάιο του 2002, ο Χόπνερ κυβέρνησε μόνος του και εξαρτιόταν και πάλι από τις ψήφους του PDS. Σύντομα άρχισαν να μιλούν για το «Μοντέλο του Μαγδεμβούργου». Το PDS και, αργότερα, το διάδοχο κόμμα του, το Κόμμα της Αριστεράς, ανέλαβαν στη συνέχεια κυβερνητικές ευθύνες και σε άλλα κρατίδια. Η Σαξονία-Άνχαλτ είχε κάνει το πρώτο βήμα. Η τάση για ψήφο σε ακραία κόμματα ήταν ανέκαθεν υψηλότερη στη Σαξονία-Άνχαλτ σε σύγκριση με άλλες περιοχές της χώρας. Το 1998, η ακροδεξιά Γερμανική Λαϊκή Ένωση (DVU) κατάφερε να εισέλθει στο κρατικό κοινοβούλιο με ποσοστό 12,9%.

Πώς θα άλλαζε η AfD τη χώρα;

Οι ειδικοί αποδίδουν τα υψηλά ποσοστά που σημειώνει σήμερα η AfD στις δημοσκοπήσεις στη μεγάλη δυσαρέσκεια πολλών ανθρώπων για την τρέχουσα κατάσταση στη Γερμανία.

Μετά την πτώση του Τείχους το 1989, χάθηκαν πολλές θέσεις εργασίας στα ορυχεία λιγνίτη και στη χημική βιομηχανία. Νέοι έφυγαν και δεν επέστρεψαν. Πολλοί αντιτίθενται στη μετανάστευση, ενώ το ποσοστό των αλλοδαπών είναι πολύ χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Το παράδειγμα του DVU πριν από περίπου 25 χρόνια δείχνει, σύμφωνα με παρατηρητές, ότι οι ακροδεξιές ομάδες στη Σαξονία-Άνχαλτ διαθέτουν σταθερό πυρήνα ψηφοφόρων.

Ο πολιτικός επιστήμονας Μπέντζαμιν Χόνε από το Πανεπιστήμιο του Κέμνιτς δήλωσε στο Deutschlandfunk ότι εκτιμά πως, σε περίπτωση που η AfD αναλάβει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα σχεδιάσει αναδιάρθρωση του συνταγματικού κράτους. «Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή στην AfD παρακολουθούν πολύ προσεκτικά την κατάσταση στις ΗΠΑ». Ο Χόνε πιστεύει, εντούτοις, ότι τέτοια ριζοσπαστικά προγράμματα είναι σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστούν σε ένα μόνο ομόσπονδο κρατίδιο.

Ανταπόκριση

Η χθεσινή συνάντηση του Τζάρεντ Κούσνερ στην Αίγυπτο με τον νεοαναδειχθέντα ηγέτη του πολιτικού σκέλους της Χαμάς, Χαλίλ Αλ-Χάγια, προκάλεσε πλήθος διαρροών ως προς το τι ακριβώς συζητήθηκε. Ήταν η δεύτερη κατά σειρά, κατ’ ιδίαν συνάντηση του Κούσνερ με εκπροσώπους της οργάνωσης, μετά τον περσινό Οκτώβριο, παραμονές της συνδιάσκεψης που είχε πραγματοποιηθεί στο αιγυπτιακό θέρετρο Σαρμ-Αλ-Σεχ, όπου και ανακοινώθηκε το ειρηνευτικό σχέδιο των είκοσι σημείων του Προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Τι αναφέρουν οι δημοσιογραφικές διαρροές

Όλες οι δημοσιογραφικές διαρροές, που μετέδωσε το πρακτορείο Reuters και η αμερικανική ιστοσελίδα Axios, συγκλίνουν στο γεγονός ότι η Χαμάς έδειξε πρόθυμη να εφαρμοστεί ο Οδικός Χάρτης των 15 σημείων που προωθεί το Συμβούλιο Ειρήνης και καθορίζει, μεταξύ άλλων, τον αφοπλισμό της οργάνωσης​​​​, την εγκατάσταση της προσωρινής κυβέρνησης Παλαιστινίων τεχνοκρατών και την έλευση της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, κατ’ εφαρμογή της δεύτερης φάσης του Σχεδίου Τραμπ. Κατά τη χθεσινή συνάντηση, πέραν των Κούσνερ και Αλ-Χάγια, παρέστησαν ο έτερος Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος, Στιβ Γουίτκοφ, ο διοικητής των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών, Χάσαν Ρασάντ, εκ μέρους του Συμβουλίου Ειρήνης ο Γενικός Γραμματέας, Νικολάι Μλαντένοφ, και ο Τόνι Μπλερ, από πλευράς Κατάρ ο διαπραγματευτής Άλι Αλ-Θαουάντι, και ένας αξιωματούχος ασφαλείας εκ μέρους της Τουρκίας, τα στοιχεία του οποίου δεν δημοσιοποιήθηκαν.

Το σαουδαραβικό δίκτυο Al Arabiya μετέδωσε ότι οι Κούσνερ και Μλαντένοφ απέρριψαν το αίτημα που φέρεται να υπέβαλε η Χαμάς, ο οπλισμός της να αποθηκευτεί εντός της Λωρίδας της Γάζας, επιμένοντας ότι ο οπλισμός της οργάνωσης θα μεταφερθεί εκτός του θύλακα. Το σαουδαραβικό ειδησεογραφικό κανάλι Al-Sharq επικαλέστηκε πηγές της Χαμάς, σύμφωνα με τις οποίες η ηγεσία της οργάνωσης κατέθεσε διευκρινιστικά στοιχεία, που φέρονται να έχουν διαβεβαιώσει την αμερικανική πλευρά πως η κατάσταση που θα προκύψει επί του πεδίου μετά την ολοκλήρωση του αφοπλισμού δεν θα είναι δυνατόν να αποτελέσει απειλή για την ισραηλινή πλευρά. Από την άλλη, το δίκτυο Al-Hadath φέρει τους Κούσνερ και Μλαντένοφ να διαβεβαιώνουν τη Χαμάς ότι ενώ θα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία του αφοπλισμού της, οι δυνάμεις του IDF θα αποσύρονται σταδιακά από τον παλαιστινιακό θύλακα.

Από την άλλη, η κρατική ισραηλινή τηλεόραση, κατά το χθεσινοβραδινό της κεντρικό δελτίο ειδήσεων επικαλέστηκε παλαιστινιακές πηγές, που υποστηρίζουν πως η Χαμάς ζήτησε από τον Κούσνερ να προβεί στις κατάλληλες κινήσεις ώστε η Χαμάς να συμμετάσχει ως αμιγώς πολιτικός σχηματισμός στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στην Παλαιστινιακή Αρχή για πρώτη φορά μετά από είκοσι χρόνια, στις 28 Νοεμβρίου 2026. Με βάση αυτό το αίτημα, η Χαμάς ζήτησε από τον Τζάρεντ Κούσνερ να ασκήσει πιέσεις στην ισραηλινή πλευρά να σταματήσουν οι επιχειρήσεις του στη Γάζα και στην Δυτική Όχθη που στοχεύουν στελέχη της Χαμάς, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συμμετοχή του πολιτικού της σκέλους στις παλαιστινιακές εκλογές. Ωστόσο, το συγκεκριμένο αίτημα, που φέρεται να υποβλήθηκε χθες εκ μέρους της Χαμάς, δεν έχει επιβεβαιωθεί από άλλες πηγές.

Κλίμα δυσπιστίας στο Ισραήλ

Με κυρίαρχο το γενικότερο κλίμα δυσπιστίας που επικρατεί στο Ισραήλ, ιδιαίτερα αφότου την περασμένη Κυριακή (9/8) ο Νετανιάχου δήλωσε ότι απορρίπτει τον Οδικό Χάρτη που προωθεί το Συμβούλιο Ειρήνης, αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα στο Ισραήλ η κατ’ ιδίαν συνάντηση του Τζάρεντ Κούσνερ με τον πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου, παρουσία και του Γ.Γ. του Συμβουλίου Ειρήνης, Νικολάι Μλαντένοφ. Πέραν αυτού, αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συναντήσεις του Κούσνερ στην Αίγυπτο με την αντιπροσωπεία της Χαμάς και με τους διαπραγματευτές της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, ο IDF πραγματοποίησε και χθες δύο αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων στη Λωρίδα της Γάζας.

Ανταπόκριση από την Κωνσταντινούπολη

Όπως μεταδίδουν σήμερα τα τουρκικά ΜΜΕ, η Τουρκία ανακήρυξε νέα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο εν μέσω εντάσεων με την Ελλάδα.

Χθες Κυριακή, μια τεράστια έκταση του Αιγαίου Πελάγους, στα βόρεια και νότια, ανακηρύχθηκε επίσημα «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο», καθώς η Τουρκία επιδιώκει να διαφυλάξει τα χωρικά της ύδατα από ελληνικές διεκδικήσεις. Δύο προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Τουρκικής Κυβερνήσεως επιβεβαίωσαν τα θαλάσσια δικαιώματα της Τουρκίας στο Αιγαίο Πέλαγος.

Το ένα διάταγμα ορίζει μια περιοχή μεταξύ της περιοχής Φετιγιέ της Μούγλα και της περιοχής Κας της Αττάλειας στα νότια του Αιγαίου ως «εθνικό θαλάσσιο πάρκο», ενώ ένα άλλο διάταγμα αποδίδει τον ίδιο χαρακτηρισμό σε μια περιοχή στο Βόρειο Αιγαίο, κοντά στις ακτές του Τεκιρντάγ και του Τσανάκαλε.

Στόχος η κατοχύρωση των θαλάσσιων διεκδικήσεων

Στο μεταξύ, η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Daily Sabah αναφέρεται σε πληροφορίες περί σχεδίων της Αθήνας για νέες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές κοντά στα Δωδεκάνησα. Υποστηρίζει δε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αποτρέψει τη χρήση περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών ως εργαλείου που θα μπορούσε, κατά την τουρκική θέση, να οδηγήσει σε επανακαθορισμό θαλάσσιων δικαιοδοσιών. Εντάσσει δε τη στρατηγική της Γαλάζιας Πατρίδας και θεωρεί κρίσιμη την κατοχύρωση των θαλάσσιων διεκδικήσεών της στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Θάλασσα του Μαρμαρά.

Η Άγκυρα έχει ήδη ανακοινώσει σχέδιο νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο, σύμφωνα με την Daily Sabah, αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου τον Οκτώβριο. Στόχος είναι, αναφέρει η εφημερίδα, να δημιουργηθεί ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.

Αντίδραση του ελληνικού ΥΠΕΞ

Η ελληνική πλευρά αντέδρασε έντονα στις τουρκικές προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου. Η υπηρεσία ενημέρωσης του υπουργείου Εξωτερικών σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι «Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα».

Το δεύτερο εξάμηνο του 2025 οι Γερμανοί πλήρωναν κατά μέσο όρο 39 σεντς ανά κιλοβατώρα. Μόνο η Ιρλανδία είχε υψηλότερες τιμές εντός της ΕΕ (40 σεντς).

Και αυτό παρά το γεγονός ότι το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας έχει αυξηθεί και ενώ η αιολική και η ηλιακή ενέργεια είναι συγκριτικά φθηνότερες. Το κόστος παραγωγής για μία κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας από αιολική ενέργεια είναι έως και έξι φορές χαμηλότερο από εκείνο ενός νέου λιγνιτικού σταθμού παραγωγής ενέργειας, κυρίως επειδή ο τελευταίος περιλαμβάνει το κόστος των πιστοποιητικών CO2.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση Μερτς δεν έχει καταφέρει να μειώσει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, σε αντίθεση με αυτό που αναφερόταν ήδη ως στόχος της.

Πώς προκύπτει η τιμή

Αυτό που αναρωτιούνται συχνά οι καταναλωτές είναι ποιος επωφελείται από το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Η τιμή που πληρώνουν προκύπτει από διάφορα στοιχεία: προμήθεια και διανομή, ειδικές χρεώσεις, φόροι δικτύου, τέλη και εισφορές. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων πηγαίνει στους παραγωγούς και προμηθευτές, δηλαδή 16 από τα 39 σεντς. Αυτό που κερδίζουν οι παραγωγοί καθορίζεται από τις διακυμάνσεις στα χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι φθηνότεροι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας τροφοδοτούν πρώτα το δίκτυο με ηλεκτρική ενέργεια. Αυτοί είναι συνήθως αιολικοί και ηλιακοί σταθμοί. Στη συνέχεια έρχονται οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα και φυσικού αερίου. Τελικά, η τιμή καθορίζεται από τον πιο ακριβό προμηθευτή. Οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αγοράζουν στη συνέχεια την ηλεκτρική ενέργεια στα χρηματιστήρια και τη μεταπωλούν. Τα περιθώρια κέρδους τους κυμαίνονται συνήθως σε μονοψήφιο ποσοστό.

Ποιο μερίδιο αποτελούν τα τέλη και οι φόροι δικτύου;

Τα τέλη δικτύου αντιπροσωπεύουν σήμερα περίπου το ένα τέταρτο της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά τα χρήματα χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για την κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς αιολικής ενέργειας από τον Βορρά προς τον Νότο. Η μεταφορά μερικές φορές δεν λειτουργεί σωστά λόγω σημείων συμφόρησης στο ηλεκτρικό δίκτυο, υποχρεώνοντας τις ανεμογεννήτριες στον Βορρά να κλείσουν, και τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας στον Νότο να εντατικοποιήσουν τη λειτουργία τους. Για να αποφευχθεί αυτό και να είναι πάντα δυνατή η χρήση της φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας, είναι σημαντικό να επεκταθεί περαιτέρω το δίκτυο.

Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση του Νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποσκοπεί ακριβώς στη δημιουργία κινήτρων για την κατασκευή νέων αιολικών και ηλιακών σταθμών παραγωγής ενέργειας σε περιοχές όπου το ηλεκτρικό δίκτυο διαθέτει επαρκή χωρητικότητα. Ειδικοί σε θέματα ενέργειας φοβούνται, ωστόσο, ότι η μεταρρύθμιση μάλλον θα επιβραδύνει την επέκταση των ηλιακών και αιολικών σταθμών παραγωγής ενέργειας και θα καθυστερήσει την επέκταση του δικτύου. Οι φορείς εκμετάλλευσης του δικτύου έχουν μονοπώλιο στις αντίστοιχες περιοχές τους. Για να διασφαλιστούν δίκαιες τιμές, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δικτύων ρυθμίζει το ποσό που επιτρέπεται να κερδίζουν μέσω των τελών δικτύου.

Τι κερδίζει το κράτος από την ηλεκτρική ενέργεια

Εννοείται ότι και το κράτος κερδίζει από την ηλεκτρική ενέργεια. Κάθε λογαριασμός ηλεκτρικής ενέργειας περιλαμβάνει φόρους, εισφορές και επιβαρύνσεις, μερικές από τις οποίες εισρέουν απευθείας στα κρατικά ταμεία. Αποτελούν συνολικά σχεδόν το ένα τρίτο των 39 σεντς. Ο φόρος ηλεκτρικής ενέργειας υποτίθεται ότι θα μειωνόταν και στη Γερμανία, όπως εξήγγειλε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση στη συμφωνία συνασπισμού της το 2025. Αλλά τελικά τα χρήματα δεν έχουν βρεθεί για να υλοποιηθεί αυτή η υπόσχεση προς τους καταναλωτές. Η Μεγάλη Βρετανία έδειξε πρόσφατα πάντως ότι υπάρχει τρόπος, αν υπάρχει πολιτική βούληση, με την απόφαση να καταργήσει πλήρως τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στην ηλεκτρική ενέργεια.

Πώς θα θα μπορούσαν να πέσουν οι τιμές

Έχουν υπάρξει κι άλλες προτάσεις για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ένας μοχλός είναι οι μηχανισμοί τιμολόγησης: η Ισπανία και η Πορτογαλία, για παράδειγμα, αποσύνδεσαν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας από τις (υψηλές) τιμές φυσικού αερίου για ένα διάστημα – μειώνοντας έτσι τη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Η ηλεκτρική ενέργεια θα ήταν επίσης φθηνότερη, αν ήταν δυνατόν να αποθηκευτεί περισσότερη φθηνή αιολική και ηλιακή ενέργεια. Για αυτό, απαιτούνται περισσότερες εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε μπαταρίες. Μια άλλη πρόταση είναι οι ψηφιακοί μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας που σε μεγάλο ποσοστό δεν υπάρχουν στα γερμανικά σπίτια, οι οποίοι θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά να χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια σε ώρες που είναι φθηνότερη.

Πηγή: ZDF

Αρχές Αυγούστου, έγινε γνωστό ότι οι γαλλικές αρχές συνέδεαν το Ρωσικό Σπίτι Επιστήμης και Πολιτισμού στο Βερολίνο με πιθανές δραστηριότητες ρωσικών μυστικών υπηρεσιών. Το ίδρυμα στο κέντρο της γερμανικής πρωτεύουσας αποτελεί μέρος του κρατικού πολιτιστικού οργανισμού «Rossotrudnichestvo», που βρίσκεται στη λίστα των ευρωπαϊκών κυρώσεων από το 2022, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.

«Η γερμανική κυβέρνηση επανεξετάζει διεξοδικά και διαρκώς το καθεστώς του Ρωσικού Σπιτιού υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου», δήλωσε προ ημερών ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μάρτιν Γκίζε. Απαντώντας σε ερώτηση της DW σχετικά με τις μελλοντικές δραστηριότητες του οργανισμού, τόνισε ότι υπάρχουν δύο διμερείς συμφωνίες μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας για θέματα ακινήτων που δεν μπορούν να ανακληθούν αυτόματα.

«Πρόκειται για μια συμφωνία που ρυθμίζει τόσο τη διαχείριση του Ρωσικού Σπιτιού εδώ στο Βερολίνο όσο και του Ινστιτούτου Γκαίτε στη Μόσχα». Οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον του ενός, θα είχε επίσης άμεσες συνέπειες και για το άλλο.

Τι ισχύει για το Ρωσικό Σπίτι και το Ινστιτούτο Γκαίτε

Η λειτουργία του Ρωσικού Σπιτιού ρυθμίζεται από συμφωνία του 2013 μεταξύ των κυβερνήσεων Ρωσίας και Γερμανίας. Η συμφωνία ορίζει ότι «τα κτήρια, στον βαθμό που εξυπηρετούν κυρίαρχους σκοπούς, απολαμβάνουν ασυλίας». Συγχρόνως υπάρχει και κυβερνητική συμφωνία για πολιτιστική συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Βερολίνου, η οποία υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 1992.

Και οι δύο συμφωνίες παραμένουν σε ισχύ, ακόμη και κατά το πέμπτο έτος του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ενώ από το 2022 ορισμένες διμερείς συμφωνίες έχουν τερματιστεί. Αυτές περιλαμβάνουν συμφωνία για στρατιωτική και τεχνική συνεργασία (έληξε τον Ιούλιο του 2025), συμφωνία για αποφυγή διπλής φορολογίας (οι κύριες διατάξεις της ανεστάλησαν τον Αύγουστο του 2023) και σειρά ευρωπαϊκών συμφωνιών που σχετίζονται με τη λήξη της συμμετοχής της Ρωσίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το Άρθρο 1 της Συμφωνίας για τη Γερμανορωσική Πολιτιστική Συνεργασία ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη «ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν κυβερνητικές, κοινωνικές και άλλες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτιστικής συνεργασίας και εταιρικής σχέσης σε όλα τα επίπεδα». Το Άρθρο 14 διαβεβαιώνει ότι τα μέρη θα «προωθήσουν την ίδρυση πολιτιστικών ιδρυμάτων του άλλου μέρους στην επικράτεια των χωρών τους και θα διευκολύνουν τη λειτουργία τους».

Ο σημαντικότερος γερμανικός οργανισμός που προωθεί τη γερμανική γλώσσα και τη διεθνή πολιτιστική συνεργασία είναι το Ινστιτούτο Γκαίτε. Στη Ρωσία, αναγκάστηκε να μειώσει σημαντικά το έργο τoυ από τον Μάιο του 2023.

Αρκετές εβδομάδες νωρίτερα, οι τραπεζικοί λογαριασμοί του στη Ρωσία είχαν παγώσει κατόπιν αιτήματος της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας. Ωστόσο, τα ψηφιακά μαθήματα του Γκαίτε παραμένουν προσβάσιμα, όπως και οι βιβλιοθήκες στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. «Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε αντιμετωπίσει κρατική λογοκρισία, ωστόσο, καταβάλλουμε προσπάθειες ώστε να συμμορφωνόμαστε με τους αυστηρούς νομικούς κανονισμούς σε εύλογο βαθμό», ανέφερε το Ινστιτούτο Γκαίτε.

«Ανεπιθύμητος οργανισμός» και η DAAD

Το Άρθρο 5 της συμφωνίας ορίζει επιπλέον ότι «τα μέρη παρέχουν, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων τους, υποτροφίες σε φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες και επιστήμονες της άλλης χώρας για εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα. Καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για διευκόλυνση της χορήγησης αδειών διαμονής και βελτίωση των συνθηκών διαμονής στη χώρα υποδοχής».

Η Γερμανική Υπηρεσία Ακαδημαϊκών Ανταλλαγών (DAAD) αναγκάστηκε να σταματήσει τις δραστηριότητές της στη Ρωσία στα μέσα Φεβρουαρίου 2026. Χαρακτηρίσθηκε «ανεπιθύμητος οργανισμός». Ωστόσο, για φοιτητές και ερευνητές που βρίσκονται ήδη στη Γερμανία, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Η DAAD διαβεβαιώνει ότι οι υποτροφίες θα συνεχίσουν να απονέμονται αμετάβλητες.

Σύμφωνα, τέλος, με το Άρθρο 9 της Πολιτιστικής Συμφωνίας, οι δύο χώρες δέχονται με ικανοποίηση «τις άμεσες επαφές μεταξύ κοινωνικών ομάδων και ενώσεων, συμπεριλαμβανομένων συνδικάτων, εκκλησιών, θρησκευτικών κοινοτήτων, καλλιτεχνικών ενώσεων, πολιτικών, πολιτιστικών και άλλων ιδρυμάτων».

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια πολλά γερμανικά ιδρύματα στη Ρωσία έχουν χαρακτηριστεί «ανεπιθύμητοι οργανισμοί». Το Ίδρυμα Κόνραντ Αντενάουερ, το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, το Ίδρυμα Φρίντριχ Έμπερτ, το Ίδρυμα Φρίντριχ Νάουμαν, το Ίδρυμα Χανς Σάιντελ και το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ στιγματίστηκαν ως τέτοια. Τον Αύγουστο του 2025, το γερμανικό ίδρυμα Μνήμη, Ευθύνη και Μέλλον κηρύχθηκε επίσης «ανεπιθύμητο». Ιδρύθηκε για να τιμήσει τα θύματα του Εθνικοσοσιαλισμού.

Η Deutsche Welle έχει επίσης κηρυχθεί «ανεπιθύμητος οργανισμός» στη Ρωσία.

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

Λόγω της χαμηλής στάθμης του Ρήνου οι μεταφορές με πλοία υφίστανται ολοένα περισσότερους περιορισμούς την τρέχουσα περίοδο.

Θέλοντας να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων, η Deutsche Bahn φαίνεται πως πρόκειται να επαναφέρει σε λειτουργία εμπορευματικά βαγόνια που κανονικά έχουν αποσυρθεί. Αυτό προκύπτει από έγγραφο του επικεφαλής της DB Cargo, Μπέρνχαρντ Όσμπουργκ, το οποίο επικαλείται η Rheinische Post σε σχετικό ρεπορτάζ της.

Στο έγγραφο αυτό αναφέρεται πως «εξετάζεται και προετοιμάζεται η επανενεργοποίηση εμπορευματικών βαγονιών που είχαν τεθεί μόνιμα εκτός λειτουργίας». Επιπλέον, θα πρέπει να εξασφαλιστούν πρόσθετες δυνατότητες αξιοποίησης βαγονιών μέσω της ευρωπαϊκής αγοράς. Με αυτόν τον τρόπο, η DB Cargo θα μπορούσε να κινητοποιήσει 900 βαγόνια – τα 300 από αυτά άμεσα. «900 βαγόνια αντικαθιστούν 200 ποταμόπλοια», φέρεται να δήλωσε ο Όσμπουργκ.

Η χαμηλή στάθμη ανεβάζει τις τιμές

Ενόψει της ολοένα χαμηλότερης στάθμης των υδάτων ο υπουργός Μεταφορών Στέφεν Μπίλγκερ (CDU) είχε ανακοινώσει επίσης πως τα φορτία θα πρέπει να μεταφερθούν τώρα σιδηροδρομικώς και οδικώς. Προς αυτόν τον σκοπό, σε αρκετά ομόσπονδα κρατίδια αποφασίστηκε η χαλάρωση ή και κατάργηση διαφόρων περιορισμών σχετικά με την κυκλοφορία φορτηγών τις Κυριακές.

Εξαιτίας των προβλημάτων στις μεταφορές οι ειδικοί αναμένουν πλέον αύξηση των τιμών καταναλωτή. Αυτή είναι η εκτίμηση και της Βερόνικα Γκριμ, μίας εκ των «Πέντε Σοφών» που συναποτελούν το Γερμανικό Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων.

Σε δηλώσεις που παραχώρησε στην εφημερίδα Kölner Stadt-Anzeiger, η Γκριμ εξήγησε πως η χαμηλή στάθμη των υδάτων μπορεί «να ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω και μάλιστα άνευ αιτίας». Οι επιπτώσεις των προβλημάτων εξαιτίας της χαμηλής στάθμης γίνονται αισθητές τόσο στη χημική βιομηχανία όσο και στην αγορά ενέργειας. «Η μεταφορά πετρελαίου προς τα διυλιστήρια επηρεάζεται από τη χαμηλή στάθμη των υδάτων», προσέθεσε η Γκριμ.

Η πολιτική ηγεσία να επιδείξει διορατικότητα

Το πόσο έντονα θα αντιδράσουν οι τιμές διαφόρων βασικών πρώτων υλών εξαρτάται από το ποιες αποθηκευτικές δυνατότητες διαθέτουν οι επιχειρήσεις. Σε ό,τι αφορά την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η Γκριμ επέκρινε την έλλειψη διορατικότητας σε επίπεδο πολιτικής.

Η χαλάρωση της απαγόρευσης κυκλοφορίας φορτηγών τις Κυριακές είναι μεν ένα σωστό μέτρο, «ωστόσο θα ήταν καλό να είμαστε προετοιμασμένοι για τέτοιες καταστάσεις, αντί να συζητάμε εκ των υστέρων έκτακτα μέτρα», τόνισε η ειδικός. Διότι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όπως οι τρέχουσες, είναι προβλέψιμες. Έτσι, όταν η μία κρίση διαδέχεται την άλλη και δεν αναπτύσσονται συστηματικά στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, τότε η πολιτική δεν δίνει καλή εικόνα», επισημαίνει ακόμα η Γκριμ.

Το τελευταίο διάστημα συζητείται επιπλέον η αντιμετώπιση των προβλημάτων στις μεταφορές μέσω της εμβάθυνσης των ποταμών. Η επιλογή αυτή ωστόσο θα πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά – λαμβάνοντας υπόψη και τις οικολογικές προεκτάσεις. «Εμβαθύνσεις σε ορισμένα σημεία των διαύλων ναυσιπλοΐας πιθανώς να αποτελούν ενδεδειγμένα μέτρα, όμως η εμβάθυνση δεν αυξάνει την ποσότητα του νερού», παρατηρεί η Γκριμ. Και ως εκ τούτου, η πολιτική θα πρέπει επιπλέον να εκπονήσει σχέδια για την ιεράρχηση των μέσων μεταφορών.

Πηγή: tagesschau, Rheinische Post

Ανταπόκριση

Διπλωματικές ζυμώσεις και επαφές βρίσκονται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, ενόψει της επίσκεψης σε Ισραήλ και Αίγυπτο του ειδικού απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Τζάρεντ Κούσνερ με στόχο την προώθηση του Οδικού Χάρτη για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού Σχεδίου Τραμπ για τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Σύμφωνα με το ισραηλινό Κανάλι 13 η άφιξη Κούσνερ αναμένεται αύριο στην περιοχή, ενώ το Αl Jazeera αναφέρει απλώς «τις επόμενες μέρες». Το ίδιο δίκτυο μεταδίδει πάντως ότι ο Κούσνερ θα συναντηθεί πρώτα στο Κάιρο με αντιπροσωπεία της Χαμάς και διαπραγματευτές από την Αίγυπτο, την Τουρκία και το Κατάρ και στη συνέχεια θα μεταβεί στο Τελ Αβίβ για να συναντήσει τον Βενιαμίν Νετανιάχου.

Επαφές της Χαμάς στο Κάιρο

Από χθες το βράδυ βρίσκεται στο Κάιρο ο νεοαναδειχθείς ηγέτης του πολιτικού σκέλους της Χαμάς, Χαλίλ Αλ-Χάγια, όπου θα συναντηθεί και με τον διοικητή των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών, Χάσαν Ρασάντ.

Όπως αναφέρουν πηγές της οργάνωσης, ο Χαλίλ Αλ-Χάγια θα δηλώσει έτοιμος να αποδεχθεί άμεσα την εγκατάσταση της προσωρινής κυβέρνησης Παλαιστινίων τεχνοκρατών, όπως ορίζει ο Οδικός Χάρτης του Σχεδίου Τραμπ, παρά το γεγονός ότι, την περασμένη Κυριακή (9/8), ο ισραηλινός Πρωθυπουργός Νετανιάχου ξεκαθάρισε πως απορρίπτει τον Οδικό Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης.

Φιντάν: Πιο αποφασιστικά μέτρα για τη Γάζα

Με αφορμή την επικείμενη μετάβαση Κούσνερ, η Τουρκία τονίζει εκ νέου το ενδιαφέρον της για την κατάσταση στη Γάζα. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο διμερούς συνάντησης εργασίας στο αιγυπτιακό θέρετρο Ελ-Αλαμέιν, που πραγματοποιήθηκε κατά το διήμερο 13-14/8, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε πως Τουρκία και Αίγυπτος πρόκειται να λάβουν «πιο αποφασιστικά μέτρα» για να σταματήσουν οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα, να αυξηθεί η ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό θύλακα και να εφαρμοστεί το ειρηνευτικό Σχέδιο Τραμπ. Ωστόσο, Φιντάν και Αμπντελάτι επέλεξαν να μην εξειδικεύσουν ποια ακριβώς θα είναι τα μέτρα που σχεδιάζεται να εφαρμοστούν.

Παράλληλα, σε συνέντευξη στο δίκτυο Al Jazeera που θα προβληθεί σήμερα, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αναφερόμενος στην κατάσταση στη Γάζα, επαίνεσε την καλή θέληση που επιδεικνύει η Χαμάς ως προς την προθυμία της να εφαρμοστεί το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο, επικρίνοντας τη αρνητική στάση που τηρεί η ισραηλινή κυβέρνηση.

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στις ισραηλινές επιθέσεις κατά της οργάνωσης Χεζμπολάχ, σχολιάζοντας ότι αναμένει από την διακυβέρνηση Τραμπ να ασκήσει πιέσεις στον Νετανιάχου, προκειμένου να σταματήσουν οι επιχειρήσεις του IDF στον Λίβανο.

Ο IDF εντείνει τις επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ

Από ισραηλινής πλευράς, από τη μια τηρείται σιγή ασυρμάτου ενόψει της μετάβασης Κούσνερ στην περιοχή, ενώ από την άλλη, οι επιχειρήσεις του IDF στον Λίβανο συνεχίζονται με αυξανόμενη έντασημε διεθνή μέσα να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 11 νεκρούς από τα ισραηλινά πυρά.

Συγκεκριμένα, τις πρώτες πρωινές ώρες εντάθηκαν οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί με επίκεντρο τη στρατηγικής σημασίας οροσειρά Άλι Τάχερ του Νοτίου Λιβάνου, όπου η Χεζμπολάχ φέρεται να διατηρεί υπόγειες επιτελικές εγκαταστάσεις και αποθήκες οπλισμού.

Νωρίς το πρωί, ο IDF ανακοίνωσε ότι, κατά τους βομβαρδισμούς που πραγματοποίησε στην θέση Ντιρ Αλ-Ζαχράνι του Νοτίου Λιβάνου, σκότωσε τον Αμπού Χάσαν Άλαα, διοικητή της μονάδας «Μπαντρ» της Χεζμπολάχ, που έχει επανειλημμένα εξαπολύσει επιθέσεις με drones. Η χθεσινή επίθεση τραυμάτισε σοβαρά τρεις ισραηλινούς στρατιώτες - αναφέρει η ανακοίνωση.

Το λιβανικό τηλεοπτικό κανάλι MTV επικαλείται δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου που διαμένει στον Λίβανο και μετέχει στον επιτελικό μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, ο οποίος εξέφρασε την εκτίμηση πως, εάν η Χεζμπολάχ δεν σταματήσει τις επιχειρήσεις της κατά του Ισραήλ, τότε θα αποτελέσει ζήτημα χρόνου ο IDF να καταλάβει την οροσειρά Άλι Τάχερ. Στη συνέχεια υπάρχει κίνδυνος να επεκτείνει τις επιχειρήσεις βορειότερα εντός της λιβανικής επικράτειας.

Στο πλαίσιο επιτήρησης του εναέριου χώρου από το ΝΑΤΟ, ισπανικό μαχητικό αεροσκάφος εντόπισε και κατέρριψε drone πάνω από τη Ρουμανία. Το drone εντοπίστηκε στις 04:44, προερχόμενο από τον εναέριο χώρο της Μολδαβίας, ενώ στις 05:01 καταρρίφθηκε από αεροσκάφος F-18.

Τα συντρίμμια πιθανότατα κατέπεσαν σε ακατοίκητη περιοχή στην επαρχία Γκαλάτι. Το υπουργείο Άμυνας της χώρας δεν έδωσε πληροφορίες για την προέλευση του drone. Ανέφερε μόνο σε ανακοίνωσή του πως είχε λάβει κλήση σε γραμμή έκτακτης ανάγκης σχετικά με ένα drone που είχε καταπέσει κοντά στη Λουντσάβιτα, στα ανατολικά της χώρας, περίπου πέντε χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Ουκρανία.

Επιπλέον, στην ίδια δήλωση επισημαίνεται πως «με βάση τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή, ο εναέριος στόχος δεν εντοπίστηκε από τα συστήματα επιτήρησης ραντάρ του υπουργείου, καθώς πετούσε σε πολύ χαμηλό ύψος».

Στη Ρουμανία, κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ που συνορεύει με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, έχουν ήδη περισυλλεγεί αρκετές φορές συντρίμμια ρωσικών drones σε παραμεθόριες περιοχές. Στα τέλη Μαΐου ρωσικό drone είχε επίσης πλήξει πολυώροφο κτίριο στο Γκαλάτι.

Δύο ημέρες μετά την κατάρριψη drone στη Λετονία

Περιστατικά κατά τα οποία ρωσικά ή ουκρανικά drones που είχαν παρεκκλίνει από την πορεία τους παραβίασαν τον εναέριο χώρο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ έχουν σημειωθεί και σε άλλα κράτη της ανατολικής πτέρυγας της αμυντικής Συμμαχίας. Μόλις την Παρασκευή, ένα ιταλικό Eurofighter κατέρριψε drone πάνω από τη Λετονία.

Δεδομένου του πολέμου στην Ουκρανία, κράτη του ΝΑΤΟ με μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνατότητες προσφέρουν υποστήριξη στη Ρουμανία για την επιτήρηση του εναέριου χώρου της.

Στις χώρες της Βαλτικής αναλαμβάνουν επίσης εκ περιτροπής την επιτήρηση του εναέριου χώρου στην Εσθονία, τη Λιθουανία και τη Λετονία, σε τρία κράτη-μέλη δηλαδή που δεν διαθέτουν δικά τους μαχητικά αεροσκάφη.

Το ΝΑΤΟ καταδικάζει τα περιστατικά

Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ έχουν καταδικάσει τέτοιου είδους περιστατικά, ενώ την Τετάρτη το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο συνεδρίασε για να συζητήσει σχετικά με την πρόσφατη σειρά περιστατικών στην Ανατολική Ευρώπη.

Σε ανακοίνωσή του το ΝΑΤΟ υπογραμμίζει πως «οι Σύμμαχοι επανέλαβαν ότι η Ρωσία φέρει την πλήρη ευθύνη για τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου, οι οποίες είναι επικίνδυνες και απαράδεκτες και καταδεικνύουν την αυξανόμενη ανοχή της Ρωσίας απέναντι στον κίνδυνο». Προστίθεται τέλος πως «το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο να αποτρέψει και να αμυνθεί απέναντι σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια».

Πηγή: dpa, Tagesspiegel, Euronews

Ανταπόκριση από το Βερολίνο

Λίγες εβδομάδες μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στην Christopher Street Day του Βερολίνου, ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Bάλτερ Σταϊνμάιερ μέσω της εφημερίδας Zeit επέλεξε να στείλει το δικό του μήνυμα προς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα.

Χαρακτηρίζοντας το πρόσφατο ισλαμιστικό χτύπημα στην καρδιά της γερμανικής πρωτεύουσας ως επίθεση στην ανοιχτή κοινωνία, έκανε λόγο για αυξανόμενο κίνδυνο στοχοποίησης queer ατόμων, ζητώντας αυστηρότερες ποινές για τους δράστες, μεγαλύτερη ασφάλεια στον δημόσιο χώρο αλλά και καλύτερη εκπαίδευση για τα θέματα αυτά, κοινωνική αλληλεγγύη όπως και ενσυναίσθηση.

Τόνισε ότι σε μια ανοιχτή κοινωνία, όπως η γερμανική, όλοι θα πρέπει να μπορούν να ζουν ελεύθερα και υπερήφανα για την ταυτότητά τους. Aκόμα και σε μικρότερες πόλεις, όπου φαινόμενα βίας και απειλών κατά queer ατόμων είναι πιο συχνά. Απειλές και επιθέσεις «δεν μπορούν να είναι ανεκτές σε μια δημοκρατία με αντανακλαστικά».

Το CSD (Christopher Street Day) είναι η ονομασία που χρησιμοποιείται κυρίως στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία για τις παρελάσεις και τις εκδηλώσεις Υπερηφάνειας της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Η ονομασία προέρχεται από την Christopher Street στη Νέα Υόρκη, όπου το καλοκαίρι του 1969 σημειώθηκαν τα λεγόμενα «Stonewall Riots». Τότε, θαμώνες του μπαρ Stonewall Inn αντιστάθηκαν σε αστυνομικές επιχειρήσεις που στόχευαν την κοινότητα.

Το γεγονός αυτό θεωρείται σημείο καμπής για το σύγχρονο κίνημα διεκδίκησης δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Κάθε χρόνο στη Γερμανία οι πολυάριθμες εκδηλώσεις και παρελάσεις του CSD προσλαμβάνουν κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα.

Στην πρόσφατη CSD του Βερολίνου μια γυναίκα έχασε τη ζωή της και 31 τραυματίστηκαν, μερικοί εκ των οποίων σοβαρά, από τρομοκρατική επίθεση.

Ο ποιητής και δοκιμιογράφος Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ (1929-2022) υπήρξε κατ’ αρχήν ο κατ’ εξοχήν αμφισβητίας των αξιών της μεταπολεμικής Γερμανίας. Στα πρώτα του έργα τη δεκαετία του πενήντα του περασμένου αιώνα απογύμνωνε με αμείλικτη οξυδέρκεια τη γερμανική συνείδηση αντιτάσσοντας στον μικροαστικό καθωσπρεπισμό την «ανταρσία της ευτυχίας». Τη δεκαετία του εξήντα μάλιστα αναδείχθηκε σε κορυφαία μορφή της αριστερής διανόησης. Ακολούθησε μια μακρά πορεία απομάκρυνσης από τον εμπαθή τόνο της καταγγελίας και η βαθμιαία απόρριψη των ετοιμοπαράδοτων αληθειών.

Ο Εντσενσμπέργκερ κατέληξε να γίνει ο πιο ανηλεής επικριτής της αριστερής πνευματικής νωθρότητας, της αδυναμίας παραγωγής νέων ιδεών και απαντήσεων. Τη δεκαετία του ενενήντα υπονόμευε με κάθε ευκαιρία αυτήν που θα αποκαλούσαμε ευρύτερα φιλελεύθερη κοινωνική συναίνεση. Επιστράτευσε όλη την ευρυμάθεια και την οξύνοιά του για να καταποντίσει τα όνειρα που ενέπνευσαν τη νεότητά του. Πάντως η συγγραφική ευαισθησία αυτού του χαμαιλεοντικού πνεύματος παρέμεινε άκαμπτη. Και τα μεταγενέστερα ποιήματά του διακρίνονται από τις ίδιες αρετές: ανατρεπτική προδιάθεση, ειρωνική φαντασία, αναπάντεχοι συνειρμοί. Παρέμεινε άσπονδος εχθρός του λυρισμού, εκφραστής μιας ανεξάντλητης πνευματικής ευτραπελίας.

Ένα δείγμα σήμερα από τη συλλογή Rebus που σημαίνει Εικονόγριφοι του 2009. Ο Εντσενσμπέργκερ ασχολείται ποιητικά με το...γερμανικό δημόσιο, το κάθε δημόσιο και τις σχέσεις του με τον πολίτη. Και το κάνει με τη διαμεσολάβηση του Τόμας Χομπς, του θεμελιωτή της σύγχρονής πολιτικής φιλοσοφίας τον 17ο αιώνα, και του κεφαλαιώδους έργου του με τίτλο Λεβιάθαν, που μετά τον θάνατο του συγγραφέα το ίδιο το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης καταδίκασε και παρέδωσε στην πυρά. Ο Χομπς επανέφερε από τη Βίβλο το θαλάσσιο τέρας Λεβιάθαν για να περιγράψει το σημερινό κράτος και τις σχέσεις του με τον πολίτη.

Λεβιάθαν (*)

Τον ξέραμε για κηφήνα ολκής, πολύ τσίφτη,

τώρα τον μάθαμε και σαν τσανακογλείφτη.

Σπάνια δείχνει τα σουβλερά του δόντια.

Ούτε που μας γνωρίζει.

Αμολάει, όποτε δεήσει,

από καθέδρας ρήματα θεσπέσια

σε κάτι γερμανικά απαίσια.

Δεν τα μασάμε εμείς αυτά τα εξαίσια.

Είναι ο πρώτος σε μαζικές δολοφονίες,

αλλά όλο και του ζητούν φιλανθρωπίες,

τον μπουκώνουμε κι ας έχει μονίμως λόρδες.

Δεν τον αγαπά κανείς. Μια στις τόσες

γκρεμοτσακίζεται. Μετά γανιάζει,

τί μαμούθ, αλλά σηκώνεται κι ακκίζεται.

Χωρίς εμάς, τους φτωχούς συγγενείς,

δεν θάπιανε χαρτωσιά, θα ήταν ο κανείς.

Αδύνατο να τον ξεφορτωθούμε.

Δεν είναι προς τιμή μας, να το πούμε,

που χωρίς αυτόν αδυνατούμε να τα βρούμε,

άσε πούναι ανιαρός από τότε που τον ζούμε.

Για τον Τόμας Χομπς το κράτος ήταν το κακό στην υπηρεσία του καλού, επειδή πίστευε ότι χωρίς αυτό θα έμενε ανεξέλεγκτη η εγωιστική φύση του ανθρώπου. Για τον Εντσενσμπέργκερ είναι πρωτίστως ένα αποφώλιο αδηφάγο τέρας που μας απομυζά, παριστάνει τον καλό προκειμένου να κάνει τη δουλειά του, εγκληματεί αλλά παρέχει και υπηρεσίες προς το κοινό όφελος, υπάρχει διά των πολιτών αλλά και οι πολίτες δι’ αυτού. Μια μοιραία αλληλεξάρτηση για πάντα.

* Το ποίημα αυτό του Εντσενσμπέργκερ δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung τον Ιανουάριο του 2003 και η ελληνική του απόδοση στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (2.2.2003). Η επιλογή της ομοιοκαταληξίας ως ενισχυτικής του σκωπτικού ύφους του ποιητή οδήγησε στη διόγκωση κάποιων στίχων. Μια πιο πειθαρχημένη απόδοση δημοσίευσε ο ποιητής Γιώργος Πρεβεδουράκης στο Hans Magnus Enzensberger, Η υπεράσπιση των λύκων και άλλα ποιήματα, εκδ. Πανοπτικόν, Θεσσαλονίκη 2025

Ανταπόκριση από το Βερολίνο

Η κουλτούρα των 90s είναι για πολλούς συνυφασμένη με τη θρυλική «Love Parade», τη μεγαλειώδη παρέλαση που γεννήθηκε στο Βερολίνο μετά την Πτώση του Τείχους. Ύμνος στην ηλεκτρονική μουσική, γέφυρα ανάμεσα στους ακατέργαστους και πρωτοριακούς ήχους του βιομηχανικού Ντιτρόιτ των ΗΠΑ και της βερολινέζικης avant garde.

Τα συνθήματα των DJs της δεκαετίας του ’90, από τον Dr. Motte, τον εμπνευστή της «Love Parade«, μέχρι τους Paul van Dyk και Sven Väth, έδιναν το στίγμα μιας γενιάς που ενηλικιωνόταν μακριά από τους διαχωρισμούς του Ψυχρού Πολέμου και του Τείχους του Βερολίνου.

Από την ελπίδα των 90s στη σιωπή

«The Future is Ours» ήταν το σύνθημα της «Love Parade» το 1990, λίγο μετά την Πτώση του Τείχους, σε μια χρονιά ευφορίας και ελπίδας, τη χρονιά της Γερμανικής Επανένωσης. Για σχεδόν είκοσι χρόνια ήταν συνώνυμο της απελευθέρωσης. Με έντονα αντιπολεμικό χαρακτήρα και διακριτό πολιτικό στίγμα, προτάσσοντας την ελεύθερη έκφραση και τη χαρά ως κατακτήσεις της ανοιχτής κοινωνίας.

Η «Love Parade» σταμάτησε βίαια το 2010, μετά την τραγωδία στο Ντούισμπουργκ, όταν τουλάχιστον 20 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από συνωστισμό κάτω από γέφυρα, προσπαθώντας να μπουν στο φεστιβάλ.

Μετά από παλινωδίες, δικαστικές περιπέτειες, οικονομικές δυσχέρειες και μια πανδημία, ξεκίνησε ξανά το 2022 στο Βερολίνο το διάδοχο φεστιβάλ «Rave the Planet», με στόχο να φέρει και πάλι στους δρόμους της γερμανικής πρωτεύουσας τους ήχους της ηλεκτρονικής μουσικής και, βέβαια, χιλιάδες ανθρώπους σε ένα μεγάλο υπαίθριο πάρτι.

«Φαντάσου την αγάπη»... με αστυνομική επιτήρηση

Φέτος τα πράγματα είναι διαφορετικά. Το υπαίθριο φεστιβάλ techno μουσικής «Rave the Planet» διοργανώνεται στη σκιά της τρομοκρατίας, μόλις τρεις εβδομάδες μετά το ισλαμιστικό τρομοκρατικό χτύπημα στην «Christopher Street Day» του Βερολίνου, την παρέλαση Pride για τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, που βάφτηκε στο αίμα.

Με περισσότερους από 1.500 αστυνομικούς στους δρόμους και δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, αναμένονται έως αργά το βράδυ, τόσο στην κεντρική διοργάνωση όσο και στα ολονύχτια πάρτι, πάνω από 300.000 άτομα. Ένα ελικόπτερο θα επιτηρεί από αέρος την παρέλαση. Απαγορεύεται η χρήση πυροτεχνημάτων και ιδιωτικών drones, καθώς επίσης σημαίες και εθνικά σύμβολα.

Φέτος, όμως, η παρέλαση «Rave the Planet» έχει ακόμη μία ιδιαιτερότητα. Ο καύσωνας επιβάλλει ειδικά μέτρα για τη δροσιά και την προστασία των συμμετεχόντων. Η αστυνομία βρίσκεται κατά μήκος της διαδρομής με αντλίες νερού, ενώ διατίθεται και δωρεάν πόσιμο νερό. Οι αρχές συνιστούν τη χρήση αντηλιακού, την κατανάλωση άφθονου νερού και τον περιορισμό της χρήσης αλκοόλ και άλλων ουσιών.

Το φετινό σύνθημα είναι «Imagine Love», με στόχο να σταλεί ένα μήνυμα στον πλανήτη, μέσα από την ηλεκτρονική μουσική, υπέρ της αγάπης, της συμφιλίωσης και της συμβίωσης σε μια ανοιχτή κοινωνία.

Στα decks του «Rave the Planet» αναμένονται, μεταξύ άλλων, μεγάλα ονόματα της διεθνούς χορευτικής μουσικής, όπως οι Tom Wax, Juliet Fox, Pan-Pot, WestBam και ο Dr. Motte.

Η Ρουμανία έκλεισε την Πέμπτη τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της, σε μια σπάνια κίνηση εν μέσω της ξηρασίας που έχει κατεβάσει τη στάθμη του Δούναβη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Ο Δούναβης αποτελεί τη μοναδική πηγή νερού ψύξης για τον σταθμό Cernavoda, ο οποίος συνήθως παράγει περίπου το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας. Ο σταθμός έχει κλείσει μόνο μία φορά στο παρελθόν, το 2023 ως αποτέλεσμα της ξηρασίας και της ζέστης εκείνο το καλοκαίρι.

Την ίδια στιγμή, η Ουγγαρία έσπευσε να δημιουργήσει φράγμα στον Δούναβη, σε μία προσπάθεια να διατηρήσει τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού Paks έστω στα ελάχιστα επίπεδα που έχει διατηρήσει τις τελευταίες ημέρες, τα οποία βρίσκονται σαφώς πολύ κάτω από τη δυναμικότητά του.

Ρουμανία: Δεν προβλέπεται επανεκκίνηση του σταθμού

Η ρουμανική εταιρεία Nuclearelectrica είχε ήδη θέσει εκτός λειτουργίας τον έναν από τους δύο αντιδραστήρες στο Cernavoda τον περασμένο μήνα. Την Πέμπτη ανακοίνωσε ότι έπρεπε να κλείσει και τον δεύτερο «λόγω της σημαντικής και συνεχιζόμενης πτώσης της στάθμης του νερού του ποταμού Δούναβη».

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα η εταιρεία προσπάθησε με τη βοήθεια του Πολεμικού Ναυτικού να βελτιώσει τις πιθανότητες να παραμείνει ο σταθμός σε λειτουργία. Η πιο αξιομνημόνευτη ενέργεια ήταν η ανατίναξη ενός βραχώδους σχηματισμού που είχε αποκαλυφθεί λόγω της χαμηλής στάθμης του νερού και η στρατηγική τοποθέτηση των βράχων στην κοίτη του ποταμού, σε μια προσπάθεια να διοχετευτεί περισσότερο νερό προς το Cernavoda.

Ωστόσο, η συνεχιζόμενη ξηρασία και η πτώση της στάθμης των υδάτων οδήγησαν τελικά στο πλήρες κλείσιμο του σταθμού. «Δεν προβλέπουμε επανεκκίνηση μέσα στις επόμενες 10 ημέρες», δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ο διευθυντής του σταθμού, Ρομέο Ούργιαν.

Το υπουργείο Ενέργειας της Ρουμανίας ανακοίνωσε ότι εξασφαλίζει εναλλακτικές πηγές ηλεκτρικής ενέργειας, μεταξύ άλλων από αιολική ενέργεια αλλά και μέσω εισαγωγών, προκειμένου να διασφαλίσει την επαρκή τροφοδοσία. Παρ’ όλα αυτά, απηύθυνε και έκκληση στον κόσμο να καταναλώνει ενέργεια με υπευθυνότητα, προειδοποιώντας ακόμα ότι ως έσχατη λύση οι μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν περιορισμούς κατά τις βραδινές ώρες, προκειμένου να εξοικονομηθεί ηλεκτρική ενέργεια.

Τι μέτρα λαμβάνει η Ουγγαρία

Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγκιαρ επισκέφθηκε την Πέμπτη τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της Ουγγαρίας, την εγκατάσταση Paks, η οποία επίσης ψύχεται από τον Δούναβη. Εκεί, όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους, ξεκίνησε η κατασκευή του χαμηλού αναβαθμού που θα συμβάλλει μόνιμα στην αύξηση της στάθμης του Δούναβη.

Μόνο ένας από τους τέσσερις αντιδραστήρες του Paks βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε λειτουργία. Πριν από λίγες μέρες και αυτός ο σταθμός κινδύνευε να κλείσει, όμως η κυβέρνηση κατάφερε να ακυρώσει το σχέδιο, καθώς η στάθμη του Δούναβη αποδείχθηκε τελικά μερικά χιλιοστά υψηλότερη από ό,τι είχε προβλεφθεί.

Υπό κανονικές συνθήκες ο σταθμός στο Paks είναι υπεύθυνος για περίπου το ήμισυ της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας και περίπου το ένα τρίτο της κατανάλωσης της χώρας. Πριν από την ολοκλήρωση του αναβαθμού, οι αρχές σχεδιάζουν να βυθίσουν δύο φορτηγίδες μήκους 80 μέτρων, ώστε να δημιουργηθεί ένα είδος φραγής και να αυξηθεί κάπως η στάθμη του νερού.

Ο Μάγκιαρ δήλωσε πως Ούγγροι στρατιώτες εργάζονται νυχθημερόν για την κατασκευή και ότι αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες τέσσερις εβδομάδες. Τόνισε ακόμα πως το έργο θα πρέπει να αυξήσει τη στάθμη του νερού μπροστά από το σύστημα ψύξης του σταθμού Paks κατά περισσότερο από ένα μέτρο.

Το έργο πάντως ενδέχεται να μην ολοκληρωθεί πολύ πριν αρχίσει να υποχωρεί το καλοκαίρι και επιστρέψουν οι βροχές. Παρ' όλα αυτά η χαμηλή στάθμη των υδάτων προσφέρει μια γενικώς σπάνια ευκαιρία για την υλοποίηση τέτοιων κατασκευαστικών έργων, με τρόπο σχετικά φθηνό και εύκολο.

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Ανταπόκριση

Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) γιόρτασε χθες τα 25 χρόνια από την ίδρυσή του. Ένα τέταρτο του αιώνα μετά την ίδρυσή του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραμένει επικεφαλής του, αρχικά ως πρωθυπουργός και στη συνέχεια ως πρόεδρος της Τουρκίας.

Σε άρθρο του με αφορμή την επέτειο, ο Τούρκος πρόεδρος περιγράφει το ΑΚΡ ως ένα κίνημα που μετέτρεψε την Τουρκία σε χώρα που διαμορφώνει το μέλλον της με τη δική της βούληση. «Κοιτάζοντας πίσω σήμερα, βλέπουμε ότι το τέταρτο του αιώνα του κόμματός μας αντιστοιχεί σε έναν ιστορικό μετασχηματισμό. Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε μια χώρα που θέτει τους δικούς της στόχους, πιστεύει στις δυνατότητές της και διαμορφώνει το μέλλον της μέσω της δικής της βούλησης», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο Ερντογάν υποστηρίζει ακόμη ότι μέσα σε αυτά τα 25 χρόνια ενισχύθηκε η δημοκρατική νομιμότητα, βελτιώθηκε η ικανότητα του κράτους να παρέχει δημόσιες υπηρεσίες και διευρύνθηκε η συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια ζωή. Όπως τονίζει, το κόμμα αναδείχθηκε σε «κοινή ελπίδα» για εκατομμύρια ανθρώπους που βίωσαν περιορισμούς στα δικαιώματά τους, επωμίστηκαν το βάρος διαδοχικών κρίσεων και αναζήτησαν ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους.

Άλλη ανάγνωση από τους επικριτές

Διαφορετική εικόνα, ωστόσο, παρουσιάζουν οι επικριτές του κόμματος και του ηγέτη του. Ο γνωστός δημοσιογράφος και συγγραφέας Ρουχσέν Τσακίρ, διευθυντής της ιστοσελίδας Medyascope, επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο ΑΚΡ της ιδρυτικής του περιόδου και στο σημερινό κόμμα. Όπως γράφει, «εδώ και πολύ καιρό το κόμμα αυτό είναι κόμμα ενός ανθρώπου. Φαίνεται ότι έχει μετατραπεί σε έναν πολιτικό οργανισμό που παρατείνει την εξουσία του με καρότο και μαστίγιο».

Ανάλογη είναι και η κριτική του συγγραφέα Κεμάλ Τζαν από την ιστοσελίδα Perspektif. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΑΚΡ έχει πάψει να αποτελεί πολιτικό φορέα που προσφέρει λύσεις σε κοινωνικά προβλήματα. «Στην 25η επέτειό του δεν υπάρχει πλέον ως κόμμα, αλλά λειτουργεί ως μια εργαλειακή εκλογική μηχανή, υποχρεωμένη να υπηρετεί αποκλειστικά τη συνέχιση της διακυβέρνησης Ερντογάν», υποστηρίζει.

Με τις επόμενες εκλογές να πλησιάζουν και νέα πολιτικά σχήματα να εμφανίζονται στον ορίζοντα, προβάλλοντας αιτήματα που σχετίζονται κυρίως με την οικονομία και τη δημοκρατία, η διατήρηση της εκλογικής κυριαρχίας του Τούρκου προέδρου ίσως αποδειχθεί δυσκολότερη απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Η ζωή στον δρόμο είναι δύσκολη, και ακόμα χειρότερη για τις γυναίκες. Μία σοκαριστική υπόθεση κακοποίησης μιας άστεγης γυναίκας στο Ζόεστ της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας φέρνει στο φως τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι χωρίς στέγη, και ιδιαίτερα οι γυναίκες.

Η υπόθεση ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025, όταν η 33χρονη άστεγη γυναίκα βρήκε προσωρινή στέγη στο σπίτι όπου ένας από τους κατηγορουμένους ζούσε με τη σύντροφό του και τα τρία παιδιά τους. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, τέσσερις άνδρες, ηλικίας 16, 17, 25 και 29 ετών, την κράτησαν εκεί επί μήνες, την κακοποιούσαν και τη βίαζαν. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε στις αρχές Νοεμβρίου, όταν ένας γείτονας είδε τη γυναίκα ημίγυμνη και δεμένη στη βεράντα του σπιτιού και ειδοποίησε την αστυνομία. Η 33χρονη βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση και χρειάστηκε να νοσηλευτεί για μήνες. Η δίκη αναμένεται να αρχίσει τον Οκτώβριο στο Άρνσμπεργκ.

Ιδιαίτερα ευάλωτες οι άστεγες γυναίκες

Μιλώντας σε συνέντευξή του στη γερμανική δημόσια τηλεόραση WDR, ο Ντίτερ Χόμαν, υπεύθυνος προγράμματος υποστήριξης αστέγων του Ευαγγελικού Ιδρύματος Πέρτες στο Χαμ, εξηγεί ότι οι άστεγες γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε σχέσεις εξάρτησης. Συχνά εξαρτώνται από έναν άνδρα για να εξασφαλίσουν στέγη, ενώ υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να υφίστανται οικονομική ή και σεξουαλική εκμετάλλευση.

«Στον δρόμο τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα», τονίζει ο Χόμαν. Εκτός από την έκθεση των ανθρώπων σε ακραίες καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια του χειμώνα και τους καλοκαιρινούς μήνες, όπως λέει, καταγράφονται ολοένα συχνότερα επιθέσεις εναντίον αστέγων. Και οι γυναίκες βρίσκονται σε ακόμα πιο ευάλωτη θέση. «Οι άστεγοι συχνά απογυμνώνονται από την ανθρώπινη υπόστασή τους: απανθρωποποιούνται. Η κοινωνία δεν βλέπει πια έναν άνθρωπο, αλλά μόνο έναν άστεγο» , επισημαίνει.

Η ζωή στον δρόμο, ωστόσο, δεν έχει σύνορα, ούτε η αστεγία αποτελεί αποκλειστικά φαινόμενο των μεγαλουπόλεων. Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση επισημαίνει στην τελευταία έκθεσή της ότι πρόκειται κάθε άλλο παρά για «αμιγώς αστικό πρόβλημα». Το Ζόεστ, μια πόλη περίπου 50.000 κατοίκων, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: μόνο εκεί εκτιμάται ότι ζουν 30 έως 50 άστεγες γυναίκες και 150 έως 200 άνδρες χωρίς στέγη. Σε ολόκληρη τη Γερμανία, ωστόσο, οι διαστάσεις του προβλήματος είναι πολύ μεγαλύτερες. Σύμφωνα με εκτίμηση της Ομοσπονδιακής Ένωσης Βοήθειας Αστέγων που δημοσιεύθηκε το 2025, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βίωσαν κάποια μορφή αστεγίας μέσα στο 2024 στη Γερμανία, ενώ περίπου 56.000 ζούσαν στον δρόμο χωρίς κανενός είδους κατάλυμα. Μεταξύ των ενήλικων αστέγων υπολογίζονταν περίπου 300.000 γυναίκες.

Στην Αθήνα, καταγραφή που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 από το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο πανευρωπαϊκής έρευνας για την αστεγία, κατέδειξε δείγμα 681 ανθρώπων χωρίς αυτόνομη στέγη: 384 εντοπίστηκαν στον δρόμο και 297 μέσω φορέων κοινωνικής υποστήριξης. Το 29% ήταν γυναίκες, ενώ σχεδόν ένας στους τρεις (31,6%) βρισκόταν χωρίς αυτόνομη στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια.

Η παρατεταμένη ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν σοβαρές απώλειες στη γερμανική γεωργία, με τους αγρότες να προειδοποιούν ακόμη και για ολική καταστροφή της σοδειάς σε περιοχές της νότιας Γερμανίας.

Σύμφωνα με τον Γερμανικό Σύνδεσμο Ράιφαϊζεν, από τα μέσα Ιουνίου έχουν χαθεί περίπου τρία εκατομμύρια τόνοι σιτηρών και ελαιοκράμβης, με τις απώλειες εσόδων να υπολογίζονται σε περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ. Η φετινή συγκομιδή σιτηρών εκτιμάται στους 40,6 εκατομμύρια τόνους, μειωμένη κατά περίπου 10% σε σχέση με πέρυσι. «Μόνο οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες την άνοιξη απέτρεψαν μεγαλύτερες ζημιές», επισημαίνει ο ειδικός του Συνδέσμου για την αγορά σιτηρών Γκίντο Ζίντλερ, κάνοντας λόγο για «σκληρό πλήγμα» για έναν κλάδο που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με αυξημένο κόστος.

Ακόμη πιο δραματική είναι η εικόνα που περιγράφει ο πρόεδρος του Γερμανικού Συνδέσμου Αγροτών Γιόαχιμ Ρούκβιντ. Σημαντικές απώλειες αναμένονται όχι μόνο στο σιτάρι και την ελαιοκράμβη, αλλά και στις πατάτες, τα λαχανικά, τα ζαχαρότευτλα, το καλαμπόκι και τη σόγια. «Σε ορισμένες περιοχές της νότιας Γερμανίας οι απώλειες μπορεί να φτάσουν ακόμη και στο 100%», προειδοποιεί.

Τα ζώα οδηγούνται νωρίτερα στο σφαγείο λόγω έλλειψης ζωοτροφών

Στα νότια της χώρας εντείνεται παράλληλα και η έλλειψη ζωοτροφών, με αποτέλεσμα ορισμένοι κτηνοτρόφοι να αναγκάζονται να οδηγήσουν τα ζώα τους στη σφαγή νωρίτερα από ό,τι είχαν προγραμματίσει. «Η οικονομική κατάσταση στον αγροτικό κλάδο είναι ασφυκτική», τονίζει ο Ρούκβιντ, ζητώντας άμεσα μέτρα στήριξης από την γερμανική κυβέρνηση. Για τους καταναλωτές, πάντως, ο σύνδεσμος Ράιφαϊζεν δεν αναμένει σημαντικές ανατιμήσεις στο ψωμί και τα αρτοσκευάσματα λόγω της μειωμένης συγκομιδής - για την ώρα.

Πηγές: tagesschau, dpa

Το 2012 εν μέσω ελληνικής κρίσης, τότε που ο Σόιμπλε ήθελε να δώσει 50 δισεκατομμύρια στην Ελλάδα για να αποχωρήσει από την Ευρωζώνη και η τύχη μας κρεμόταν από τις «προγνώσεις» του ΔΝΤ, βρισκόμουν στο Βερολίνο για ένα γύρισμα. Έξω από τη Volksbühne ένας περαστικός, νεαρός σχετικά στην ηλικία, περνώντας με βήμα ταχύ και βλέποντάς μας με την κάμερα, μας ρώτησε από πού είμαστε. Όταν του είπα «Ελλάδα», μου απάντησε «Συλλυπητήρια», χωρίς καν να σταματήσει. Έμεινα λίγο αποσβολωμένος και δεν πρόλαβα να τον ρωτήσω αν το εννοούσε με συμπάθεια ή με ειρωνεία. Έτσι κι αλλιώς, αυτά ήταν τα δύο βασικά συναισθήματα που εναλλάσσονταν εκείνη την εποχή στις συναντήσεις με τους Γερμανούς.

Κοινός παρονομαστής ήταν, ωστόσο, πάντα η πρόσληψη του «Έλληνα τζίτζικα», του ανέμελου ταξιδευτή της ζωής που δεν σκέφτεται παρά μόνο το σήμερα. Για κάποιους αυτό ήταν άξιο θαυμασμού, για άλλους άξιο τιμωρίας. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.

Όσα φέρνει ο Αύγουστος

Όλα αυτά ήρθαν τώρα στο μυαλό καθώς, λόγω αυγουστιάτικης ειδησεογραφικής «τρύπας», τα γερμανικά ΜΜΕ βομβάρδισαν τις ημέρες αυτές το κοινό τους με «ταξιδιωτικά» δημοσιεύματα που αποδεικνύουν ότι η ανθρώπινη φύση, και κατά συνέπεια και η δημοσιογραφία, λατρεύουν τα στερεότυπα. Προφανώς κάποιοι Γερμανοί δημοσιογράφοι σκέφτονται τρόπο για να χρηματοδοτήσουν τις διακοπές τους, με απεικονίσεις βαφτισμένες «ρεπορτάζ» μιας ελληνικής πραγματικότητας που είχαν στο μυαλό τους πριν καν μπουν στο αεροπλάνο, βασισμένοι ίσως σε χάρτινους ταξιδιωτικούς οδηγούς γραμμένους πριν από δεκαετίες.

Ο ένας αποφάσισε να δώσει συνταγή παρασκευής «φραπέ» μετά από ένα γλαφυρό προοίμιο: «Ενώ η θάλασσα λαμπυρίζει στο βάθος, ντόπιοι και τουρίστες κάθονται σε μια καφετέρια του δρόμου, ο καθένας με ένα μεγάλο ποτήρι παγωμένο καφέ μπροστά τους. Τα καλά νέα: Αυτή την αίσθηση μεσογειακών διακοπών μπορεί να απολαύσει κανείς και στο σπίτι».

«Χαλαρά»

Ο άλλος ανακάλυψε τη λέξη «χαλαρά» (με έμφαση στο «λ») ως ορισμό της Θεσσαλονίκης του σήμερα. Δυσκολεύομαι βέβαια να πιστέψω ότι μπορεί και οι δύο να συναντήθηκαν σε κάποια υποτιτλισμένη στα γερμανικά προβολή εκπομπής των «ΑΜΑΝ» από τη δεκαετία του ’90. Μάλλον πρόκειται για σύμπτωση. Το επιβεβαιώνει άλλωστε ένα άλλο, τρίτο δημοσίευμα, ανεξάρτητο με τα προηγούμενα, που ανακηρύσσει τους Έλληνες «μάστορες του ψησίματος».

Η παρομοίωση και εδώ πάντως δεν θα πάρει βραβείο πρωτοτυπίας. «Ελληνικό φαγητό χωρίς ψητό στα κάρβουνα είναι σαν την Αθήνα χωρίς την Ακρόπολη». Αλλά εκτός από τα εύσημα, υπάρχουν και οι «επιπλήξεις». Στην Ελλάδα βρίσκεται «ο παράδεισος για τους καπνιστές» έγραψε αυτός που μάλλον δεν έχει παρατηρήσει ότι σε όλους τους σταθμούς της Γερμανίας θα δεις ανθρώπους να καπνίζουν δίπλα στις σχετικές απαγορευτικές πινακίδες.

Το έκανα εικόνα αξιοποιώντας τις συνθετικές μου ικανότητες. Ο Έλληνας που θα σηκωθεί χαλαρά, θα φτιάξει τον φραπέ του χαλαρά, θα βγει για τον επόμενο φραπέ χαλαρά και κάποια στιγμή θα βάλει φωτιά στα κάρβουνα για να ψήσει. Εννοείται ότι ο καλύτερος ψήστης είναι αυτός που κρατά πάντα στο ένα χέρι το τσιγάρο.

Ο πειρασμός των δημοσιογράφων

Δεν θέλω να αποδώσω κακή πρόθεση σε κανέναν. Φταίει ο Αύγουστος και η ανάγκη να «ανακαλύψουμε» θέματα. Κι εγώ, ας πούμε, μπήκα στον πειρασμό να γράψω για το ζευγάρι των Γερμανών συνταξιούχων που κατάφεραν να μετατρέψουν σε τάση της μόδας το πέδιλο με την κάλτσα (καφέ κατά προτίμηση), που μοιράζονται μια μπίρα και μια χωριάτικη για μεσημεριανό και αφήνουν από το πρωί την παλιά πετσέτα που είχαν από τα φοιτητικά τους χρόνια όλη μέρα στην ξαπλώστρα, για να μην τους ζητηθεί να πληρώσουν ξανά το απόγευμα, όταν θα επιστρέψουν στην παραλία. Αλλά δεν θα το κάνω.

Αν θέλουμε να σοβαρέψουμε πάντως τη συζήτηση, oφείλουμε να αναρωτηθούμε γιατί κι εμείς οι δημοσιογράφοι συνεχίζουμε να παίζουμε αυτό το παιχνίδι της αναπαραγωγής κλισέ, πολλά από τα οποία μας έρχονται από πολλές δεκαετίες πίσω και αποδεδειγμένα έκαναν κακό και στις δύο πλευρές σε κρίσιμες περιόδους. Ο μύθος του Έλληνα τζίτζικα και του Γερμανού μέρμηγκα ίσως να χρειάζεται κάποιο update. Μια σύγχρονη εκδοχή του, σαν την Οδύσσεια του Νόλαν.

Μπορούμε να ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή θα γίνει κι αυτό. Ίσως σε καμιά τριανταριά χρόνια κάποιος απόγονος του σημερινού εξερευνητή των μυστικών του φραπέ να αποκαλύψει τα μυστικά του φρέντο, αυτής της ανακάλυψης των Ελλήνων που έβαλε τα γυαλιά στους Ιταλούς.

Ανταπόκριση από το Λονδίνο

Η εμβόλιμη εκλογική διαδικασία του Κλάκτον (Clacton-on-Sea) δεν έγινε χωρίς κόστος για τη βρετανική κοινωνία. Όχι μόνο πολιτικό αλλά και κυριολεκτικό: μια τέτοια διαδικασία υπολογίζεται ότι κόστισε στους Βρετανούς φορολογούμενους περί τις 250.000 λίρες.

Το Reform UK είχε προσφερθεί να καλύψει μόνο του τα κόστη – καθώς ο βουλευτικός εκπρόσωπος του Κλάκτον και ηγέτης του κόμματος, Νάιτζελ Φάρατζ, παραιτήθηκε αποκλειστικά για το προσωπικό του γόητρο. Βέβαια η κυβέρνηση απαγόρευσε μια τέτοια «χορηγία», καθώς θα ήταν παράνομη.

Παρ' όλα αυτά, ο Φάρατζ προχώρησε τις διαδικασίες, καθώς, όπως τονίζει διαρκώς, θέλει «οι άνθρωποι του Κλάκτον να είναι οι κριτές του», καθώς έχει «βαρεθεί να τον κρίνουν τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης».

Η νίκη Φάρατζ και η «παχιά σκιά» των 5 εκατομμυρίων

Ο ηγέτης του λαϊκιστικού Reform UK αναδείχθηκε όντως και πάλι νικητής. Κατέλαβε το 63,3% των ψήφων και συγκεκριμένα 22.239 ψήφους. Τα ποσοστά του ήταν υψηλότερα από την προηγούμενη εκλογική διαδικασία του 2024, όπως ο ίδιος είχε προβλέψει, ενώ οι ειδικοί αναφέρουν ότι η συμμετοχή του κόσμου στο 44% ήταν αρκετά σημαντική.

Παρ' όλα αυτά, τονίζεται και η αποκλειστική παρουσία ανίσχυρων αντιπάλων, καθώς τα μεγάλα κόμματα είχαν μποϊκοτάρει τη συγκεκριμένη εμβόλιμη εκλογική διαδικασία. Κυριότερος αντίπαλός του ήταν ο Κόμης Σκουπιδοπρόσωπος (Count Binface), ο οποίος ήρθε δεύτερος με 9.455 ψήφους.

Μάλιστα, ο Φάρατζ επιτέθηκε και σε αυτόν, χαρακτηρίζοντάς τον «υποψήφιο του κατεστημένου» και κατηγορώντας παράλληλα τους Εργατικούς, τους Συντηρητικούς και τους Φιλελεύθερους ότι έκαναν προεκλογική εκστρατεία υπέρ του.

Η βουλευτής των Φιλελευθέρων Λίζα Σμαρτ κατηγόρησε ανοιχτά τον Φάρατζ πως οδήγησε σε μία «ενδιάμεση εκλογική διαδικασία που πραγματοποιήθηκε για λόγους ματαιοδοξίας και για αποφυγή λογοδοσίας», ενώ πρόσθεσε ότι «ένας εν ενεργεία βουλευτής δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μετατρέψει μια τέτοια διαδικασία – που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους – σε μέσο για να διαφύγει τον έλεγχο».

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ακόμα και αν ο ίδιος ο Φάρατζ προσπαθεί να υποβαθμίσει τη χορηγία των 5 εκατομμυρίων που έλαβε και δεν δήλωσε στην αρμόδια επιτροπή της βουλής, η έρευνα ξεκινά και πάλι, όπως ανακοινώθηκε επίσημα. Η πρόεδρος των Εργατικών, Μπρίτζετ Φίλιπσον, υπεύθυνη για τη διαχείριση των εσωκομματικών θεμάτων και την επίβλεψη προεκλογικών εκστρατειών, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η επιτυχία του δεν καθαρίζει το όνομα του και υπάρχουν ακόμα ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν σχετικά με τα οικονομικά του».

Το θολό τοπίο της απουσίας Φάρατζ από τη νίκη

Ο ηγέτης του Reform UK ήταν τόσο σίγουρος για τη νίκη του που τρεις ώρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δήλωσε: «Για ακόμα μια φορά είναι μια πειστική και συντριπτική νίκη».

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν σε εκδήλωση που είχε διοργανώσει το κόμμα κατά τη διάρκεια της καταμέτρησης και ενώ ο Φάρατζ διαβεβαίωσε ότι δεν θα παραστεί – παρ’ ότι αυτό συνηθίζεται – στον χώρο της καταμέτρησης των ψήφων μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Όπως τόνισε, η αστυνομία του Έσεξ τον συμβούλεψε ότι υπάρχει «οργανωμένη εκστρατεία για να υπονομεύσει και να διαταράξει το αποτέλεσμα», ενώ εκπρόσωπος του κόμματος έκανε λόγο για «σοβαρή απειλή με στόχο τον Φάρατζ».

Η αστυνομία του Έσεξ με ανακοίνωσή της αμφισβήτησε τις δηλώσεις ξεκαθαρίζοντας ότι «η απόφαση να παραστεί ή να μην παραστεί σε μια καταμέτρηση είναι απόφαση του ίδιου του ατόμου και της ομάδας ασφαλείας αυτού», τονίζοντας ότι «διαθέτουμε μια αναλογική και ισχυρή αστυνομική επιχείρηση για να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι συμμετέχοντες θα είναι ασφαλείς».

Ο αντιπρόεδρος του κόμματος, Ρίτσαρντ Τάις, υποστήριξε ώρες αργότερα ότι «ήταν απόφαση της ομάδας ασφαλείας του Φάρατζ».

Ανταπόκριση

Παρά το κλίμα δυσπιστίας μεταξύ Ισραήλ και Συμβουλίου Ειρήνης, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή και γαμπρός του Προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, πρόκειται να μεταβεί την ερχόμενη εβδομάδα στο Ισραήλ και στην Αίγυπτο, όπως δημοσιεύει σήμερα η ιστοσελίδα Axios, που επικαλείται πέντε διαφορετικές, καλά πληροφορημένες αμερικανικές πηγές, όπως τονίζει. Παρότι δεν έχουν ανακοινωθεί οι ακριβείς ημερομηνίες της μετάβασής του στην περιοχή, η ατζέντα του Κούσνερ θα αφορά την κατάσταση στη Γάζα.

Συγκεκριμένα, η Ουάσιγκτον έχει προβληματιστεί από τη στάση του Ισραήλ ως προς την πορεία της εφαρμογής της δεύτερης φάσης του Σχεδίου Τραμπ, που προβλέπει τον σταδιακό αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση του IDF, τη διοίκηση του θύλακα από την παλαιστινιακή κυβέρνηση τεχνοκρατών και την εγκατάσταση της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης («ISF»). Οι αμερικανικοί προβληματισμοί εντάθηκαν, όταν την περασμένη Κυριακή (9/8) ο Βενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ απορρίπτει τον Οδικό Χάρτη, που προωθεί το Συμβούλιο Ειρήνης, παρότι η Χαμάς φέρεται να έχει ήδη συμφωνήσει με τη διαδικασία και τους όρους που, μεταξύ άλλων, προβλέπουν τον σταδιακό αφοπλισμό της.

Κλίμα δυσπιστίας

Μέσα σε αυτό το δύσκολο κλίμα, όπως αναφέρει η αμερικανική ιστοσελίδα, σκοπός των επαφών του Κούσνερ στο Ισραήλ θα είναι να αποσαφηνιστεί κατά πόσον οι ΗΠΑ και η κυβέρνηση Νετανιάχου είναι σε θέση να συντονιστούν ως προς τη διαχείριση της κατάστασης στη Γάζα, προσπαθώντας παράλληλα να πείσουν τους Ισραηλινούς να μετριάσουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις επί του πεδίου. Από την άλλη, ο Λευκός Οίκος φέρεται να κατανοεί την αρνητική στάση του Νετανιάχου ως προς την άμεση εφαρμογή του Οδικού Χάρτη, αποδίδοντάς την στο ότι το Ισραήλ διανύει προεκλογική περίοδο με ορίζοντα τις βουλευτικές κάλπες της 27ης Οκτωβρίου.

Ωστόσο, παρά την αμερικανική διάθεση κατανόησης, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν στο Axios ότι ο Τζάρεντ Κούσνερ θα συνοδεύεται και από τον Γ.Γ. του Συμβουλίου Ειρήνης, Νικολάι Μπλαντένοφ, γνωρίζοντας ότι κατά το πολύ πρόσφατο παρελθόν οι κατ’ ιδίαν επαφές των Μλαντένοφ-Νετανιάχου γνώρισαν αρνητικές στιγμές, με αφορμή την οριστικοποίηση του περιεχομένου του Οδικού Χάρτη, ως επίσης και τον καθορισμό του χρονοδιαγράμματος της εφαρμογής του επί του πεδίου.

Σαφής ένδειξη του κλίματος δυσπιστίας που επικρατεί μεταξύ της κυβέρνησης Νετανιάχου και του Συμβουλίου Ειρήνης αποτελεί το γεγονός ότι ενώ ο Νικολάι Μλαντένοφ, κατά τη διάρκεια της κατ’ ιδίαν συνάντησής του με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό που πραγματοποιήθηκε στην Ιερουσαλήμ την Δευτέρα, 3 Αυγούστου, είχε αποδεχθεί το ισραηλινό αίτημα να αναθεωρηθεί η διατύπωση του υπ’ αριθμόν 5 όρου του Οδικού Χάρτη και να καθοριστεί ότι ο IDF δεν θα αποχωρούσε από την Γάζα εάν προηγουμένως δεν θα είχε διαπιστωθεί ότι πράγματι η Χαμάς θα έχει πλήρως αφοπλιστεί – παρ’ όλα αυτά, έξι ημέρες μετά τη συνάντησή τους, την Κυριακή (9/8), ο Νετανιάχου ανακοίνωσε δημόσια ότι απορρίπτει τον Οδικό Χάρτη, παρότι ο επίμαχός του όρος είχε αναδιατυπωθεί και είχε δοθεί στη δημοσιότητα από το Συμβούλιο Ειρήνης με σχετική ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Επαφές και στο Κάιρο

Σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες που δημοσιεύει η ιστοσελίδα Axios, ο Τζάρεντ Κούσνερ αναμένεται να επισκεφθεί και το Κάιρο για να συναντηθεί με τους διαπραγματευτές της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, με κύριο ζητούμενο την εφαρμογή του Οδικού Χάρτη, που αφορά τη δεύτερη φάση του Σχεδίου Τραμπ για τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Μια μεγάλη δασική πυρκαγιά εξαπλώνεται στην περιοχή Άιφελ της περιφέρειας Ντύρεν στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία από την Πέμπτη το βράδυ. Η περιφέρεια Χίρτγκενβαλντ εκκενώθηκε προληπτικά κατά τη διάρκεια της νύχτας, επηρεάζοντας περίπου 2.000 άτομα. Το Χίρτγκενβαλντ βρίσκεται στα δυτικά του κρατιδίου, κοντά στα σύνορα με το Βέλγιο. Ο δήμος στην περιφέρεια Άιφελ έχει συνολικό πληθυσμό σχεδόν 9.000 κατοίκων. Σε ένα δημοτικό σχολείο δημιουργήθηκε ένα καταφύγιο για τους πληγέντες. Κατά την έξοδο από τα σπίτια τους, οι κάτοικοι έλαβαν οδηγίες να παίρνουν μαζί τους μόνο τα απαραίτητα προσωπικά αντικείμενα και έγγραφα ταυτότητας και να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα πανί, ρούχα ή μάσκα, εάν είναι απαραίτητο. Η εκκένωση της πληγείσας περιφέρειας έχει πλέον ολοκληρωθεί, σύμφωνα με εκπρόσωπο της περιφέρειας Ντύρεν.

Κάηκαν 250 στρέμματα

Η ομάδα αντιμετώπισης κρίσεων εκτιμά τώρα την τρέχουσα κατάσταση και τις περαιτέρω ενέργειες. Περίπου 3.000 στρέμματα συνεχίζουν να φλέγονται και η προσπάθεια είναι να «κυκλωθεί» η περιοχή με τη δημιουργία υδάτινων ζωνών πυρασφάλειας για να μην επεκταθεί η φωτιά. Οι αρχές νωρίτερα περιέγραψαν την πυρκαγιά ως «εκτός ελέγχου» και «σοβαρό περιστατικό», εν μέρει επειδή τα πυροσβεστικά αεροσκάφη δεν μπόρεσαν να αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια της νύχτας, όπως ανέφερε το δίκτυο WDR. Οι φλόγες είχαν πλησιάσει σε απόσταση περίπου 300 μέτρων από κατοικημένες περιοχές. Περίπου 300 πυροσβέστες βρίσκονται επί τόπου. Ιδιώτες φέρνουν επίσης νερό στην πληγείσα περιοχή για να βοηθήσουν στην κατάσβεση της πυρκαγιάς.

Η αιτία της πυρκαγιάς παραμένει ασαφής. Σύμφωνα με τον δήμο, η περιοχή Γκροσχάου κινδυνεύει επίσης από την πυρκαγιά. Δεν υπάρχει ακόμη εντολή εκκένωσης για τον συγκεκριμένο δήμο, αλλά οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν την περιοχή. Ένα άρμα μάχης του Γερμανικού Στρατού χρησιμοποιείται επίσης στις προσπάθειες κατάσβεσης για να ανοίξει δρόμο για τους πυροσβέστες μέσα από την καμένη περιοχή.

Θερμοκρασίες έως και 38 βαθμούς Κελσίου

Οι υψηλές θερμοκρασίες που προβλέπει η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (DWD) για τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία για τη σημερινή ημέρα εκτιμάται ότι θα εμποδίσουν τις προσπάθειες κατάσβεσης. Το θερμόμετρο αναμένεται να φτάσει έως και τους 38 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες περιοχές και έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις για σοβαρό θερμικό στρες. Μόνο μερικές τοποθεσίες με μεγαλύτερο υψόμετρο εξαιρούνται από την προειδοποίηση. Πάντως από το Σάββατο ο καιρός αναμένεται να αλλάξει, η θερμοκρασία να πέσει και να υπάρξουν ισχυρές βροχές, χαλάζι και ισχυρές ριπές ανέμου σε ορισμένες περιοχές.

Πολλαπλές εστίες στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία

Οι πυροσβέστες μάχονται με αρκετές δασικές πυρκαγιές μικρότερων διαστάσεων σε όλη τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία εδώ και αρκετές ημέρες. Μια πυρκαγιά μαινόταν στην περιοχή Ζάουερλαντ κοντά στο Ζούντερν από την Τετάρτη. Η πυροσβεστική υπηρεσία έχει πλέον δώσει άρση συναγερμού, δηλώνοντας ότι οι φλόγες έχουν σβήσει. Η φωτιά είχε εξαπλωθεί σε μια έκταση περίπου 80.000 τετραγωνικών μέτρων, που ισοδυναμεί περίπου με δώδεκα γήπεδα ποδοσφαίρου. Περαιτέρω πυρκαγιές αναφέρθηκαν κοντά στο Μένεζεε, το Μάρζμπεργκ και το Άρνζμπεργκ. Πυρκαγιές ξέσπασαν επίσης και στην περιοχή του Άαχεν.

Στο μεταξύ συνεχίζεται η πτώση της στάθμης του Ρήνου, που έχει πλέον σπάσει όλα τα ιστορικά ρεκόρ και ουσιαστικά δεν είναι προσπελάσιμος στο κρίσιμο σημείο του Κάουμπ, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στις μεταφορές. Ήδη η τιμή της βενζίνης θεωρείται ότι έχει ανέβει κατά περίπου 10 σεντς λόγω του φαινομένου.

Μεγάλα προβλήματα υπάρχουν τέλος από τη συνεχιζόμενη ξηρασία και στις καλλιέργειες, ειδικά των σιτηρών. Ορισμένοι αγρότες μιλούν για μεγάλες απώλειες στη φετινή σοδειά. Ειδικά στα νότια της χώρας υπάρχουν ανησυχίες για «ολική καταστροφή».

Πηγή: ARD

Πέντε χρόνια μετά την εκ νέου κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, Αφγανοί υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγράψει χιλιάδες δημόσιες μαστιγώσεις στο Αφγανιστάν.

Από τις 22 Φεβρουαρίου 2022 έως και τις 21 Απριλίου 2026, τουλάχιστον 2.745 άνθρωποι μαστιγώθηκαν δημοσίως σε 634 καταγεγραμμένα περιστατικά, σύμφωνα με αποτίμηση της Afghanistan Human Rights and Democracy Organization (AHRDO), η οποία δραστηριοποιείται από την εξορία και έχει διαθέσει τα στοιχεία που έχει συλλέξει στο Γερμανικό Δημοσιογραφικό Δίκτυο (RND).

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μεταξύ των θυμάτων ήταν 422 γυναίκες, 1.761 άνδρες, καθώς και 562 άτομα των οποίων το φύλο δεν καταγράφηκε στα δεδομένα. Για το 2025 η AHRDO κατέγραψε 1.073 άτομα. Από την αρχή του τρέχοντος έτους και έως τις 21 Απριλίου, ο αριθμός είχε ανέλθει στους 535 ανθρώπους για το 2026.

Οι γυναίκες στο στόχαστρο για παραβάσεις ηθικής

Τα δύο τρίτα των καταγεγραμμένων περιστατικών μαστίγωσης συνδέονταν με φερόμενα σεξουαλικά αδικήματα ή παραβάσεις ηθικής, όπως η σύναψη εξωσυζυγικών σχέσεων, η μοιχεία, η «ηθική διαφθορά», η φυγή από το σπίτι ή η υποστήριξη σε απόδραση.

Αδικήματα βίας, όπως φόνοι, βιασμοί, απαγωγές ή πρόκληση σωματικής βλάβης, σχετίζονταν από την άλλη πλευρά μόλις με το 4,4% των περιστατικών.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, οι γυναίκες τιμωρούνταν ιδιαιτέρως συχνά για φερόμενα σεξουαλικά αδικήματα ή παραβάσεις ηθικής. Οι 399 από τις 422 καταγεγραμμένες γυναίκες - σχεδόν το 95% - τιμωρήθηκαν με δημόσιο μαστίγωμα για μια τέτοια κατηγορία.

Καταγραφή μαστιγώσεων και από τον ΟΗΕ

Η AHRDO εξέτασε επίσης το εάν τα άτομα που τιμωρήθηκαν είχαν καταδικαστεί πριν από την επιβολή της ποινής. Ωστόσο, τα σχετικά στοιχεία μπορούν να αξιολογηθούν με αξιοπιστία μόνο για το 2025 και το 2026, επειδή προηγουμένως η δικονομική κατάσταση καταγραφόταν σπανίως.

Κατά τη διετία αυτή τα άτομα είχαν καταγραφεί ως κατηγορούμενα, αλλά όχι καταδικασμένα στο 33,2% των περιστατικών. Στο 79,2% του συνόλου των περιστατικών είχε επιβληθεί επιπλέον και ποινή φυλάκισης.

Η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν (UNAMA) καταγράφει στην τρέχουσα έκθεσή της για την ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα της Ασίας σωματικές ποινές σε βάρος 112 ανδρών και 25 γυναικών κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Πηγή: RND

Τα όπλα σίγησαν το 2001, αλλά η Βόρεια Μακεδονία εξακολουθεί να παλεύει με την κληρονομιά της εθνοτικής της σύγκρουσης. Είκοσι πέντε χρόνια μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών με τη Συμφωνία-Πλαίσιο της Οχρίδας, οι δύο λαοί ζουν ειρηνικά, ωστόσο οι αναλυτές λένε ότι η πραγματική συμφιλίωση παραμένει ανεκπλήρωτη.

Η εξάμηνη σύγκρουση που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2001 περιγράφεται συχνά ως το τελευταίο κεφάλαιο της βίαιης διάλυσης της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Αλλά σε αντίθεση με τους πολέμους στην Κροατία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο, περιορίστηκε πριν εξελιχθεί σε μια μεγαλύτερη τραγωδία, σε μεγάλο βαθμό χάρη σε έναν πολιτικό συμβιβασμό που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του ΝΑΤΟ, των Ηνωμένων Πολιτειών και κορυφαίων χωρών της ΕΕ.

Μια νέα φάση

Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η πολιτική τάξη που προέκυψε από τη Συμφωνία-Πλαίσιο της Οχρίδας εισέρχεται σε νέα φάση. Όταν το συντηρητικό κόμμα VMRO-DPMNE επέστρεψε στην εξουσία πριν από δύο χρόνια, η Δημοκρατική Ένωση για την Ολοκλήρωση (DUI), το κύριο κόμμα των Αλβανών, πέρασε στην αντιπολίτευση. Αυτή η εξέλιξη έθεσε τέλος σε δύο δεκαετίες κυβερνητικής επιρροής για τον Αλί Αχμέτι, ο οποίος μεταμορφώθηκε από ηγέτη του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (NLA) των Αλβανών κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης του 2001 σε μία από τις πιο ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες της χώρας.

Ο Αχμέτι, ο οποίος αντικατέστησε τη στολή του αντάρτη με χειροποίητα κοστούμια και λευκά πουκάμισα μετά τη Συμφωνία της Οχρίδας, υποστηρίζει τώρα ότι οι εθνοτικές σχέσεις έχουν επιδεινωθεί τα τελευταία δύο χρόνια. «Οι επιθέσεις κατά της επίσημης χρήσης της αλβανικής γλώσσας, η κατάργηση της δίκαιης και επαρκούς εκπροσώπησης, η αποδυνάμωση των μηχανισμών που έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέψουν την πλειοψηφική διακυβέρνηση και η προώθηση μιας μονοεθνικής αντίληψης του κράτους αποτελούν σοβαρά σημάδια για την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η χώρα», λέει.

Εθνοτική ποικιλομορφία και πολιτική σταθερότητα

Η Βόρεια Μακεδονία, ως έδρα μιας μεγάλης αλβανικής μειονότητας, έχει περάσει μεγάλο μέρος του τελευταίου τετάρτου του αιώνα προσπαθώντας να ισορροπήσει την εθνοτική της ποικιλομορφία μέσα από ένα σταθερό πολιτικό σύστημα. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, οι Αλβανοί αποτελούν πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Βόρειας Μακεδονίας, που ανέρχεται σε 1,8 εκατομμύρια.

Για τον Μπούγιαρ Οσμάνι, ανώτερο αξιωματούχο του DUI και πρώην υπουργό Εξωτερικών, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον πόσο έχει εφαρμοστεί η Συμφωνία της Οχρίδας, αλλά αν τα κεκτημένα της μπορούν να διατηρηθούν. «Στην 25η επέτειο της Συμφωνίας της Οχρίδας, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο τι έχουμε εφαρμόσει από το 2001. Το ερώτημα είναι αν θα επιτρέψουμε, μέσα σε λίγα χρόνια, την αποδόμηση αυτού που κράτησε τη Βόρεια Μακεδονία σταθερή για δυόμισι δεκαετίες», δήλωσε στην DW.

Μια πληγή που δεν έχει επουλωθεί πλήρως

Η κληρονομιά της σύγκρουσης του 2001 είναι βαθιά. Οι μάχες στοίχισαν τη ζωή σε 72 στρατιώτες και αστυνομικούς, ενώ ο αριθμός των Αλβανών ανταρτών που σκοτώθηκαν παραμένει αμφισβητούμενος, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 100 έως αρκετές εκατοντάδες. Περισσότεροι από 170.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν, συμπεριλαμβανομένων 74.000 εντός της χώρας.

Η Συμφωνία-Πλαίσιο της Οχρίδας που τερμάτισε τη σύγκρουση αναμόρφωσε το πολιτικό σύστημα της Βόρειας Μακεδονίας, εισάγοντας μηχανισμούς κατανομής εξουσιών που αποσκοπούσαν στο να δώσουν στις μειονοτικές κοινότητες μεγαλύτερη φωνή στη λήψη αποφάσεων. Οι νόμοι που επηρεάζουν ευαίσθητα ζητήματα όπως η γλώσσα, η εκπαίδευση και τα εθνικά σύμβολα απαιτούν υποστήριξη όχι μόνο από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία αλλά και από εκπροσώπους μειονοτικών ομάδων. Ενώ σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, η ρύθμιση δεν έθεσε τέλος στις διαμάχες για την ισότητα και την εκπροσώπηση.

Η πλειοψηφία στα Σκόπια εκφράζει παράπονα

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται διαφορετικές απόψεις για την κληρονομιά της Οχρίδας. Ενώ πολλοί Σκοπιανοί υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές θετικής εκπροσώπησης έχουν δημιουργήσει άδικα πλεονεκτήματα για τους Αλβανούς, οι Αλβανοί πολιτικοί λένε ότι η πραγματική ανησυχία είναι η σταδιακή διάβρωση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται βάσει της συμφωνίας.

«Υπάρχουν διακρίσεις που απογοητεύουν πολλούς στη μακεδονική κοινότητα, επειδή οι Αλβανοί συχνά έχουν προτεραιότητα στις προσλήψεις για την εκπλήρωση των ποσοστώσεων εκπροσώπησης στον δημόσιο τομέα», δήλωσε ο Στογιάνσε Ανγκέλοφ, στρατηγός της αστυνομίας κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης του 2001. Κατά τη γνώμη του τέτοιες πρακτικές θέτουν την εθνοτική καταγωγή πάνω από τα προσόντα. Ο Οσμάνι απορρίπτει αυτή την αφήγηση, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφατες κυβερνητικές πολιτικές έχουν αποδυναμώσει την προστασία των Αλβανών που εισήχθη μετά τη σύγκρουση.

Ο αμυντικός εθνικισμός σε άνοδο

Εγχώριοι και διεθνείς παρατηρητές προειδοποίησαν ότι χρόνια πολιτικών κρίσεων και διαφορών για την εθνική ταυτότητα έχουν επιβραδύνει τις μεταρρυθμίσεις και έχουν ενισχύσει τις εθνοτικές διαιρέσεις.

Ο Χάραλντ Σένκερ της γερμανικής οργάνωσης «Pro Peace» λέει ότι η Συμφωνία της Οχρίδας μεταμόρφωσε τους θεσμούς της Βόρειας Μακεδονίας, αλλά όχι απαραίτητα τις σχέσεις μεταξύ των κοινοτήτων της. «Η εθνική απόσταση αυξάνεται, το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει διαχωρισμένο και οι δύο κοινότητες καταλαβαίνουν η μία την άλλη όλο και λιγότερο», δήλωσε στην DW. Σύμφωνα με τον Σένκερ, η συμφωνία δημιούργησε νέους θεσμούς και κανόνες διακυβέρνησης, αλλά απέτυχε να προωθήσει τη συμφιλίωση ή ένα κοινό όραμα για το μέλλον. «Κάθε πλευρά διατηρεί τη δική της ερμηνεία για το τι συνέβη το 2001».

Στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ

Ταυτόχρονα, χρόνια στασιμότητας στην ένταξη στην ΕΕ έχουν τροφοδοτήσει την αβεβαιότητα σχετικά με την κατεύθυνση της χώρας. Παρ' όλο που η Βόρεια Μακεδονία είναι υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ από το 2005, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει επίσημα. Αφού ξεπέρασε μια δεκαετή διαμάχη με την Ελλάδα για το όνομά της, η Βόρεια Μακεδονία αντιμετώπισε νέα εμπόδια που προκύπτουν από τις απαιτήσεις της Βουλγαρίας σχετικά με την ιστορία, τη γλώσσα και την εθνική ταυτότητα. Το παρατεταμένο αδιέξοδο όχι μόνο έχει ματαιώσει τις προσπάθειες μεταρρύθμισης, αλλά έχει επίσης επιδεινώσει τις εντάσεις, καθώς η εξασθενημένη προοπτική ένταξης στην ΕΕ έχει απομακρύνει ένα από τα λίγα ενοποιητικά έργα που μοιράζονται τόσο οι Σλαβομακεδόνες όσο και οι Αλβανοί.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της Βόρειας Μακεδονίας παραμένουν. Ο Οσμάνι δεν πιστεύει ότι η χώρα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας νέας σύγκρουσης, αλλά προειδοποιεί ότι οι εθνοτικές εντάσεις μπορούν να συσσωρευτούν σταδιακά. «Δεν πιστεύω ότι οι πολίτες θέλουν ένα νέο πρόβλημα, αλλά οι εθνοτικές εντάσεις δεν ξεκινούν με σύγκρουση. Ξεκινούν όταν μια κοινότητα χάνει σταδιακά την εμπιστοσύνη της ότι το σύστημα την αντιμετωπίζει ως ίση».

Ο Ανγκέλοφ συμμερίζεται αυτή την άποψη. «Για μένα, το μεγαλύτερο επίτευγμα είναι ότι, ενώ κάποτε κοιτάζαμε ο ένας τον άλλον μέσα από σκόπευτρα όπλων, σήμερα πίνω καφέ με μερικούς από τους βετεράνους μαχητές του αλβανικού NLA», είπε.

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Με ασυνήθιστα επικριτικό ύφος, ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ, Μάικλ Χάκαμπι, χαρακτήρισε «ισραηλινούς τρομοκράτες» μία ομάδα εβραίων εποίκων, οι οποίοι από την Κυριακή (9/8) και μέχρι σήμερα περικύκλωσαν ένα σπίτι Παλαιστινίων, που βρίσκεται στα περίχωρα του χωριού Κούσρα της Δυτικής Όχθης, 15 χιλιόμετρα νοτίως της Ναμπλούς. Παράλληλα, μία άλλη ομάδα εποίκων εγκατέστησε πρόχειρα παραπήγματα στο κοντινό παλαιστινιακό χωριό Τζαλούντ.

Στο σπίτι στα περίχωρα του χωριού Κούσρα ζει μία παλαιστινιακή οικογένεια, την οποίαν οι έποικοι προσπαθούν να αναγκάσουν να το εγκαταλείψει, κόβοντας της το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ έχουν προβεί επανειλημμένως σε βανδαλισμούς στον προαύλιο χώρο του οικήματος. Αφορμή της ενεργού παρέμβασης της αμερικανικής πρεσβείας αποτελεί το γεγονός ότι μέλη της συγκεκριμένης παλαιστινιακής οικογένειας είναι συγχρόνως και αμερικανοί υπήκοοι.

Ο IDF κήρυξε τα χωριά Κούσρα και Τζαλούντ ως «κλειστές στρατιωτικές ζώνες», με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η πρόσβαση δημοσιογράφων και τηλεοπτικών συνεργείων. Οι επίσημες ανακοινώσεις του IDF αναφέρουν ότι οι δυνάμεις του προσπαθούν να απομακρύνουν τους εποίκους. Ωστόσο, διφορούμενες είναι οι εικόνες που έχουν διαρρεύσει στο διαδίκτυο, καθότι κάποια βίντεο καταγράφουν εποίκους να ρίχνουν πέτρες στους ισραηλινούς στρατιώτες, σε άλλα όμως έποικοι και στρατιώτες απεικονίζονται να προσεύχονται μαζί, και μάλιστα στον προαύλιο χώρο του παλαιστινιακού σπιτιού στην Κούσρα.

Ο πρέσβης Χάκαμπι κατέστησε σαφές ότι μόνο ύστερα από την παρέμβαση της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, ο IDF εν τέλει υποχρεώθηκε να ενισχύσει τις δυνάμεις του γύρω από το παλαιστινιακό σπίτι στην Κούσρα για να επιβάλει τη νομιμότητα. Πράγματι, ήδη από τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα (13/8) ο ισραηλινός στρατός ενίσχυσε την παρουσία του γύρω από το σπίτι, χωρίς όμως ακόμα να έχει καταφέρει να απομακρύνει τους εποίκους, όπως μεταδίδουν τοπικά μέσα.

Αμερικανική δυσφορία

Στο μεταξύ, την αμερικανική δυσφορία ως προς την πολιτική που ασκεί το Ισραήλ στον Λίβανο φέρεται να εξέφρασε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, μιλώντας στη λιβανική φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Νιντάα Αλ-Ουάταν». Αφορμή στάθηκαν πρόσφατες δηλώσεις του ισραηλινού Υπουργού Άμυνας, Ισράελ Κατς, ο οποίος κατά τη διάρκεια επιθεώρησης που πραγματοποίησε στην περιοχή που ελέγχει ο IDF στον Νότιο Λίβανο, ξεκαθάρισε για ακόμα μία φορά ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να αποσύρει τις δυνάμεις του ούτε από τον Λίβανο, αλλά ούτε και από τη Γάζα και τη Συρία. Ο αμερικανός αξιωματούχος σχολίασε υπό τον όρο της ανωνυμίας ότι τέτοιου είδους δηλώσεις δεν συνδράμουν στην ορθή εφαρμογή του πλαισίου συμφωνίας Ισραήλ-Λιβάνου για την ομαλή διευθέτηση της παρούσας κατάστασης.

Οι δηλώσεις Χάκαμπι σε συνδυασμό με τις αμερικανικές δηλώσεις που δημοσιεύονται στον λιβανικό Τύπο περιγράφουν τη δυσαρέσκεια του Λευκού Οίκου ως προς την ισραηλινή τακτική επί του πεδίου, που έρχεται να συμπληρωθεί με την πρόσφατη απόρριψη εκ μέρους του Βενιαμίν Νεταανιάχου του Οδικού Χάρτη, που προωθεί το Συμβούλιο Ειρήνης και η κυβέρνηση Τραμπ με απώτερο στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, τον αφοπλισμό της Χαμάς, την πλήρη απόσυρση του IDF και την ανάληψη του ελέγχου του θύλακα από την πολυεθνική δύναμη σταθεροποίησης και τη διακυβέρνησή του από παλαιστινιακή κυβέρνηση τεχνοκρατών.

Επανασύσταση εβραϊκού εποικισμού στη Δυτική Όχθη

Από την άλλη, επί του πεδίου, νέα κτίσματα έχουν αναγερθεί στον εποικισμό Γκανίμ στη βόρεια Δυτική Όχθη. Ο συγκεκριμένος εποικισμός είχε καταστραφεί τον Αύγουστο του 2005, όταν η τότε ισραηλινή κυβέρνηση υπό τον Αριέλ Σαρόν αποφάσισε τη μονομερή απόσυρση του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας και από συγκεκριμένους εποικισμούς στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης, στα περίχωρα των πόλεων Τζενίν, Τουλκάρεμ και Ναμπλούς. Ωστόσο, η κυβέρνηση Νετανιάχου αποφάσισε να καταργήσει τον Νόμο της Απόσυρσης τον Φεβρουάριο του 2023, με αποτέλεσμα, σήμερα πλέον, ο εποικισμός Γκανίμ να συστήνεται εκ νέου.

Ανταπόκριση από το Λονδίνο

Η περιοχή του Κλάκτον της ανατολικής Αγγλίας (Clacton-on-Sea) κάποτε θεωρούταν κορυφαίος προορισμός για τη βρετανική μεσαία τάξη. Μεσουρανούσε για σχεδόν πέντε δεκαετίες, μέχρι που σταδιακά βίωνε την παρακμή, ενώ από το 2010 μέχρι σήμερα το χωριό Τζέιγουικ (Jaywick) της περιοχής κατατάσσεται ως η πιο υποβαθμισμένη γειτονιά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στις εκλογές του 2024 ο Νάιτζελ Φάρατζ κέρδισε τη βουλευτική του θέση εκπροσωπώντας το Κλάκτον. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν στο 58% και ο ίδιος κέρδισε με 46%. Δύο χρόνια μετά, η πόλη ψάχνει και πάλι το πρόσωπο που θα την εκπροσωπήσει στα βουλευτικά έδρανα.

Το παρασκήνιο των «αδήλωτων» 5 εκατομμύριων

Τα αποτελέσματα θα γίνουν γνωστά αύριο, σήμερα Πέμπτη όμως οι σχεδόν 80.000 ψηφοφόροι καλούνται να προσέλθουν στις κάλπες μέχρι τις 22:00, σε μια διαδικασία που γράφει τη δική της ιστορία. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ψηφοδέλτιο στα χρονικά των βρετανικών εκλογών, μεγέθους 90 εκατοστών και με 34 υποψήφιους.

Έναν μήνα πριν, ο Νάιτζελ Φάρατζ, ο ηγέτης του λαϊκιστικού κόμματος Reform UK, αποφάσισε να παραιτηθεί της βουλευτικής του θέσης και ενώ υπήρχαν ισχυρισμοί ότι δεν δήλωσε στις βουλευτικές αρχές δωρεά 5 εκατομμυρίων λιρών, την οποία έλαβε λίγο πριν τις εθνικές εκλογές του 2024 από τον δισεκατομμυριούχο και βασιλιά των κρυπτονομισμάτων Κρίστοφερ Χάρμπορν.

Τώρα, ζητά οι ψηφοφόροι να είναι εκείνοι που θα κρίνουν τις πράξεις του και όχι οι δημοσιογράφοι, ενώ το σύνθημά του στην εκλογική αυτή καμπάνια είναι «λαός ενάντια στο κατεστημένο». Είναι χαρακτηριστικό της κατάστασης ότι τα μεγάλα κόμματα – το Εργατικό, το Συντηρητικό, το Φιλελεύθερο και εκείνο των Πρασίνων – αρνήθηκαν να κατεβάσουν υποψήφιο σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Ο τέως Βρετανός πρωθυπουργός σερ Κιρ Στάρμερ είχε χαρακτηρίσει μάλιστα την παραίτηση Φάρατζ ένα «απεγνωσμένο πολιτικό κόλπο».

Ένα «πρωτότυπο» και πολυάριθμο ψηφοδέλτιο

Παρ' όλα αυτά, ο ηγέτης του ακροδεξιών φρονημάτων Reform UK έχει να αντιμετωπίσει 33 αντιπάλους, εκ των οποίων οι 20 είναι ανεξάρτητοι. Κύριος αντίπαλός του, όπως αναδεικνύεται και από τα βρετανικά μέσα, είναι ο Count Binface: ελληνιστί, ο Κόμης Σκουπιδοπρόσωπος.

Πρόκειται για έναν Βρετανό κωμικό με το όνομα Τζόναθαν Ντέιβιντ Χάρβεϊ, ο οποίος την τελευταία δεκαετία έχει αναμετρηθεί σε εκλογικές διαδικασίες με τρεις πρωθυπουργούς, φορώντας έναν κάδο απορριμμάτων για πρόσωπο αλλά και μπέρτα. Η στολή του θυμίζει πολύ εκείνη του Νταρθ Βέιντερ από το Star Wars και σκοπός του είναι να διακωμωδήσει τους αντιπάλους του.

Γενικά, θεωρείται συχνό φαινόμενο η συμμετοχή «πρωτότυπων» υποψηφίων στις βρετανικές εκλογές, καθώς το κόστος συμμετοχής είναι μόλις 500 λίρες. Πάντως, σύμφωνα με την Politico, πολλοί παρατηρητές φοβούνται ότι η περιοχή έχει γίνει «περίγελος» χωρίς να πρέπει.

Είναι αλήθεια ότι, ακόμα και αν οι ψηφοφόροι του Κλάκτον στηρίξουν και πάλι Φάρατζ, δεν αποτρέπουν το να πραγματοποιηθεί μια εκ νέου εμβόλιμη εκλογική διαδικασία, αν η επιτροπή δεοντολογίας της βουλής – η οποία έχει ανοίξει επίσημη έρευνα για το περιστατικό – κρίνει ένοχο τον ηγέτη του Reform UK.

Η καταδίκη του πρώην ηγεμόνα της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, του αδερφού του και του ξαδέρφου του, καθώς και κάποιων άλλων στενών συνεργατών τους προκάλεσε ενθουσιασμό στις τάξεις εκείνων που κάποτε είχαν ξεσηκωθεί εναντίον του. Η δίκη που μεταδιδόταν από την τηλεόραση καθήλωσε πολλούς Σύρους και έστειλε κάποιους από αυτούς στους δρόμους για να πανηγυρίσουν. Οι δικαστές αιτιολόγησαν την απόφασή τους με το σκεπτικό ότι οι καταδικασθέντες προέβησαν σε εγκλήματα πολέμου και σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Δικαιολογημένη απόφαση με βάση το ισχύον δίκαιο

Για πολλούς κατοίκους της κατεστραμμένης χώρας, όπως και για όσους έχουν φύγει και εγκατασταθεί στο εξωτερικό ήταν μια δικαιολογημένη απόφαση που είχε και έναν βαθιά συμβολικό χαρακτήρα. Όπως επισημαίνει ο διεθνής Τύπος, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Άσαντ είναι ένοχος για τερατώδη εγκλήματα. Δεκάδες χιλιάδες αθώοι άνθρωποι έχουν δολοφονηθεί στους θαλάμους βασανιστηρίων του καθεστώτος του, έχουν σκοτωθεί από δηλητηριώδη αέρια ή από βόμβες και χειροβομβίδες την περίοδο της εξουσίας του.

Ωστόσο, η ετυμηγορία από τη Δαμασκό δίνει επίσης αφορμή για σκεπτικισμό. Είναι κυρίως αποτέλεσμα μιας πολιτικής συμβολισμών. Η νέα ηγεσία υπό τον προσωρινό πρόεδρο Άχμεντ αλ Σάρα ήθελε να επιδείξει αποφασιστικότητα σε ένα συναισθηματικά φορτισμένο ζήτημα. Να στείλει ένα μήνυμα αποτροπής εναντίον εκείνων που εξακολουθούν να ονειρεύονται την αναβίωση του παλαιού καθεστώτος, ακόμα και αν η νέα συριακή δικαιοσύνη θα έπρεπε να απέχει από την έκδοση θανατικών ποινών ή ακόμα και την εκτέλεσή τους.

Μια βιαστική ετυμηγορία;

Οι νέοι ηγέτες στη Δαμασκό έχουν δεσμευτεί να δημιουργήσουν ένα μεταβατικό σύστημα δικαιοσύνης που θα διερευνήσει διεξοδικά και με διαφάνεια τα εγκλήματα του καθεστώτος Άσαντ. Η ετυμηγορία, που εκδόθηκε μέσα σε λίγους μήνες, αντιπροσωπεύει μια χαμένη ευκαιρία από αυτή την άποψη, αφού βασίστηκε στην υπάρχουσα νομοθεσία.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τη Μεταβατική Δικαιοσύνη, Αμπντούλ Μπασίτ Χαλίφ, έκανε λόγο για ένα σημαντικό βήμα προς τη δικαιοσύνη και την υπεράσπιση του κράτους δικαίου. Ωστόσο, η ταχύτητα της διαδικασίας επικρίθηκε από όσους ασκούν κριτική στην κυβέρνηση. «Η ετυμηγορία σίγουρα προκαλεί εντυπωσιακούς τίτλους, αλλά καταδεικνύει επίσης έλλειψη σοβαρότητας», δήλωσε ο Μαλίκ αλ-Αμπντέι, Σύρος πολιτικός σύμβουλος. Όπως και άλλοι πολιτικοί παρατηρητές, υπογράμμισε ότι άλλες δίκες αυτού του μεγέθους θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια.

Δεν είναι λοιπόν μια δίκη που «καθαρίζει» με το παλιό καθεστώς, αφού πολλοί άνθρωποι που το υπηρέτησαν συνεχίζουν να βγαίνουν κερδισμένοι από τις αλλαγές που συντελούνται στη χώρα, την ώρα που η πλειοψηφία του πληθυσμού βλέπει ότι η οικονομική ανάκαμψη που προσδοκούσε δεν έρχεται, η ανασφάλεια συνεχίζει να κυριαρχεί σε πολλές περιοχές και η καθημερινή επιβίωση δεν αποτελεί καθόλου εύκολη υπόθεση.

Η σχέση με τον Πούτιν

Και φυσικά υπάρχει και το μεγάλο ερώτημα αν αυτή η απόφαση μπορεί να εκτελεστεί ποτέ. Ουσιαστικά κανείς δεν πιστεύει ότι ο Βλάντιμιρ Πούτιν θα εκδώσει τον Άσαντ και τους υπόλοιπους που διέφυγαν μαζί του στη Μόσχα, για να εκτελεστούν στη Δαμασκό. Αυτό αποτελεί το πιο σημαντικό αγκάθι στην «ταραχώδη» σχέση των δύο χωρών. Πάντως προ ημερών το επίσημο συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA έκανε λόγο για ένα συριακό-ρωσικό μνημόνιο συμφωνίας που θα ρυθμίζει το πλαίσιο της ρωσικής παρουσίας στη Συρία. Οι πολιτικές εγκαταστάσεις πρόκειται να ενσωματωθούν σταδιακά στην πολιτική διοίκηση της χώρας.

Το ρεπορτάζ ανέφερε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν οι ρωσικές στρατιωτικές βάσεις να μετατραπούν σε κοινά κέντρα εκπαίδευσης. Το συριακό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συμφωνία ως την «πιο σημαντική εξέλιξη» από τότε που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία πριν από περίπου ενάμιση χρόνο και χαιρέτισε το γεγονός ότι ανοίγει ο δρόμος για μια νέα φάση στις συρο-ρωσικές σχέσεις. Διπλωμάτες ερμήνευσαν ωστόσο τη συμφωνία περισσότερο ως ένδειξη ότι η νέα ηγεσία στη Δαμασκό έχει αποδεχτεί ότι ο πλέον καταδικασθείς Άσαντ δεν πρόκειται να επιστρέψει στη χώρα.

Πηγή: FAZ

Hμέρα μνήμης σήμερα στο Βερολίνο και σε όλη τη Γερμανία. Σαν σήμερα πριν από 65 χρόνια, τη νύχτα της 12ης προς τη 13η Αυγούστου του 1961 άρχισε να κατασκευάζεται το Τείχος του Βερολίνου, μετά από απόφαση του Volkskammer, του κοινοβουλευτικού σώματος της Ανατολικής Γερμανίας, αποτελώντας τομή στη γερμανική ιστορία.

Μια τομή επίσης για τον μεταπολεμικό, ψυχροπολεμικό κόσμο, δεδομένου ότι η ανέγερση του Τείχους, αρχικά με συρματόπλεγμα κι έπειτα με ένα αρραγές σύνορο από μπετόν ύψους 2 μέτρων, επισφράγισε τον διαχωρισμό στα δύο του Βερολίνου, συμβολίζοντας την απομόνωση του Ανατολικού Μπλοκ υπό τη σοβιετική επιρροή από τη Δύση.

Με μια λωρίδα θανάτου που συνόδευε το απροσπέλαστο Τείχος και με άμεση καταστολή από τους συνοριοφύλακες που βρίσκονταν σε μόνιμη επαγρύπνηση κάτω από ισχυρούς προβολείς, κατέστη εκ των πραγμάτων αδύνατη η ελεύθερη διέλευση των πολιτών προς την άλλη πλευρά.

Βίλι Μπραντ: «Σαν φράχτης στρατοπέδου συγκέντρωσης»

«Τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου, στρατιώτες και συνεργεία κατασκευών, κατόπιν εντολής της ηγεσίας του SED, άρχισαν να αποκλείουν τα σύνορα του σοβιετικού τομέα με κομμάτια ασφάλτου, κυβόλιθους και τσιμεντένιους πασσάλους. Ήταν η αρχή του Τείχους, το οποίο έφτασε τελικά σε μήκος 155 χιλιομέτρων», γράφει σε αφιέρωμά της η εφημερίδα Handelsblatt και συνεχίζει:

«'Το Ανατολικό Βερολίνο αποκλείστηκε', ήταν ο τίτλος έκτακτης έκδοσης της εφημερίδας Morgenpost του Δυτικού Βερολίνου. Ο τότε δήμαρχος του Δυτικού Βερολίνου, Βίλι Μπραντ, χρησιμοποίησε δραματικούς παραλληλισμούς για τα συνοριακά περάσματα: 'Στη μέση του Βερολίνου υψώνεται όχι απλώς ένα είδος κρατικού συνόρου, αλλά ο φράχτης ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης'».

Το Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ανατολικής Γερμανίας (SED), αντίθετα, προτιμούσε τον όρο «Αντιφασιστικό Τείχος Προστασίας». Ωστόσο, ο φερόμενος ως εμπνευστής του όρου και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, Χορστ Ζίντερμαν, παραδέχθηκε το 1990 ότι ο πραγματικός στόχος ήταν να εμποδιστεί η φυγή των πολιτών από την Ανατολική Γερμανία: «Δεν θέλαμε να αδειάσουμε από κόσμο. Θέλαμε να διατηρήσουμε την αντιφασιστική και δημοκρατική τάξη που υπήρχε στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας».

Σκιές του Τείχους σήμερα

65 χρόνια μετά, κάθε χρόνο τέτοια μέρα η ίδια εικόνα: λουλούδια στη μνήμη των θυμάτων του Τείχους στην ιστορική και ακόμη συνταρακτική Μπέρναουερ Στράσε στην καρδιά του Βερολίνου, εκεί όπου το Τείχος έκοψε στα δύο σπίτια και αυλές μέσα σε μια νύχτα, επιμνημόσυνη δέηση στην Εκκλησία της Συμφιλίωσης, πολλές τελετές μνήμης στη γερμανική πρωτεύουσα και σε άλλες γερμανικές πόλεις κατά μήκος των πρώην εσωτερικών συνόρων Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας.

Και κάθε χρόνο επίσης η ίδια επίπονη διαδικασία μνήμης, αναστοχασμού, περισυλλογής: για τη μοίρα της Γερμανίας, τις πληγές του ναζισμού και τις συνέπειές του για τη Γερμανία στον νέο κόσμο που αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες του πολέμου. Μια Γερμανία διχοτομημένη, ένα Βερολίνο χωρισμένο στα δύο.

Φέτος ένα νέο Τείχος υψώνεται στην Πύλη του Βρανδεμβούργου για να θυμίσει τη 13η Αυγούστου του 1961. Πρόκειται για μια προσωρινή, υπαίθρια εικαστική εγκατάσταση μνήμης. Σε κάποια σημεία είναι διάφανη και σε άλλα μοιάζει συμπαγής και αδιαπέραστη, όπως το μπετόν του Τείχους. Στόχος είναι να θυμίσει το παρελθόν του Βερολίνου αλλά και να προκαλέσει προβληματισμό για τα σημερινά Τείχη, τα σύνορα, τους διαχωρισμούς.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από την ημέρα ανέγερσης του Τείχους του Βερολίνου μέχρι την Πτώση του Τείχους στις 9 Νοεμβρίου 1989 έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 140 άνθρωποι στην προσπάθειά τους να διέλθουν από το Ανατολικό στο Δυτικό Βερολίνο.

Τα συνολικά θύματα που προσπάθησαν να διαφύγουν από την κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία στη Δύση στα 28 χρόνια «ζωής» του Τείχους υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε πάνω από 600. Η Γερμανική Επανένωση άργησε να έρθει πολλές δεκαετίες, στις 3 Οκτωβρίου του 1990.

Ανταπόκριση από τη Ρώμη

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της εταιρίας Tecnè, το 48,5% των Ιταλών δεν πάει φέτος διακοπές. Τρεις ημέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, οι ιταλικές πόλεις δεν είναι έρημες, όπως είχαμε συνηθίσει τις περασμένες δεκαετίες. Τα στοιχεία της έρευνας αυτής μας λένε ότι στο 52,8% των περιπτώσεων πρόκειται για υποχρεωτική παραμονή στις ιταλικές πόλεις, λόγω οικονομικής στενότητας.

Το 25,7% των ερωτηθέντων, επίσης, επικαλείται πιεστικές οικογενειακές υποχρεώσεις, ενώ το 24,5% αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Μέχρι τα τέλη Αυγούστου, εννέα εκατομμύρια Ιταλοί δεν θα μπορέσουν να αναζητήσουν λίγη δροσιά ούτε σε κάποιο κοντινό θέρετρο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για μια πολωμένη πραγματικότητα: η μισή χώρα βρίσκεται στις παραλίες, εντός και εκτός Ιταλίας, και η άλλη μισή αδυνατεί να χαλαρώσει και να αλλάξει παραστάσεις. Οι αυξήσεις είναι αισθητές, αρχίζοντας από τα καύσιμα. Σε σχέση με πέρυσι, για να γεμίσεις το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου με πετρέλαιο κίνησης, η αύξηση αγγίζει κατά μέσο όρο τα 22 ευρώ, ενώ για τη βενζίνη η διαφορά είναι της τάξης των 15 ευρώ. Η κύρια κατηγορία πολιτών που, λόγω περιορισμένου εισοδήματος, δεν μπορεί να ταξιδέψει είναι και φέτος εκείνη των ηλικιωμένων.

Δεν φταίνε μόνο τα λεφτά

Δεν πρόκειται, όμως, μόνον για οικονομικές δυσκολίες. Όπως γράφει η εφημερίδα il manifesto, σε αρκετές γνωστές παραλίες τις ημέρες αυτές δεν υπάρχει η συνηθισμένη πληρότητα. Σημαντικό ρόλο έχει παίξει και ο σχεδόν αδιάκοπος καύσωνας, ο οποίος πλήττει την Ιταλία από τα τέλη Μαΐου. Ακόμη και κάτω από την ομπρέλα, σε λίγα μέτρα απόσταση από το κύμα, πολλές φορές δεν καταφέρνεις να εξασφαλίσεις πλέον την τόσο ποθητή δροσιά, αφού το νερό της θάλασσας αγγίζει τους τριάντα βαθμούς. Για τους λουόμενους, πρόκειται σίγουρα για μια άγνωστη έως τώρα εμπειρία.

Παίζει, ασφαλώς, σημαντικό ρόλο και η ακρίβεια: στις οργανωμένες πλαζ οι τιμές αυξήθηκαν φέτος κατά 6% σε σχέση με το 2025. Και την ίδια ώρα, στις παραθαλάσσιες περιοχές, τον Ιούλιο ο ντόπιος τουρισμός παρουσίασε μείωση κατά 20%.

Για όλους εκείνους που δεν θα πάνε διακοπές και θα μείνουν στην ιταλική πρωτεύουσα και τον Δεκαπενταύγουστο υπάρχουν, πάντως, κάποιες ευχάριστες εναλλακτικές: τα μεγάλα πάρκα της Ρώμης και, το βράδυ, η δροσιά των θερινών κινηματογράφων που λειτουργούν σε χαρακτηριστικές, λαϊκές συνοικίες, όπως εκείνη της Γκαρμπατέλα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια μονοήμερη εκδρομή στα «Καστέλλι Ρομάνι», τα μικρά χωριά που βρίσκονται σε λόφους, σε ελάχιστη απόσταση από τη μεγαλούπολη. Δεν μιλάμε για αναζήτηση εντυπωσιακών εμπειριών, αλλά για μια αίσθηση εσωτερικής γαλήνης, σε διαφορετικούς ρυθμούς απ’ όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Γευόμενοι, γιατί όχι, και τα ξεχωριστά τοπικά ορεκτικά μαζί με μια πλούσια καρμπονάρα, δίπλα σε ένα μεσαιωνικό κάστρο, με την Αιώνια Πόλη να διακρίνεται στον ορίζοντα.

Ανταπόκριση από το Λονδίνο

Αν και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν βρίσκεται καν στη δεκάδα των χωρών με τον πιο βροχερό καιρό στον κόσμο, ενώ ακόμα και στην Ευρώπη δεν διεκδικεί την πρωτιά, σίγουρα διατηρεί τη φήμη πως έχει έναν μόνιμα γκρίζο ουρανό αλλά και βροχερό. "The great British weather” αναφέρουν και οι ίδιοι οι Βρετανοί, ειρωνευόμενοι έναν καιρό όπου χρειάζεται κανείς μόνιμα ως αξεσουάρ μια ομπρέλα.

Φαίνεται όμως πως η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί. Τα τελευταία χρόνια οι εποχές του έτους γίνονται όλο και πιο ήπιες, ενώ τα βρετανικά καλοκαίρια όχι μόνο αποκτούν περισσότερη ηλιοφάνεια και ζέστη, αλλά καταλήγουν σε λίμνες και ποτάμια που στερεύουν, σε πάρκα και δάση που αποκτούν μια κίτρινη όψη από την έλλειψη νερού και σε σπίτια που πλέον φαντάζει αναγκαία η ύπαρξη κλιματιστικών.

Η απουσία βροχοπτώσεων «καίει» τη χώρα

Και φτάνουμε στο σήμερα: από τις 09:00 τοπική ώρα Τρίτης μέχρι και τις 21:00 της Παρασκευής η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία ανακοίνωσε την έναρξη ενός ακόμα καύσωνα – τον πέμπτο για αυτό το καλοκαίρι – με θερμοκρασίες που θα φτάσουν σε κάποιες περιοχές τους 36 βαθμούς Κελσίου, ενώ πορτοκαλί συναγερμός για την υγεία έχει σημάνει στις περισσότερες περιοχές της Βρετανίας εξαιτίας της ζέστης.

Η εθνική επιτροπή ξηρασίας (National Drought Group), η οποία αποτελείται από ρυθμιστικές αρχές, αξιωματούχους της κυβέρνησης, εταιρείες ύδρευσης και αγροτικούς φορείς, είναι αυτή που παρακολουθεί την κατάσταση. Οι δηλώσεις του επικεφαλής της επιτροπής, Τόνι Γκρέιλινγκ, προειδοποιούν μάλιστα ότι «οι συνθήκες ξηρασίας θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται μέχρι να σημειωθούν σημαντικές και παρατεταμένες βροχοπτώσεις».

Η μετεωρολογική υπηρεσία δεν προβλέπει κάτι τέτοιο στο άμεσο μέλλον, ενώ ήδη γίνεται λόγος για αυξημένες για την εποχή θερμοκρασίες ακόμα και τον Σεπτέμβριο. Μόλις τη Δευτέρα προστέθηκαν ακόμα εφτά περιοχές στη λίστα εκείνων που βιώνουν ξηρασία. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της κατάστασης που βρίσκεται η χώρα, για την οποία ανακοινώθηκε και επίσημα ότι βιώνει καθεστώς ξηρασίας. Το 71,3% της έκτασης της Αγγλίας και ολόκληρης της Ουαλίας έχουν στεγνώσει.

Παράλληλα, 120 πυροσβέστες προσπαθούν να σβήσουν τη φωτιά στο εθνικό πάρκο New Forest της Νότιας Αγγλίας, η οποία έχει ήδη κάψει έκταση που αναλογεί σε 140 γήπεδα ποδοσφαίρου.

Η κυβέρνηση αναζητά μεταρρυθμίσεις

Στους τίτλους των βρετανικών πρωτοσέλιδων πρωτοστατούν οι αριθμοί: 45 εκατομμύρια Βρετανοί επηρεάζονται από την ξηρασία, ενώ σε 27 εκατομμύρια έχουν επιβληθεί συγκεκριμένοι περιορισμοί χρήσης νερού.

Η υπεύθυνη για την ύδρευση υφυπουργός, Έμμα Χάρντι, ανακοίνωσε τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης για την πρωτοφανή άνυδρη περίοδο που βιώνει η χώρα. Όπως ανακοινώθηκε, θα εγκαταστήσει επιπλέον εννέα δεξαμενές έκτακτης ανάγκης, θα πιέσει για τον περιορισμό διαρροών στις υποδομές ύδρευσης, ενώ στα νέα μέτρα προβλέπεται η διευκόλυνση των αγροτών στη δημιουργία παροχών άρδευσης στη γη τους. Επισημαίνεται ότι ο φετινός Ιούλιος ήταν ο πιο άνυδρος που έχει καταγραφεί από τότε που ξεκίνησε η μέτρηση των στοιχείων το 1836, ενώ την ίδια ώρα υπολογίζεται ότι οι αγρότες θα χάσουν εξαιτίας της ξηρασίας 390 εκατομμύρια λίρες σε έσοδα λόγω κατεστραμμένων συγκομιδών, κυρίως στα σιτηρά.

Αν και η κουλτούρα των κλαμπ του Βερολίνου αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις, παραμένει μέρος του DNA της γερμανικής πρωτεύουσας. Η μείωση των πτήσεων λόγω της κλιματικής αλλαγής, η κρίση του κορωνοϊού και η ραγδαία αύξηση των ενοικίων και του κόστους ενέργειας και προσωπικού έχουν αφήσει το σημάδι τους στη σκηνή. Ωστόσο, παρά τη συζήτηση για την παρακμή των κλαμπ του Βερολίνου, σύμφωνα με μια μελέτη της Επιτροπής Clubs, τα κλαμπ δεν πεθαίνουν – αλλά δέχονται μεγάλη πίεση για αλλαγή.

Το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) αναφέρει ότι η κουλτούρα των κλαμπ του Βερολίνου είναι παγκοσμίως γνωστή και παραμένει δημοφιλής – αλλά όλο και περισσότερα κλαμπ αντιμετωπίζουν αυξανόμενη οικονομική πίεση. Οι επισκέπτες σχεδιάζουν τις εξόδους τους πιο συνειδητά, η παραμονή στα κλαμπ είναι μικρότερης διάρκειας και καταναλώνουν λιγότερο αλκοόλ, ανακοίνωσε η Επιτροπή Clubs του Βερολίνου, επικαλούμενη τη μελέτη «Club Culture Berlin 2026».

Οι ροές εσόδων έχουν μετατοπιστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων δεν προέρχεται πλέον από τις πωλήσεις ποτών, αλλά από τα εισιτήρια. «Τα έσοδα που δεν αποφέρει πλέον το μπαρ, πρέπει να τα καλύψουν τα εισιτήρια εισόδου».

Σύμφωνα με την έκθεση, το 2017 περίπου το 60% των εσόδων προερχόταν από πωλήσεις τροφίμων και ποτών, ενώ τα εισιτήρια αντιπροσώπευαν μόνο το 21%. Η κατάσταση έχει πλέον αντιστραφεί: τα τέλη εισόδου αποτελούν πλέον την πιο σημαντική πηγή εισοδήματος, αντιπροσωπεύοντας το 59%. Η Επιτροπή Clubs δεν καθορίζει τη μέση τιμή εισόδου – ωστόσο, τα 15 έως 20 ευρώ για εισιτήριο δεν είναι πλέον ασυνήθιστα στο Βερολίνο.

Το κόστος προσωπικού έχει αυξηθεί

Ταυτόχρονα, το κόστος, ειδικά για το προσωπικό, έχει αυξηθεί σύμφωνα με την έκθεση: το 64% αναφέρει το κόστος προσωπικού ως το μεγαλύτερο βάρος, το 62% το λειτουργικό κόστος και το 60% τη μειωμένη αγοραστική δύναμη του κοινού. Το 85% των χώρων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι η οικονομική πίεση αλλάζει το πρόγραμμα εκδηλώσεών τους. Εκτός από το αυξανόμενο κόστος, το ζήτημα του χώρου παραμένει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα.

Ενώ καθιερωμένοι χώροι όπως το Watergate, το SchwuZ ή το Mensch Meier έχουν κλείσει, έχουν αναδυθεί νέοι χώροι και κολεκτίβες, σύμφωνα με την Επιτροπή. Επίσης, 24 κλαμπ και πολιτιστικοί χώροι έχουν κλείσει από το 2020 – και περίπου 25 νέοι έχουν ανοίξει.

Γεμάτες πίστες χορού, άδεια ταμεία

Οι πίστες χορού είναι γεμάτες, αλλά οι ταμειακές μηχανές είναι άδειες, αναφέρει η Επιτροπή Clubs: το 83% των κλαμπ που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ποσοστά πληρότητας 50% ή υψηλότερα. Ωστόσο, μόνο το 61% των κλαμπ μπορεί πλέον να καλύψει το κόστος ή να έχει κέρδος. Το 2017 το ποσοστό αυτό ήταν 79%.

Το 95% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η μακροπρόθεσμη ύπαρξη πολλών κλαμπ απειλείται, εάν δεν γίνουν διαρθρωτικές βελτιώσεις. «Η κουλτούρα των κλαμπ του Βερολίνου δεν πεθαίνει, βρίσκεται υπό πίεση μεταμόρφωσης».

Απαραίτητη η οικονομική υποστήριξη

Η σκηνή ανησυχεί ότι τα κλαμπ μετακινούνται ολοένα και περισσότερο σε απομακρυσμένες περιοχές, εξήγησε ο Κάι Σάξσε της Επιτροπής Συλλόγων. «Η κουλτούρα των κλαμπ στο Βερολίνο είναι ο παλμός της πόλης. Πρέπει να λαμβάνει χώρα στο κέντρο της. Γι' αυτό θέλουμε περισσότερη υποστήριξη, ενίσχυση και προστασία», δήλωσε ο Σάξσε στην εκπομπή «Abendschau» του RBB. Ο υφυπουργός Οικονομικών Υποθέσεων στο Βερολίνο, Μίχαελ Μπιλ (SPD), πιστεύει ότι η οικονομική υποστήριξη για τους χώρους είναι απαραίτητη για να «μειωθεί η πίεση κόστους στις επιχειρήσεις».

Σύμφωνα με την Επιτροπή Clubs, τέσσερα σημεία είναι κρίσιμα για τη βιώσιμη ενίσχυση της κουλτούρας των κλαμπ του Βερολίνου: Τα κρατικά ακίνητα θα πρέπει να ανοίξουν συστηματικά για την κουλτούρα των κλαμπ. Αντί για μεμονωμένα μέτρα που σχετίζονται με έργα, θα πρέπει να υπάρχει μια μακροπρόθεσμη δομή χρηματοδότησης. Τα κλαμπ θα πρέπει επίσης να αναγνωρίζονται ως πολιτιστικοί χώροι σε κρατικό και ομοσπονδιακό επίπεδο και οι συνθήκες εργασίας θα πρέπει να βελτιωθούν.

Οι εκλογές σε κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας πλησιάζουν και μαζί τους εντείνεται ξανά η συζήτηση για τη σύνθεση του πληθυσμού στη Γερμανία και για τον πιθανό αντίκτυπό της στις κάλπες. Και ένα από τα τελευταία ζητήματα που μπαίνουν στο μικροσκόπιο, είναι το δημογραφικό: στη Γερμανία συνολικά μόλις ένας στους δέκα κατοίκους είναι μεταξύ 15 και 24 ετών. Πρόκειται για 8,3 εκατομμύρια ανθρώπους (με τον συνολικό πληθυσμό της χώρας να είναι περίπου 83 εκατομμύρια άνθρωποι) και για ένα ποσοστό που παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα από τις αρχές της δεκαετίας του 2020.

Η εικόνα είναι ακόμα πιο έντονη στα ανατολικά: σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας στα ανατολικά κρατίδια ζουν ελάχιστοι νέοι άνθρωποι. Στο Βρανδεμβούργο οι νέοι αποτελούν μόλις το 8,8% του πληθυσμού – πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των 16 γερμανικών κρατιδίων. Ακολουθούν το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και η Σαξονία-Άνχαλτ με 9,1%, η Θουριγγία με 9,2% και η Σαξονία με 9,7%.

Στον αντίποδα βρίσκονται κυρίως τα κρατίδια-πόλεις: στη Βρέμη το ποσοστό των νέων φτάνει το 11,1% και στο Αμβούργο το 10,5%. Ακολουθούν η Βάδη-Βυρτεμβέργη με 10,4% και η Έσση με 10,3%.

Πριν από τέσσερις δεκαετίες η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική. Το 1983, όταν οι πολυπληθείς γενιές των λεγόμενων «μπούμερς» ήταν ακόμη νέοι, το 16,7% του πληθυσμού, δηλάδη περίπου ένας στους έξι κατοίκους της Γερμανίας, ήταν μεταξύ 15 και 24 ετών.

Καθοριστικός ο ρόλος της μετανάστευσης

Χωρίς τη μετανάστευση, το ποσοστό των νέων στη Γερμανία θα ήταν ακόμα χαμηλότερο. Στον πληθυσμό χωρίς «μεταναστευτικό υπόβαθρο», οι ηλικίες 15 έως 24 ετών αντιστοιχούσαν το 2025 μόλις στο 8,5% του πληθυσμού. Αντίθετα, μεταξύ των ανθρώπων με μεταναστευτικό μπακγκράουντ το ποσοστό έφτανε το 12,2%.

Η Γερμανία βρίσκεται σε κάθε περίπτωση μόλις λίγο κάτω και από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι νέοι 15 έως 24 ετών αντιστοιχούν στο 10,7% του πληθυσμού.

Πηγές: tagesschau, taz, dpa

Ανταπόκριση από τη Ρώμη

Όπως αναφέρει ο ιταλικός Τύπος, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εσωτερικών δήλωσε ότι η χώρα του εννοεί να απαιτήσει την αυστηρή εφαρμογή των όσων προβλέπονται από τον νέο Ευρωπαϊκό Κανονισμό για το Άσυλο, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 12 Ιουνίου.

Όπως μετέδωσε η ιταλική δημόσια τηλεόραση Rai, «η Γερμανία θεωρεί ότι η επιστροφή των δευτερογενών ροών στην Ιταλία και στην Ελλάδα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη λειτουργία ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος».

Το Βερολίνο επιστρέφει Σομαλή στην Ιταλία

Στο πλαίσιο αυτό, στις 19 Αυγούστου η γερμανική αστυνομία πρόκειται να συνοδεύσει στην Ιταλία μια εικοσιδυάχρονη Σομαλή, η οποία έφυγε από τη χώρα της για να μην δεχθεί προσυμφωνημένο, υποχρεωτικό γάμο. Σύμφωνα με το Βερολίνο, το αίτημά της για άσυλο θα πρέπει να εξετασθεί από την Ιταλία, η οποία ήταν και η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία εισήλθε, πριν από πέντε μήνες.

Ιταλοί σχολιαστές αναφέρουν ότι η νέα αυτή στάση της γερμανικής κυβερνητικής συμμαχίας εξαρτάται και από τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, με τη συνεχή άνοδο της ΑfD. Παράλληλα, δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί πόσοι ακριβώς αιτούντες άσυλο αποτελούν μέρος των λεγόμενων δευτερογενών ροών και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να επιστρέψουν στην Ιταλία.

Πηγές του ιταλικού υπουργείου Εσωτερικών, από τη μεριά του, άφησαν να διαρρεύσει ότι η χώρα θεωρεί πως δεν υπάρχουν δευτερογενείς ροές που να αφορούν την περίοδο πριν από τη 12η Ιουνίου, όταν και τέθηκε σε ισχύ το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου. Η κυβέρνηση Μελόνι εξήγησε ότι η θέση της αυτή βασίζεται σε διμερή συμφωνία που υπογράφηκε με την Γερμανία στο τέλος του 2025 και η οποία, ουσιαστικά, «μηδένιζε» κάθε εκκρεμότητα.

Η Ιταλία, επίσης, είναι της άποψης ότι είναι πρώιμο να γίνει αναφορά σε νέες περιπτώσεις δευτερογενών ροών, οι οποίες μπορεί να προέκυψαν τους τελευταίους δύο μήνες. Εκτός αυτού, η υπερσυντηρητική ιταλική κυβερνητική συμμαχία άφησε να διαρρεύσει ότι πρόκειται να ζητήσει να αφαιρεθεί από όποιο νέο, σχετικό υπολογισμό ο αριθμός των μεταναστών που μεταφέρονται σε ιταλικά λιμάνια από πλοιάρια ξένων ΜΚΟ, οι οποίες, πολύ συχνά, είναι γερμανικές.

Συνεχίζεται η αντιπαράθεση Ρώμης-Μαδρίτης

Μέσα σε όλα αυτά, συνεχίζεται και η αντιπαράθεση με τη Μαδρίτη με αντικείμενο την απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης να αναστείλει την ισχύ της Συμφωνίας του Σένγκεν με την Ισπανία, τουλάχιστον μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο. Από το περασμένο Σάββατο, η κυβέρνηση Σάντσεθ πραγματοποιεί, ως αντίμετρο, ελέγχους σε Ιταλούς πολίτες που φθάνουν σε ισπανικά αεροδρόμια και λιμάνια. Αναλυτές στη Ρώμη υπογραμμίζουν ότι η όλη αυτή πολιτική σύγκρουση βλάπτει και τις δύο χώρες, από τουριστικής και οικονομικής άποψης γενικότερα. Θα πρέπει να διαπιστωθεί αν η κυβέρνηση της Μελόνι πρόκειται όντως να θέσει και πάλι σε πλήρη λειτουργία των χώρο Σένγκεν μέσα στο επόμενο σαββατοκύριακο, ώστε να μπορέσουν, οι ισπανο-ιταλικές διμερείς σχέσεις να επιστρέψουν σε επίπεδα και τόνους που μέχρι πρόσφατα χαρακτήριζαν δύο από τους κύριους εταίρους της ΕΕ.

Πλέον το επιβεβαιώνουν και τα επίσημα στοιχεία. Οι φετινοί μήνες Ιούνιος και Ιούλιος ήταν οι θερμότεροι που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Κεντρική Ευρώπη. Η μέση θερμοκρασία στην περιοχή, η οποία περιλαμβάνει τη Γερμανία, ήταν 21,62 βαθμοί Κελσίου κατά τη διάρκεια της περιόδου, σύμφωνα με το πρόγραμμα παρακολούθησης του κλίματος της ΕΕ «Copernicus». Ήταν δηλαδή 2,79 βαθμούς Κελσίου πάνω από τη μέση τιμή αναφοράς από το 1991 έως το 2020. Ωστόσο, το «Copernicus» επισημαίνει μια έντονη διαβάθμιση θερμοκρασίας από τη Δυτική προς την Ανατολική Ευρώπη και τη Σκανδιναβία, η οποία ήταν σημαντικά πιο δροσερή.

Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η νοτιοδυτική Γερμανία ήταν σημαντικά θερμότερη από τη βορειοανατολική. Για την Ευρώπη στο σύνολό της, ο περασμένος μήνας, με μέση θερμοκρασία 20,49 βαθμών Κελσίου, ήταν μόνο ο ενδέκατος θερμότερος Ιούλιος. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ήταν ο δεύτερος θερμότερος Ιούλιος που έχει καταγραφεί, ισόβαθμος με τον Ιούλιο του 2024, στους περίπου 16,90 βαθμούς Κελσίου. Κάτοχος του ρεκόρ παραμένει ο Ιούλιος του 2023, με μέση θερμοκρασία 16,95 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με δεδομένα από εκείνη την εποχή.

«Βράζουν» και οι θάλασσες

Με εξαίρεση τις πολικές περιοχές, οι ωκεανοί της γης ήταν επίσης θερμότεροι τον Ιούλιο από ποτέ για αυτή την εποχή του χρόνου. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας ήταν 20,96 βαθμοί Κελσίου. Το προηγούμενο ρεκόρ των 20,89 βαθμών Κελσίου είχε σημειωθεί τον Ιούλιο του 2023. Το «Copernicus» επισημαίνει τις υψηλές θερμοκρασίες στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό, ως αποτέλεσμα της έναρξης του κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες. Κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και στη δυτική Μεσόγειο, οι θερμοκρασίες του νερού έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ, συνοδευόμενες από σοβαρούς θαλάσσιους καύσωνες. Αυτοί οι καύσωνες επηρεάζουν τις παράκτιες κοινότητες και τα θαλάσσια οικοσυστήματα, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Η ξηρασία επιμένει

Επιπλέον, η ακραία ξηρασία παίρνει πλέον απειλητικές διαστάσεις σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές. Όπως και τον Ιούνιο και εν μέρει και τον Μάιο, έτσι και ο Ιούλιος ήταν ξηρότερος από τον μέσο όρο σε πολλές περιοχές. Αυτό επηρέασε ιδιαίτερα τμήματα της Ιβηρικής Χερσονήσου και της Γαλλίας, οι οποίες πρόσφατα επλήγησαν από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, αλλά και περιοχές της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ουγγαρίας και της Μεγάλης Βρετανίας. Η στάθμη των ποταμών σε μεγάλα τμήματα των περιοχών που επλήγησαν από την ξηρασία ήταν σημαντικά κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και σε ορισμένα σημεία έφτασε ακόμα και σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ο Σηκουάνας, ο Ρήνος και ο Δούναβης έχουν επηρεαστεί ιδιαίτερα.

Στη Γερμανία συνεχίζεται ο «συναγερμός» για την κατάσταση στον Ρήνο που έχει επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα στις μεταφορές. Σε πολλά κρατίδια επιτράπηκε την Κυριακή η κυκλοφορία μεγάλων φορτηγών, προκειμένου να μεταφερθούν κρίσιμα εμπορεύματα. Το Σαββατοκύριακο η στάθμη του ποταμού κατέγραψε νέα αρνητικά χαμηλά, ενώ το πρόβλημα αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω αυτή την εβδομάδα, καθώς από την Πέμπτη και την Παρασκευή αναμένεται νέα σημαντική άνοδος της θερμοκρασίας και πλήρης ανομβρία. Ακόμα και αν υπάρξουν κάποιες τοπικές καταιγίδες, το πρόβλημα της ξηρασίας δεν θα μειωθεί, αφού η διψασμένη γη απορροφά το νερό, το οποίο δεν φτάνει στον υδροφόρο ορίζοντα, ούτε προλαβαίνει να γεμίσει τους παραποτάμους που χύνονται στον Ρήνο.

Στα δύο ο Ρήνος;

«Λόγω της έλλειψης βροχοπτώσεων, η στάθμη του νερού στο σημείο μέτρησης στο Κάουμπ, το οποίο είναι κρίσιμο για τη ναυτιλία και την οικονομία, προβλέπεται να μειωθεί σε μονοψήφιο αριθμό για πρώτη φορά αυτή την εβδομάδα», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της BDB, Γενς Σβάνεν, εκπρόσωπος της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Ένωσης Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας (BDB) στην εφημερίδα Rheinische Post. «Κατ' αρχήν, αυτό σημαίνει ότι ο Ρήνος δεν είναι πλέον πλεύσιμος σε όλο το μήκος του και ως εκ τούτου ουσιαστικά θα χωριστεί στα δύο».

Η στάθμη του νερού στο Κάουμπ, μεταξύ Κόμπλεντς και Μάιντς, αποτελεί σημείο αναφοράς για τη ναυτιλία του Ρήνου. Η πλωτή οδός είναι σχετικά ρηχή σε αυτό το τμήμα ούτως ή άλλως. «Η εμπορική ναυτιλία δεν θα μπορεί πλέον να μεταφέρει εμπορεύματα στην περιοχή σε τόσο χαμηλά επίπεδα νερού. Το ίδιο ισχύει και για τα ημερήσια εκδρομικά και τα κρουαζιερόπλοια», δήλωσε ο Σβάνεν. Η συνέπεια θα είναι δύο ξεχωριστά τμήματα αποκομμένα μεταξύ τους: Αφενός, θα εξακολουθεί να υπάρχει ναυτιλιακή κίνηση μεταξύ των λιμένων της Βόρειας Θάλασσας του Άμστερνταμ, του Ρότερνταμ, της Αμβέρσας και της περιοχής της Κολωνίας μέσω του Ρήνου και του δυτικογερμανικού συστήματος καναλιών. «Και νοτιότερα, θα υπάρχει ναυτιλιακή κίνηση στους παραποτάμους Νέκαρ, Μόζελ, Μάιν και στη διώρυγα Μάιν-Δούναβη», πρόσθεσε ο Σβάνεν. Η διώρυγα Μάιν-Δούναβη θεωρείται διεθνώς σημαντικός σύνδεσμος στη διαδρομή προς και από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Πηγή: ARD

Ο Γερμανός ποιητής Γιόαχιμ Σαρτόριους έκλεισε φέτος τα 80 του χρόνια και ο εκδοτικός οίκος Kiepenheuer & Witsch εξέδωσε τη νέα ποιητική συλλογή του με τίτλο Οι καλύτερες νύχτες που μόλις τιμήθηκε με το βραβείο Bettina Brentano, θεσμοθετημένο στο όνομα μιας σημαντικής συγγραφέως της εποχής του Goethe. Ο Γιόαχιμ Σαρτόριους ένας Γερμανός Αλεξανδρινός, γοητευμένος από την καθ’ ημάς Ανατολή, είτε ψάχνοντας ως μαθητής αρχαία νομίσματα στα ερείπια της Καρχηδόνας καθώς πήγε σχολείο στην Τύνιδα, είτε αναζητώντας αργότερα τα ίχνη του Κωνσταντίνου Καβάφη στη χαμένη Αλεξάνδρεια, είτε ναρκωμένος ως διπλωμάτης από το βαρύ κίτρινο της Κύπρου.

Τώρα ζει μεταξύ Βερολίνου και Ορτυγίας στις Συρακούσες. Η Μεγάλη Ελλάδα διαπνέει τα ποιήματά του των τελευταίων χρόνων, όπως το ακόλουθο από την καινούργια συλλογή που σαν μηχανή του χρόνου μας μεταφέρει σε μια αρχαία ελληνική αποικία, ποιος ξέρει μετά από ποια αποτυχημένη εκστρατεία, ποιος ξέρει μετά από ποια καταστροφή. Οι κάτοικοι αλλόφρονες τρέπονται σε φυγή:

ΤΙ ΕΓΙΝΕ; ΤΙ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ;

Τελευταία φορά είδαν την Αρέθουσα σ’ ένα καφενείο

να κουβαλάει πιάτα από τον νεροχύτη

η Άρτεμις, γριά και ζαρωμένη, διέσχισε την Πλατεία Μητροπόλεως

ο Πίνδαρος έδειχνε ακόμα ευδιάθετος

ανοίγοντας αχινούς στο κούτσουρο μιας κολώνας

τα περιστέρια αντίθετα κακόκεφα σκέπαζαν

με τις φτερούγες τους τους λευκούς κροτάφους των γερατειών

Τι πρόκειται να συμβεί ακόμα; Ένας νέος τύραννος;

Πιο αιμοβόρος από τους παλιότερους; Μια νέα εκστρατεία;

Πολλοί φεύγουν κιόλας, σπεύδουν πριν επαληθευθεί η φήμη

δεν ακούνε αυτόν που υπόσχεται ειρήνη

όταν τα πάντα έχουν ισοπεδωθεί

Οι ποιητές δεν μένουν αμέτοχοι τώρα που μαίνονται οι πόλεμοι, κι ας αγναντεύουν το πέλαγος από την Ortigia της Σικελίας. Ψιθυρίζουν ξόρκια, μερικές φορές λυτρωτικά, τα τανκς δεν μπορούν να τα σταματήσουν. Παρουσιάσαμε ήδη το ποίημα Δελφικό περίπτερο όπου ο ποιητής προστρέχει στο Μαντείο των Δελφών ρωτώντας τους θεούς για τον ουκρανικό πόλεμο. Από την καινούργια συλλογή ένα ακόμα ποίημα για όλα όσα φέρνει ο πόλεμος, τον θρυμματισμό του ουρανού, το χλόμιασμα της γης, τη διάχυση του αίματος:

Σ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΦΤΑΣΑΜΕ ΚΙΟΛΑΣ

Οι πόλεμοι είναι μακριά, Συρία, Τικρίτ.

Ένας θόρυβος στην τηλεόραση, γρήγορες εικόνες.

Αυτό βλέπουμε: ο πόλεμος κοκκινίζει τα μαλλιά.

Κάνει ερείπια, κάνει βρωμιά. Κάνει σκελετούς.

Στρατιώτες κατακρημνίζονται σαν μαύρες τούφες

στον δρόμο. Ο πόλεμος κοκκινίζει τις μπότες.

Σ’ αυτό το σημείο φτάσαμε κιόλας: Κουρέλια

τ’ ουρανού να χωράνε στην τσέπη.

Σ’ αυτό το σημείο φτάσαμε κιόλας. Να χωράει

ο θάνατος στην πιο μικρή πληγή. Να σκοτεινιάζει

η γη στο στέρνο σου. Να μην μπορείς

ν’ ανοίξεις πια την κλειδαριά του ματιού.

Το Άγιο Όρος παραμένει ένας πολύ ιδιαίτερος προορισμός για Ορθόδοξους χριστιανούς προσκυνητές από όλο τον κόσμο. Αυτό καθιστά την Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία στη χερσόνησο της Χαλκιδικής ένα από τα κέντρα παγκόσμιου πνευματικού τουρισμού, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.

Η πνευματική πτυχή της επίσκεψης στο Άγιο Όρος έχει πάντα και μια «τουριστική πλευρά» αναφέρει το πρακτορείο ΚΝΑ της Καθολικής Εκκλησίας. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι Ρουμάνοι προσκυνητές αποτελούν την πλειονότητα των επισκεπτών μέχρι στιγμής φέτος. Ωστόσο, η τοπική αγορά απαιτεί νέες υποδομές και ένα σύγχρονο λιμάνι.

Μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 16ης Ιουνίου, περισσότεροι από 163.000 επιβάτες ταξίδεψαν στο Άγιο Όρος με πλοίο, περίπου 30% περισσότεροι από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι. Το 2025, 352.000 άνδρες έκαναν αυτή τη διαδρομή, σχεδόν 1.000 την ημέρα.

Όχι πια Ρώσοι και Ουκρανοί επισκέπτες

Η προέλευση των επισκεπτών έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Ρώσοι και Ουκρανοί έχουν εκλείψει από την έναρξη του πολέμου το 2022. Επί του παρόντος, οι επισκέπτες είναι Ρουμάνοι, Βούλγαροι, Σέρβοι, Κύπριοι και Έλληνες. Για τα πλοία των «Αθωνικών Γραμμών» οι κρατήσεις είναι υψηλές όλο το χρόνο, αλλά ιδιαίτερα το Πάσχα, τον Μάρτιο και τον Οκτώβριο. Το καλοκαίρι ο αριθμός των επισκεπτών μειώνεται ελαφρώς λόγω της ζέστης.

Για την Ουρανούπολη, από όπου αναχωρούν τα πλοία για τη Δάφνη, ο τουρισμός είναι ο σημαντικότερος οικονομικός παράγοντας. Ο περίπλους της χερσονήσου του Άθω δεν προσελκύει πλέον το ίδιο ενδιαφέρον όπως πριν από μερικά χρόνια.

Παρά τον συνεχιζόμενο υψηλό όγκο επισκεπτών, οι τοπικές επιχειρήσεις παραπονιούνται ότι τα έσοδά τους έχουν μειωθεί. Ένας καταστηματάρχης δήλωσε: «Το ρουμανικό πορτοφόλι δεν έχει καμία σχέση με το ρωσικό». Οι Ρώσοι αγόραζαν ακόμα και πολυελαίους.

Ασφυκτικές υποδομές, πτώση εσόδων

Ταυτόχρονα, αυξάνονται τα παράπονα στην Ουρανούπολη για την έλλειψη δημόσιων υποδομών, ειδικά στο λιμάνι. Η στενή προβλήτα, πλάτους μόλις δέκα μέτρων, δεν προσφέρει σχεδόν καθόλου χώρο για τις εκατοντάδες ανθρώπους που θέλουν να επισκεφθούν το Άγιο Όρος. «Μεταξύ 70 και 80% των κατοίκων της Ουρανούπολης εργάζονται αυτή τη στιγμή για προσκυνητές, εκ των οποίων το 90% είναι Ρουμάνοι», εξηγεί ο Δημήτρης Ταμβάκης, ο οποίος πουλάει εικόνες από τα εργαστήρια του Αγίου Όρους και άλλα εκκλησιαστικά είδη στο κατάστημά του.

Αν και έρχονται περισσότεροι επισκέπτες, τα έσοδα των εκκλησιαστικών και ιδιωτικών καταστημάτων έχουν μειωθεί σημαντικά. «Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για το Άγιο Όρος, αλλά υπάρχει πολύ μικρή βοήθεια από το κράτος και την περιφέρεια. Είναι απαράδεκτο ένας προορισμός παγκόσμιου ενδιαφέροντος να μην έχει ένα αξιοπρεπές λιμάνι μετά από τόσα χρόνια και τόσες πολλές υποσχέσεις και ανακοινώσεις», παραπονιέται ο Ταμβάκης.

Σύμφωνα με τον Γεώργιο Ροδοκαλάκη της «Athos Sea Cruises», η κυκλοφορία πλοίων για τον περίπλου του Αγίου Όρους έχει επίσης μειωθεί. Αυτό προσέφερε ιδιαίτερα στις γυναίκες την ευκαιρία να δουν την αρχιτεκτονική των μοναστηριών από τη θάλασσα. «Προηγουμένως, μεταφέραμε σχεδόν 210.000 άτομα ετησίως με όλα τα σκάφη μας», δήλωσε ο Ροδοκαλάκης στα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Σήμερα, η κίνηση έχει μειωθεί στο μισό.

Η Μαρία Παππά, σύμβουλος τουρισμού για τον Δήμο Αριστοτέλη, αξιολογεί την κατάσταση κάπως πιο θετικά. Όχι μόνο το διεθνές ενδιαφέρον για το Άγιο Όρος παραμένει αμείωτο, αλλά και η συμβολή των προσκυνητών στην τοπική οικονομία εξακολουθεί να είναι σημαντική. «Εκτός από τους προσκυνητές, έρχονται ιερείς από διάφορες χώρες – Λίβανο, Μολδαβία, Κύπρο– και αγοράζουν ακόμα και άμφια».

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έλαβε πρόσφατα χρηματοδότηση 5,3 εκατομμυρίων ευρώ από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία. Αυτή η χρηματοδότηση προορίζεται για έργα σε επτά τοποθεσίες στο Άγιο Όρος. Αυτά περιλαμβάνουν τις μεγάλες Μονές Καρακάλλου, Κουτλουμουσίου, Ξενοφώντος, Μεγίστης Λαύρας, Σίμωνος Πέτρας και Αγίου Παύλου, καθώς και τη Σκήτη της Αγίας Άννης, αναφέρει το ψηφιακό περιοδικό «Orthodoxia.info».

Πηγή: ΚΝΑ

Aνταπόκριση από τη Λευκωσία

Θετικά υποδέχθηκε η Λευκωσία την αιφνιδιαστική ανακοίνωση για την είσοδο της γαλλικής Meridiam στον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, εκτιμώντας ότι η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας ενισχύει τόσο την επενδυτική βάση του έργου όσο και την πολιτική στήριξη για την υλοποίησή του.

Ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, χαρακτήρισε τη συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας «ψήφο εμπιστοσύνης», κάνοντας λόγο για «τεράστια νέα δυναμική», καθώς εκτιμάται ότι η είσοδος της Meridiam καθιστά πλέον τη Γαλλία άμεσα συνδεδεμένη με την υλοποίηση ενός έργου που έχει συναντήσει εμπόδια εξαιτίας των τουρκικών αντιδράσεων στις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου.

Μένουν οι επιφυλάξεις

Πάντως, παρά τη θετική υποδοχή, η κυπριακή κυβέρνηση δεν εμφανίζεται έτοιμη να μεταβάλει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, τη στάση της ως προς τη δική της οικονομική συμμετοχή.

Ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας ξεκαθάρισε, μάλιστα, ότι η απόφαση για ενδεχόμενη μετοχική συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας θα ληφθεί μετά την ολοκλήρωση της μελέτης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν έχει ακόμη ενημερωθεί για τους οικονομικούς όρους της συμφωνίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Meridiam, καθώς η μόνη πληροφόρηση που δόθηκε από ελληνικής πλευράς ήταν σε πολιτικό επίπεδο, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας των υπουργών Ενέργειας των δύο χωρών, αλλά και στις πρόσφατες επαφές του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η Λευκωσία αποδίδει την ελλιπή ενημέρωσή της για τη συμφωνία στο γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στην επένδυση και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αξιώνει πλήρη γνώση της συμφωνίας μεταξύ δύο οργανισμών ιδιωτικού δικαίου.

Κοίτες ποταμών που έχουν καταλήξει να είναι μικρά ρυάκια, άσφαλτος που λιώνει σαν βούτυρο, ξεραμένα χωράφια – αυτές είναι οι εικόνες της ξηρασίας στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η πρωτοφανής έλλειψη βροχοπτώσεων των τελευταίων μηνών και τα κύματα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές στην οικονομία και τις υποδομές των περιοχών αυτών. Στον αγροτικό τομέα είναι εδώ και καιρό σαφές πως οι σοδειές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα είναι σημαντικά χαμηλότερες από τον ετήσιο μέσο όρο.

Ένα άλλο μείζον πρόβλημα ωστόσο είναι πως η ξηρασία έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου κρίση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές χώρες, αναγκάζοντας διάφορες επιχειρήσεις να διακόψουν την παραγωγή λόγω της ιστορικά χαμηλής στάθμης του Δούναβη - ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και άλλα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης, όπως ο Ρήνος. Επί του παρόντος Ουγγαρία και Ρουμανία είναι οι χώρες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση. Άλλα κράτη που συνορεύουν με τον Δούναβη – η Αυστρία, η Σλοβακία, η Σερβία και η Βουλγαρία – υποφέρουν επίσης από τη χαμηλή στάθμη των υδάτων.

Γιατί όμως, παρ' ότι αντιμετωπίζουν παρόμοιες καιρικές συνθήκες, ορισμένες χώρες πλήττονται σοβαρότερα από άλλες;

Ουγγαρία: Η σοβαρότερη ενεργειακή κρίση εδώ και δεκαετίες

Καμία χώρα της περιοχής δεν πλήττεται τόσο από την ξηρασία και τη ζέστη όσο η Ουγγαρία. Εδώ και μήνες σημειώνονται σε μεγάλα τμήματα της χώρας ελάχιστες ή καθόλου βροχοπτώσεις, ενώ σε πολλά σημεία της χώρας οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Λόγω της ιστορικά χαμηλής στάθμης των υδάτων του Δούναβη, ο πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής Paks αναγκάστηκε να διακόψει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία του, καθώς δεν υπάρχει πλέον επαρκής ποσότητα νερού για ψύξη και η θερμοκρασία του νερού του Δούναβη είναι υπερβολικά υψηλή. Ο σταθμός λειτουργεί αυτή τη στιγμή περίπου στο 12% της δυναμικότητάς του. Και εάν η στάθμη του Δούναβη συνεχίσει να πέφτει, θα πρέπει να διακόψει εντελώς τη λειτουργία του.

Εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, η ουγγρική κυβέρνηση καλεί τους μεγάλους καταναλωτές ενέργειας να εξοικονομήσουν ηλεκτρική ενέργεια. Ως αποτέλεσμα, αρκετές αυτοκινητοβιομηχανίες και άλλες μεγάλες επιχειρήσεις έχουν περιορίσει την παραγωγή τους. Παρ' ότι η Ουγγαρία διαθέτει σημαντική δυναμικότητα ηλιακής ενέργειας, στερείται εγκαταστάσεων αποθήκευσης, έχει πολύ λίγους σύγχρονους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο και πολύ μικρή δυναμικότητα αιολικής ή υδροηλεκτρικής ενέργειας.

Σε κρίση και Ρουμανία, Σερβία

Η Ρουμανία βιώνει μια παρόμοια, αν και κάπως λιγότερο σοβαρή, ενεργειακή κρίση. Ο πυρηνικός σταθμός Cernavoda, που βρίσκεται επίσης στον Δούναβη, στα νοτιοανατολικά της χώρας, παράγει περίπου το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας. Λόγω της εξαιρετικά χαμηλής στάθμης του ποταμού, ένας από τους δύο αντιδραστήρες του σταθμού τέθηκε εκτός λειτουργίας την περασμένη εβδομάδα.

Η Ρουμανία διαθέτει ένα σχετικά ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα που αποτελείται από υδροηλεκτρική ενέργεια, πυρηνική ενέργεια, φυσικό αέριο, άνθρακα και αιολική ενέργεια. Ωστόσο, επειδή η υδροηλεκτρική ενέργεια αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, η Ρουμανία είναι ιδιαιτέρως ευάλωτη σε κύματα ξηρασίας. Λόγω της ενεργειακής κρίσης αρκετές μεγάλες εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Dacia και η Ford Romania, έχουν περιορίσει επίσης την παραγωγή τους.

Η Σερβία υποφέρει και αυτή σοβαρά από την ξηρασία και τη χαμηλή στάθμη του Δούναβη. Το ενεργειακό της μείγμα είναι ακατάλληλο για παρατεταμένες ξηρές περιόδους. Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα Kostolac A και B, ανατολικά του Βελιγραδίου, οι οποίοι βασίζονται στο νερό του Δούναβη για ψύξη, αναγκάστηκαν επίσης να περιορίσουν την παραγωγή τους.

Η Σερβία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον Δούναβη για τη μεταφορά άνθρακα και πετροχημικών προϊόντων. Εξαιτίας όμως της χαμηλής στάθμης του νερού τα φορτηγά πλοία μπορούν αυτή τη στιγμή να μεταφέρουν μόνο ένα κλάσμα των κανονικών φορτίων τους. Παρ’ όλα αυτά, η ενεργειακή κρίση δεν έχει μέχρι στιγμής γίνει τόσο σοβαρή ώστε μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις να αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή τους.

Σλοβακία και Αυστρία πλήττονται λιγότερο

Καλύτερα μοιάζουν τα πράγματα για τη Σλοβακία και την Αυστρία. Στη Σλοβακία περίπου το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από πυρηνικούς σταθμούς, ενώ άλλο ένα 20% από υδροηλεκτρική ενέργεια. Σε αντίθεση με την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, οι δύο από τους τρεις πυρηνικούς σταθμούς της Σλοβακίας χρησιμοποιούν διαφορετικά συστήματα ψύξης, τα οποία, αφ' ότου αξιοποιήσουν το νερό του εκάστοτε ποταμού, αποβάλλουν τη θερμότητα πιο αποτελεσματικά και απαιτούν μικρότερες ποσότητες υδάτων για να διατηρήσουν τη λειτουργία τους σε υψηλά επίπεδα.

Η δε Αυστρία έχει επίσης πληγεί λιγότερο σοβαρά από την Ουγγαρία. Ένας λόγος για αυτό είναι πως μέρος της υδροηλεκτρικής δυναμικότητας της Αυστρίας προέρχεται από μονάδες αποθήκευσης και αποταμιευτήρες και όχι από σταθμούς συνεχούς ροής.

Οι τελευταίοι εξαρτώνται άμεσα από τον όγκο νερού που ρέει στους ποταμούς, ενώ οι μονάδες αποθήκευσης και αποταμίευσης μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιώντας νερό που είναι ήδη αποθηκευμένο σε ταμιευτήρες, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ευάλωτες κατά τη διάρκεια παρατεταμένων κυμάτων καύσωνα και ξηρασιών. Επιπλέον, η Αυστρία παράγει περίπου το 30% της ηλεκτρικής της ενέργειας από άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Καλύτερη εικόνα στη Βουλγαρία

Σε αντίθεση με τη γειτονική Ρουμανία, η ξηρασία και η ζέστη δεν προκαλούν ακόμη ενεργειακή κρίση στη Βουλγαρία.

Η χώρα παράγει έως και το 40% της ενέργειάς της μέσω του πυρηνικού σταθμού Kozloduy, ο οποίος βρίσκεται επίσης στον Δούναβη. Ωστόσο, το σύστημα ψύξης του είναι καλύτερα σχεδιασμένο για να λειτουργεί σε συνθήκες χαμηλής στάθμης νερού και ως αποτέλεσμα λειτουργεί ακόμη με σχεδόν πλήρη δυναμικότητα.

Ταυτοχρόνως, η Βουλγαρία εξαρτάται μόνο οριακά από την υδροηλεκτρική ενέργεια και τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει σημαντικά τη δυναμικότητά της σε ηλιακή και αιολική ενέργεια.

Η μεγαλύτερη διαφορά της σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες βρίσκεται στις μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες. Η Βουλγαρία διαθέτει αυτή τη στιγμή συστήματα αποθήκευσης με ισχύ 3,4 γιγαβάτ και αποθηκευτική ικανότητα 8,6 γιγαβατωρών. Αυτή η αποθηκευτική ικανότητα αντιστοιχεί στο 16% της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας – ποσοστό που δεν έχει καμία άλλη χώρα στον κόσμο.

Αυτές οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης επιτρέπουν στη Βουλγαρία να εξισορροπεί ελλείψεις στην προσφορά και περιόδους αιχμής της ζήτησης, δίχως να πρέπει να βασιστεί σε εισαγωγές σε υψηλές τιμές. Παράλληλα, η χώρα εξελίσσεται σε περιφερειακή ηγέτιδα δύναμη στις νέες ενεργειακές προσεγγίσεις, όπως και σε κομβικό παίκτη για τη σταθεροποίηση του ηλεκτρικού δικτύου και τη μεγαλύτερη σταθερότητα των τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Σύμφωνα με το σύστημα παρατήρησης της Γης «Κοπέρνικος» της ΕΕ, περίπου 206.000 εκτάρια δασών στην Ισπανία έχουν ήδη καταστραφεί από τις φλόγες φέτος. «Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οικονομικές επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία το 2022 ανήλθαν σε περίπου 7,1 δισεκατομμύρια ευρώ (8,1 δισεκατομμύρια δολάρια), ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 4,5% του ΑΕΠ της χώρας. Το ποσό αυτό αντανακλά όχι μόνο το άμεσο κόστος της κατάσβεσης των πυρκαγιών, αλλά και τις μακροπρόθεσμες οικονομικές συνέπειες της αποκατάστασης των πληγεισών περιοχών», δήλωσε στην DW ο Εμίλιο Βιζουέτε Λουτσιάνο, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.

Οι πυρκαγιές συχνά καταστρέφουν την τοπική οικονομία και διαταράσσουν το εμπόριο στις πληγείσες περιοχές, προσθέτει ο Εμίλιο Βιζουέτε Λουτσιάνο. «Ο τουρισμός έχει επίσης πληγεί σοβαρά. Δεδομένης της έντονης εξάρτησης της Ισπανίας από τον τουρισμό, η διακοπή αυτής της δραστηριότητας στις περιοχές που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές έχει ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις».

Οι πυρκαγιές επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη

Η οικονομολόγος με ειδίκευση στο κλίμα Σάρα Μάιερ, από το ελβετικό δημόσιο ερευνητικό πανεπιστήμιο ETH Ζυρίχης, εξέτασε λεπτομερώς τις οικονομικές απώλειες που προκάλεσαν οι πυρκαγιές στη Νότια Ευρώπη.

Τα ευρήματά της δείχνουν ότι στις περιοχές που επλήγησαν από τουλάχιστον μία πυρκαγιά, ο ρυθμός ανάπτυξης μειώθηκε κατά 0,11% έως 0,18%.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2023 της οποίας ήταν μία από τους συγγραφείς, η μείωση της ανάπτυξης ήταν ακόμα μεγαλύτερη όταν εκδηλώνονταν ταυτόχρονα πολλές πυρκαγιές, φτάνοντας έως και το 4,5%, ανάλογα με την έκταση των πυρκαγιών.

Η Ευρώπη καίγεται

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η ΕΕ χάνει κάθε χρόνο περίπου 500.000 εκτάρια γης λόγω των πυρκαγιών. Η Ισπανία, η Ελλάδα και η Γαλλία συγκαταλέγονται στις χώρες όπου οι πυρκαγιές είναι πιο διαδεδομένες.

Οι οικονομικές ζημίες δεν αφορούν μόνο τον τομέα του τουρισμού. Αφορούν την απώλεια της βιοποικιλότητας, τη μείωση των εσόδων από τη δασοκομία, τη διάβρωση του εδάφους, την καταστροφή υποδομών και περιουσιών, καθώς και το κόστος της καταπολέμησης των πυρκαγιών.

Στην Ισπανία έχει ξεσπάσει έντονη συζήτηση σχετικά με το κόστος της καταπολέμησης των δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι δαπάνες για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία μειώθηκαν από 364 εκατομμύρια ευρώ το 2009 σε 144 εκατομμύρια ευρώ το 2024. Κατά την ίδια περίοδο, οι ετήσιες δαπάνες για την καταπολέμηση και την κατάσβεση των πυρκαγιών παρέμειναν σταθερές στα 417 εκατομμύρια ευρώ περίπου.

Το υψηλό κόστος πυρόσβεσης στην Ισπανία

Η ισπανική εταιρεία δασικών υπηρεσιών Forescat έχει υπολογίσει ότι η καταπολέμηση και η κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών κοστίζει περίπου 19.000 ευρώ ανά εκτάριο. Το 2025, σχεδόν 400.000 εκτάρια δάσους καταστράφηκαν από τις φλόγες στην Ισπανία, με το κόστος να ανέρχεται σε περίπου 7,6 δισεκατομμύρια ευρώ.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να υπολογιστεί πόσο θα κοστίσει στην Ισπανία η κατάσβεση των φετινών πυρκαγιών· ωστόσο, η Μαρία Ινμακουλάντα Μαρμόλ Ταρδαγκίλα της MATS υπογραμμίζει: «Το να συνεχίζουμε να βασιζόμαστε στις ηρωικές προσπάθειες των πυροσβεστικών συνεργείων για την προστασία των δασών μας αποτελεί τόσο οικολογική απερισκεψία όσο και δημοσιονομική ανευθυνότητα», επισημαίνει στο πρόγραμμα της οργάνωσής της, η οποία έχει επίσης προειδοποιήσει για την αύξηση των αναπνευστικών παθήσεων που προκαλούνται από τον καπνό των δασικών πυρκαγιών.

«Η λύση δεν είναι να συνεχίσουμε να αγοράζουμε όλο και περισσότερα αεροσκάφη πυρόσβεσης, αλλά, για παράδειγμα, να απομακρύνουμε εύφλεκτα υλικά, όπως τα ξερά κλαδιά, από τα δάση, πριν ανάψει η πρώτη σπίθα», επισημαίνει. Εάν οι πολιτικοί δεν αναλάβουν δράση και τις ευθύνες τους, η Ευρώπη κινδυνεύει.

Αύγουστος, «ιερός μήνας» διακοπών για τους Ιταλούς. Στην παραλία της Όστια, την πιο εύκολα προσβάσιμη για τους κατοίκους της Ρώμης, επικρατεί πανδαιμόνιο αυτή την εποχή, με τις ξαπλώστρες και τις ομπρέλες να αγγίζουν σχεδόν η μία την άλλη. Αυτό το καλοκαίρι, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Στο Schiling, ένα από τα πιο γνωστά beach bar της πόλης, η οποία αριθμεί 90.000 κατοίκους, οι παραθεριστές είναι άφαντοι και οι μπουλντόζες έχουν πιάσει δουλειά, κατεδαφίζοντας τις εγκαταστάσεις της οργανωμένης παραλίας.

Το Schilling δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση. Κατά μήκος της ιταλικής ακτογραμμής, που φτάνει τα 7.500 χιλιόμετρα, λειτουργούν χιλιάδες ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν προς ενοικίαση ξαπλώστρες και ομπρέλες. Τον τελευταίο καιρό, όλο και πιο συχνά, οι ιταλικές αρχές παίρνουν μέτρα και αντιμάχονται την εδραιωμένη αντίληψη ότι πρόσβαση στη θάλασσα έχουν μόνο όσοι πληρώνουν.

«Δωρεάν πρόσβαση», αλλά…

Επισήμως λειτουργούν στην Ιταλία περισσότερα από 7.300 Stabilimenti Balneari (ανεπισήμως υπάρχουν μερικές ακόμα χιλιάδες...). Συνήθως είναι οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου ο όρος «οικογένεια» επιδέχεται ευρεία ερμηνεία, κάποιοι λένε ότι και η Μαφία δίνει το παρών. Πολλοί έχουν γίνει πλούσιοι νοικιάζοντας στους παραθεριστές ξαπλώστρες (lettino) και ομπρέλες ηλίου (ombrellone). Για τη φετινή σεζόν εκτιμάται ότι ο μέσος όρος ενοικίασης του «σετ» ανέρχεται σε 40 ευρώ ημερησίως, αλλά σε τουριστικές περιοχές όπως η Τοσκάνη, οι τιμές είναι πιο «τσουχτερές».

Και αυτό παρότι στην Ιταλία – όπως άλλωστε συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη – οι παραλίες ανήκουν στο κράτος και, θεωρητικά, η πρόσβαση είναι ελεύθερη για όλους. Κι όμως, περισσότερες από τις μισές παραλίες της χώρας μισθώνονται σε ιδιώτες (πολλές φορές έναντι πενιχρού αντιτίμου, που αλλάζει χέρια κάτω απ' το τραπέζι). Κατά μέσο όρο η παραχώρηση της παραλίας στοιχίζει 8.200 ευρώ ετησίως. Ο μέσος όρος του τζίρου, όπως εκτιμά το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEP) φτάνει τις 260.000 ευρώ. Άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πολύ μεγαλύτερα ποσά.

«Απλησίαστες τιμές για τη μέση οικογένεια»

Οι τουρίστες από το εξωτερικό εξοργίζονται με τις τιμές. Οι Ιταλοί μάλλον τις έχουν συνηθίσει τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι αρχίζουν να αντιστέκονται. «Οι τιμές είναι απλησίαστες για μία μέση οικογένεια» λέει στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) η Ιζαμπέλα Πεντρέλι, που έρχεται στην Όστια με τα παιδιά της. Στη Νάπολη ακτιβιστές πραγματοποίησαν πρόσφατα έφοδο σε μία οργανωμένη παραλία, καταλαμβάνοντας τον χώρο με τις πετσέτες και τις ομπρέλες τους.

Αγανάκτηση προκαλεί και η τακτική ορισμένων «επιχειρηματιών» να εμποδίζουν την ελεύθερη πρόσβαση υψώνοντας τείχη και φράχτες. Στην Όστια η παραλία δεν είναι ορατή, για πολλά χιλιόμετρα. Ωστόσο, αυτό το καλοκαίρι, η Δημοτική Αρχή της Ρώμης, στην οποία υπάγεται η Όστια, παρενέβη και έκλεισε το περίφημο Schilling, λόγω παραβάσεων της πολεοδομικής νομοθεσίας. Ούτως ή άλλως, είχε υποστεί σοβαρές ζημιές των χειμώνα, λόγω των θυελλωδών ανέμων.

Αλλά και στο γειτονικό Sporting Beach οι εγκαταστάσεις της οργανωμένης παραλίας κατεδαφίζονται. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές αφαίρεσαν την άδεια λειτουργίας του κλαμπ Village, για το οποίο υπάρχουν υποψίες εμπλοκής της Μαφίας. Στόχος του σοσιαλδημοκράτη δημάρχου της Ρώμης, Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι, είναι να περιοριστούν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις κατά μήκος της παραλίας στην Όστια από 70 σε 35. Κατ' αυτόν τον τρόπο, το ελεύθερο κομμάτι της παραλίας θα επεκταθεί στα 6,5 χιλιόμετρα (επί συνόλου 11,3) έναντι μόλις 1,2 σήμερα.

Δήμαρχοι στην πρωτοπορία

Παρόμοιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνουν δήμαρχοι και σε άλλες παραθαλάσσιες περιοχές της Ιταλίας, όπως η Λιγυρία και η Απουλία. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται και με μία οδηγία τηςΕυρωπαϊκής Ένωσης, που χρονολογείται από το 2006 και προβλέπει ότι οι διαγωνισμοί για άδειες παραχώρησης σε ιδιωτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να επαναλαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να μην δημιουργούνται κεκτημένα στις παραλίες, καθώς πρόκειται για δημόσιο αγαθό.

Επί δεκαετίες οι κυβερνήσεις στη Ρώμη καθυστερούσαν την εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας, η οποία όμως αναμένεται να υλοποιηθεί από το 2027. Πολλοί ελπίζουν ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός θα μειώσει τις τιμές, αλλά αυτό δεν είναι και σίγουρο.

Ένας λόγος παραπάνω για να δραστηριοποιούνται οι πρωτοβουλίες πολιτών, όπως η «Mare Libero» («Ελεύθερη Θάλασσα»). Όπως λέει ο εκπρόσωπος της ομάδας στη Ρώμη, Ντανίλο Ρουτζέρι, «πρέπει να κάνουμε ξεκάθαρο ότι η παραλία, η θάλασσα και ο αέρας είναι δημόσια αγαθά και δεν πωλούνται, ούτε απλώς παραχωρούνται σε τρίτους. Αλλά έχουμε ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε…».

Νέες αντιπαραθέσεις προκαλούν οι «απαγορεύσεις» ορισμένων επιχειρηματιών στην περιοχή της Απουλίας προς τους πελάτες να καταναλώνουν στην παραλία φαγητά και ποτά που έχουν φέρει από το σπίτι τους. Η επίσημη αιτιολογία είναι ότι κατ' αυτόν τον τρόπο πλήττεται η «εικόνα» της επιχείρησης.

Έντονη ήταν η αντίδραση του περιφερειάρχη της Απουλίας, Αντόνιο Ντεκάρο. «Με δεδομένες τις υπερβολικά υψηλές τιμές για ξαπλώστρες και ομπρέλες, είναι παράλογο να υποχρεώνεις τον κόσμο να αγοράζει και πανάκριβο φαγητό» λέει ο ίδιος. «Η θάλασσα είναι δημόσιο αγαθό. Δεν επιτρέπεται να γίνει είδος πολυτελείας».

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Ανταπόκριση από το Λονδίνο

Τα πρατήρια καυσίμων του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν εκσυγχρονιστεί: αντλίες που εξυπηρετούν οποιοδήποτε όχημα με βενζίνη οποιασδήποτε ποιότητας, αλλά και πετρέλαιο – και όλα αυτά χωρίς τη βοήθεια υπαλλήλου. Το σκεπτικό της μετάβασης σε μια «νέα» εποχή ήταν ο πελάτης να εξυπηρετείται μόνος του, ενώ παράλληλα η μείωση των υπαλλήλων μειώνει το κόστος της επιχείρησης.

Ο οδηγός καλείται να κάνει και κάτι ακόμα: να παραδώσει στον εκάστοτε υπάλληλο τη χρηματική απόδειξη της «συναλλαγής» και να την πληρώσει. Τι συμβαίνει όμως όταν επιλέγει να φύγει με γεμάτο ντεπόζιτο παραβλέποντας το βήμα της πληρωμής;

Τα πρατήρια καυσίμων και η εταιρεία πρόληψης κλοπής καυσίμων, Forecourt Eye έχουν τα στοιχεία: τους τελευταίους μήνες αναφέρουν αύξηση «επιθέσεων, εκφοβισμού και βίας από απογοητευμένους πελάτες», ενώ την ίδια ώρα καταγράφεται ότι οι Βρετανοί οδηγοί κλέβουν κατά μέσο όρο, καθημερινά, 200.000 λίρες σε καύσιμα.

Νέο ρεκόρ τιμής βενζίνης και… κλοπής καυσίμων

Οι αναλύσεις έχουν γίνει από ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 550 πρατηρίων από τα συνολικά 8.359 που έχει όλο το Ηνωμένο Βασίλειο και καταγράφουν τους πέντε μήνες πριν και μετά τον πόλεμο στο Ιράν. Επισημαίνεται ότι κάποιοι από τους οδηγούς γεμίζουν το ντεπόζιτο και πατούν αμέσως το γκάζι, ενώ άλλοι ενημερώνουν πρώτα τον υπάλληλο ότι δεν έχουν τρόπο να πληρώσουν.

Σύμφωνα με την εταιρεία πρόληψης κλοπής καυσίμων, τα περιστατικά αυτά έχουν αυξηθεί κατά 20%, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιούργησε ένα αλυσιδωτό πρόβλημα στον εφοδιασμό πετρελαίου και κατ’ επέκταση στην τιμή του.

Οι τιμές της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης τους τελευταίους πέντε μήνες έχουν ανοδική τάση και τώρα είναι περίπου 35 λεπτά ανά λίτρο ακριβότερες. Την προηγούμενη εβδομάδα μάλιστα, η βενζίνη άγγιξε νέο ρεκόρ τιμής από τότε που ξεκίνησαν οι συγκρούσεις, με 1,60 λίρες το λίτρο, ξεπερνώντας το υψηλότερο του 2022.

Κυβέρνηση και κλάδος «στα μαχαίρια»;

Ο νέος υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλεϊ δήλωσε χθες στην κυριακάτικη Telegraph ότι η κυβέρνηση θα «παρακολουθεί στενά» την αγορά για φαινόμενα αισχροκέρδειας, αν και προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για κάτι τέτοιο. Η Ένωση Πρατηρίων Καυσίμων δεν έχει σχολιάσει ακόμη κάτι από τις δηλώσεις Χίλεϊ, ενώ το Βρετανικό Εμπορικό Επιμελητήριο δήλωσε ότι η κυβέρνηση πιέζει τις αυξήσεις των τιμών και όλοι οι έμποροι προσπαθούν να κρατήσουν τις τιμές όσο πιο χαμηλά μπορούν για τους πελάτες.

Παράλληλα, προβλέπεται από το φθινόπωρο περισσότεροι από 2.000 πωλητές να αποκτήσουν δωρεάν πρόσβαση στην τεχνολογία αναφοράς εγκλημάτων, μέσω λογισμικού αναγνώρισης προσώπων.

Αυτές τις μέρες όποιος κάνει τη βόλτα του ή απλώς κάθεται να ρεμβάσει στον Ρήνο στη Βόννη ή σε κάποια άλλη παραποτάμια πόλη αισθάνεται ότι… κάτι του λείπει. Είναι τα φορτηγά πλοία που συνήθως περνούν ασταμάτητα, σχεδόν σε κομβόι, μεταφέροντας εμπορεύματα ή καύσιμα στην διαδρομή των περίπου 1.200 χιλιομέτρων που συνδέει τις ελβετικές Άλπεις με το Ρότερνταμ στην Ολλανδία. Πάνω από 6.500 πλοία κινούνται καθημερινά στον Ρήνο, που είναι ο δεύτερος κατά σειρά στον κόσμο ποταμός, σε ό,τι αφορά τον όγκο των μεταφορών, μετά τον Μισισιπή.

Ο Ρήνος αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες της Ευρώπης. Κατά μήκος του βρίσκονται μερικές από τις μεγαλύτερες γερμανικές βιομηχανίες, εξασφαλίζοντας και την τροφοδοσία τους με πρώτες ύλες, αλλά και τη μεταφορά των προϊόντων τους προς τα μεγάλα λιμάνια του Βορρά στην Ευρώπη.

Αυτή η κομβική για την Ευρώπη αρτηρία έχει πλέον παραλύσει, αφού λόγω καύσωνα και ξηρασίας ο ποταμός έχει «στεγνώσει» και έχει υποχωρήσει και σε βάθος και σε πλάτος κάνοντας αδύνατη την πλεύση για τις μεγάλες εμπορικές φορτηγίδες σε κάποια πιο στενά και «φιδωτά» σημεία, όπως το Κάουμπ, νοτίως του Κόμπλεντς. Έχει ουσιαστικά ισοφαρίσει το αρνητικό ρεκόρ της στάθμης του από το 2018. Έτσι, μετά τα Στενά του Ορμούζ, έρχεται τώρα ο πονοκέφαλος με τα... Στενά του Ρήνου για τους Ευρωπαίους.

Εκτόξευση του κόστους

Μόνο κάποια μικρότερα και πιο «ρηχά» πλοία μπορούν πλέον να μετακινηθούν, αλλά η χωρητικότητά τους είναι σαφώς μικρότερη, ενώ η μεταφορά του περιεχομένου μιας φορτηγίδας οδικώς θα απαιτούσε δεκάδες νταλίκες, ανεβάζοντας το κόστος σε απαγορευτικά ύψη. Αλλά και τα κόμιστρα μεταφοράς μέσω του ποταμού έχουν ακριβύνει σημαντικά.

Είναι και αυτή μια ακόμα συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, που αποδεικνύει ότι οι επιπτώσεις της απλώνονται σε πάρα πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και η καθυστέρηση της αντιμετώπισής της λόγω οικονομικών υπολογισμών θα μπορούσε σε βάθος χρόνου να αποδειχτεί πολύ πιο κοστοβόρα.

Ακόμα και αν περάσει ο καύσωνας που αρχίζει σταδιακά να υποχωρεί στη Γερμανία, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν ημέρες και… βροχές για να ομαλοποιηθεί η κατάσταση, αφού στεγνοί είναι και όλοι οι ποταμοί που «γεμίζουν» τον Ρήνο κατά μήκος της διαδρομής του.

Συναγερμός και στον Δούναβη

Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζει και ο δεύτερος μεγάλος ποταμός της Ευρώπης, ο Δούναβης. Μάλιστα Ουγγαρία και Ρουμανία υποχρεώθηκαν να κατεβάσουν τους διακόπτες σε σταθμούς πυρηνικής ενέργειας, που απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη τους, και ειδικά στη Ρουμανία οι αρχές δεν αποκλείουν να υπάρξουν και προβλήματα στην τροφοδοσία με ηλεκτρική ενέργεια.

Συνέπειες υπάρχουν όμως και για τον τουρισμό σε θέρετρα, όπως η λίμνη Μπάλατον στην Ουγγαρία, που έχουν επίσης «στερέψει» και εκεί που άλλοτε κανείς κολυμπούσε, τώρα μπορεί να περπατήσει. Αυτό έχει την αντανάκλασή του και σε ακυρώσεις κρατήσεων στα γύρω ξενοδοχεία, καθώς η κατάσταση δεν αναμένεται να βελτιωθεί σύντομα. Η κλιματική κρίση δείχνει αυτό το καλοκαίρι τα «δόντια της» σε πολλά πεδία.

Ανταπόκριση από τη Ρώμη

Οι εξελίξεις στη Θέουτα προκαλούν νέα πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας. Μετά από σύσκεψη με στενούς της συνεργάτες στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ότι η χώρα της είναι έτοιμη να υιοθετήσει έκτακτα μέτρα, όπως την παύση του χώρου Σένγκεν με την Ισπανία.

Η Μελόνι υπογράμμισε ότι «η παράτυπη μετανάστευση αντιπροσωπεύει ουσιαστική απειλή για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων» και πρόσθεσε ότι η κυβέρνησή της θα συνεχίσει να την καταπολεμά. Ο δε υπουργός Εξωτερικών της, Αντόνιο Ταγιάνι, ανέφερε ότι «οι εικόνες από τη Θέουτα αποδεικνύουν πως η απόφαση της κυβέρνησης της Μαδρίτης να δώσει την υπηκοότητα, με έμφαση στη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών, ήταν βαθιά λανθασμένη και ευνοεί το δουλεμπόριο».

Aφίξεις μεταναστών: μείωση 52%

Αναλυτές υπογραμμίζουν στη Ρώμη ότι, με την κίνησή της αυτή, η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσπαθεί να στείλει μήνυμα στους ψηφοφόρους της και να περιορίσει την άνοδο στα γκάλοπ του ακροδεξιού πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι και του κόμματός του, «Εθνικό Μέλλον». Μέχρι τις 30 του περασμένου Ιουνίου, πάντως, οι αφίξεις μεταναστών στην Ιταλία παρουσίασαν μείωση 52% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Και ούτε είναι εύκολο οι μετανάστες που βρίσκονται στη Θέουτα να καταφέρουν, στη συνέχεια, να φτάσουν μέχρι τα ιταλικά σύνορα.

Έντονη αντίδραση της ισπανικής κυβέρνησης

Η στάση της Ρώμης προκάλεσε την άμεση αντίδραση της ισπανικής κυβέρνησης. Ο υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Λουίς Άλβαρες, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» τη θέση του Ταγιάνι και πρόσθεσε ότι «από μια φίλη χώρα και εταίρο περιμένει κανείς ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, και όχι κομματική δημαγωγία».

Ο Άλβαρες τόνισε, επίσης, ότι οι εξελίξεις στα σύνορα με το Μαρόκο «συνδέονται με δικαστική απόφαση και δεν έχουν καμία σχέση με τα όσα ανέφερε ο αρχηγός της ιταλικής διπλωματίας. Η Ισπανία κάλεσε τον πρέσβη της Ιταλίας στη Μαδρίτη να δώσει εξηγήσεις σχετικά με την όλη στάση της χώρας του.

Μοχλός πίεσης στην Ευρώπη

Συνεργάτες της Τζόρτζια Μελόνι, όμως, αφήνουν να διαρρεύσει ότι φοβούνται ότι μπορεί να υπάρξει τυχόν αύξηση των μεταναστευτικών ροών και προς την Ιταλία, διότι είναι σαφές ότι το Μαρόκο χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό ως μέσο για να ασκήσει πολιτική πίεση στην Ευρώπη και το ίδιο θα μπορούσαν να κάνουν φίλαρχοι και διακινητές από τη Λιβύη.

Είναι σαφές ότι η πολιτική αυτή κρίση ανάμεσα στη Ρώμη και τη Μαδρίτη δεν πρόκειται να ξεπερασθεί εύκολα. Μετά τους οξυμένους τόνους της συνόδου κορυφής του Ιουνίου, είναι βέβαιο ότι η Μελόνι θα συνεχίσει να δίνει κύριο βάρος στην αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, σε μια προσπάθεια να μετατοπίσει το ενδιαφέρον από άλλα προβλήματα, όπως εκείνα της ακρίβειας, της ισχνής οικονομικής ανάπτυξη της Ιταλίας και των δύσκολων σχέσεών της με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Τον περασμένο χρόνο το δημόσιο χρέος στη Γερμανία ξεπέρασε το ποσό-ρεκόρ των 2.662,2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, στα τέλη του 2025 κάθε Γερμανός ήταν «χρεωμένος» κατά μέσο όρο με 31.887 ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 1.821 ευρώ σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο έτος.

Πρόκειται για χρέη που αφορούν το σύνολο του δημόσιου τομέα στη Γερμανία (ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ομόσπονδα κρατίδια, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φορείς κοινωνικής ασφάλισης). Σε απόλυτες τιμές το χρέος έχει αυξηθεί μέσα σε έναν χρόνο κατά 151,4 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή κατά 6%.

Αύξηση (σχεδόν) σε όλα τα επίπεδα

Το χρέος του ομοσπονδιακού κράτους ανέρχεται σε 1.840,4 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή είναι αυξημένο κατά 6,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σημειώνει η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία. Τα χρέη των κρατιδίων αυξήθηκαν κατά 2,9% στα 624,9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, το κατά κεφαλήν χρέος έχει μειωθεί σε τρία γερμανικά κρατίδια: στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, τη Ρηνανία-Παλατινάτο και το Βερολίνο. Στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα η μείωση οφείλεται σε μία «αναδιοργάνωση» του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του χρέους ανά κάτοικο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος εντοπίζεται στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας (+17,1%). Και αυτό παρότι το συγκεκριμένο κρατίδιο διατηρεί για δεύτερη συνεχή χρονιά το προνόμιο να εμφανίζει το δεύτερο χαμηλότερο κατά κεφαλή χρέος (με πρώτο στη σχετική κατάταταξη το κρατίδιο της Βαυαρίας).

Διψήφια αύξηση στους δήμους

Όσο για το χρέος των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αυτό αυξήθηκε για έκτη συνεχή χρονιά – αυτή τη φορά κατά 15,4% – για να φτάσει πλέον τα 197 δισεκατομμύρια. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Θουριγγίας, όπου δήμοι και κοινότητες έχουν καταφέρει να μειώσουν το κατά κεφαλήν χρέος.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Το ποιητικό υποκείμενο του Μπγιορν Κούλιγκ βρίσκεται εκεί όπου πυροβολούν ανθρώπους σε φράχτες. Τα σύνορα στη Μελίγια δεν έχουν την ίδια σημασία για όλους. Ο ποιητής ταξίδεψε εκεί για να φανταστεί και να βρει μια γλώσσα για αυτό που θα έβλεπε. Το μακροσκελές ποίημα «Η γλώσσα του Γιβραλτάρ» παρουσιάστηκε στα ελληνικά σε μετάφραση των Μαρία Οικονόμου και Άκη Παραφέλα στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης από το Ινστιτούτο Γκαίτε και τις εκδόσεις «Ενύπνιο».

Κάτι σαν λογοτεχνικό ρεπορτάζ

Στη Μελίγια, στο βορειοανατολικό άκρο της Αφρικής, είναι το καλύτερα φυλασσόμενο διασυνοριακό πέρασμα για την αναχαίτιση της ανθρώπινης κινητικότητας. «... Το βουνό, πάνω από την πόλη είναι εκεί, όπου σκοτεινιά αγγίζει τη σκοτεινιά του ουρανού», «κάθε είκοσι μέτρα ένας προβολέας, κάθε είκοσι μέτρα μια κάμερα παρακολούθησης», «ένας φράχτης, ανασκαμμένο χώμα, στο χώμα του ανυψωμένος ο ίδιος ουρανός», γράφει στη «Γλώσσα του Γιβραλτάρ» ο Κούλιγκ. «Όταν διάβαζα για τη συνοριακή γραμμή στη Μελίγια, ήμουν εξοργισμένος και σκέφτηκα ότι πρέπει να κάνω κάτι σύμφωνα με τις δυνατότητές μου, δηλαδή τη γραφή μου. Δεν θα μπορούσα να το κάνω από το σπίτι μου. Ταξίδεψα ως εκεί για να το κάνω, με τη μορφή του μακρού ποιήματος», τονίζει μιλώντας στην Deutsche Welle o Μπγιορν Κούλιγκ. Επιλέγοντας μια πιο ελεύθερη μορφή ποιήματος, από έναν κύκλο ποιημάτων κι ακολουθώντας την ομηρική παράδοση, προβαίνει σε ένα ιδιότυπο λογοτεχνικό ρεπορτάζ.

Ο Γερμανός ποιητής έμεινε τρεις μέρες στο Γιβραλτάρ και μία εβδομάδα στη Μελίγια. «Ξυπνούσα πολύ πρωί, περιηγούμουν την περιοχή και κρατούσα σημειώσεις. Κάθε βράδυ τις επεξεργαζόμουν και εν συνεχεία για έναν χρόνο έκανα την τελική επεξεργασία στο Βερολίνο». Ανάμεσα σε τουρίστες και πρόσφυγες, ο ποιητής ως προνομιούχος, λευκός που έχει δικαίωμα επιστροφής στον τόπο του, παρατηρεί την καθημερινότητα με φράχτες ασφαλείας, περνώντας με αίσθημα ενοχής, με το διαβατήριό του στο ίδιο ύψος ματιών με αυτούς που δε μπορούν να περάσουν τη συνοριακή διάβαση. «Είδα πολλές τραγικές εικόνες που με σφράγισαν. Παιδιά να προσπαθούν να διαφύγουν από το τελωνείο και να μην μπορώ να αντιδράσω». Στο ποίημά του ο Κούλιγκ χρησιμοποιεί εντέχνως ένα σύνολο «γερμανισμών», που δυσκολεύουν την απόδοση των όρων του κειμένου στα ελληνικά. «Η μετάφραση είναι κι αυτή μια μετανάστευση με τη διέλευσή της όχι πάντα απρόσκοπτη, που περνά μια μπάρα, ένα σύνορο», επεσήμανε χαρακτηριστικά στην παρουσίαση του βιβλίου στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, η μια εκ των μεταφραστών, Μαρία Οικονόμου.

Η ευθύνη της Δύσης για το μεταναστευτικό

Ποια άραγε είναι «Η γλώσσα το Γιβραλτάρ»; «Δεν υπάρχει. Είναι η γλώσσα της βίας και της αποκιοκρατίας. Δεν μπορεί να ειπωθεί. Ένα ποίημα μπορεί να μεταφέρει ανείπωτα πράγματα, που δεν μπορεί να μεταφέρει μια εφημερίδα ή ένα μυθιστόρημα», απαντά στην Deutsche Welle o Κούλιγκ. Χαρούμενος που το ποίημά του μεταφράστηκε στα ελληνικά, σε μία γλώσσα που ομιλείται μόνο σε μία χώρα και που το θέμα του ποιήματος είναι τόσο σημαντικό για αυτήν. Για τον ίδιο, το μεταναστευτικό ρεύμα θα αυξηθεί λόγω της κλιματικής κρίσης και πολλοί άνθρωποι θα αναζητήσουν ζωτικό χώρο για μια καλύτερη ζωή. «Αυτό που ζούμε ήταν μόνο η αρχή. Αυτό δεν μπορεί να απαντηθεί με φράχτες που τους ψηλώνουμε. Πρέπει τα ευρωπαϊκά κράτη να κάτσουν να σκεφτούν πώς θα διαχειριστούν τους ανθρώπους που καταφθάνουν. Από την ιστορία ξέρουμε ότι όταν δεν συζητιούνται και δεν λύνονται θέματα του παρελθόντος, θα τα βρουν οι επόμενες γενιές», λέει χαρακτηριστικά.

Το μακρύ ποίημα του Κούλιγκ τελειώνει με μια σειρά από αν: «Αν η Ιταλία δεν υπήρχε [..] αν δεν υπήρχαν σάκοι για πτώματα [..] αν έχει κιόλας φτάσει εδώ η Αφρική», αναρωτώμενος ειρωνικά: «και τότε ακόμα η ελεύθερη κοινωνία χρειάζεται ψυχανάλυση;» Μας επιτίθεται δημιουργώντας εικόνες που δεν μπορούμε να εξαφανίσουμε. Χτυπά στον πυρήνα μας με τον τραχύ τόνο του, αναγκάζοντάς μας να έρθουμε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας. «Η ελεύθερη κοινωνία πρέπει να λειτουργεί με ανεκτικότητα και αλληλοσεβασμό. Να ζούμε μαζί, όχι απαραίτητα πάντα αρμονικά, αλλά να συνυπάρχουμε. Έτσι η ελεύθερη κοινωνία δεν θα χρειάζεται ψυχανάλυση», απαντά.

Η Γαλλία υποτίθεται ότι είναι καλά προετοιμασμένη για τις πυρκαγιές του καλοκαιριού. Διαθέτει δώδεκα πυροσβεστικά αεροσκάφη Canadair και άλλα οκτώ τύπου Dash, ενώ νοικιάζει επιπλέον αεροσκάφη και ελικόπτερα όταν αυτό κριθεί απαραίτητο. Ωστόσο, αυτές τις ημέρες τα εναέρια μέσα δεν επαρκούν, καθώς τα πύρινα μέτωπα πληθαίνουν.

Η όλο και πιο έντονη ξηρασία των τελευταίων εβδομάδων, καθώς και τα διαδοχικά κύματα καύσωνα με θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου δυσχεραίνουν τις προσπάθειες κατάσβεσης στη Γαλλία. Η πυρκαγιά στην περιοχή του Μπορντώ, στις ακτές του Ατλαντικού, έχει ήδη καταστρέψει πάνω από 420.000 στρέμματα δάσους και πυκνής βλάστησης. Την ίδια στιγμή μαίνονται και άλλες πυρκαγιές στις νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας.

Την κρισιμότητα της κατάστασης δείχνει και η απόφαση της γαλλικής κυβέρνησης να ρίξει στη μάχη με τις φλόγες, για πρώτη φορά, το τεράστιο μεταγωγικό αεροσκάφος Α400Μ της πολεμικής αεροπορίας, που μπορεί να μεταφέρει έως και 20 τόνους νερού ή επιβραδυντικού υγρού, ποσότητα υπερ-τριπλάσια από εκείνη που μεταφέρει ένα Canadair. Ωστόσο, όλα αυτά φαίνεται ότι δεν αρκούν, γι' αυτό ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν αποφάσισε να ζητήσει τη συνδρομή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας (Civil Protection Mechanism, CPM).

Σε ετοιμότητα 24 ώρες το 24ωρο

Πρόκειται για ένα είδος «Ευρωπαϊκής Πυροσβεστικής» με τη συμμετοχή 37 χωρών και ένα συντονιστικό κέντρο στις Βρυξέλλες, το οποίο παραμένει σε διαρκή ετοιμότητα, ημέρα και νύχτα. Σε περίπτωση που μία χώρα καταθέσει αίτημα συνδρομής, το συντονιστικό κέντρο ενεργοποιείται και εξετάζει ποιες χώρες μπορούν να παράσχουν βοήθεια τη συγκεκριμένη στιγμή.

Το μέτωπο της πυρόσβεσης στη μεγάλη πυρκαγιά του Μπορντώ ενισχύουν αεροσκάφη και ελικόπτερα από την Πορτογαλία, τη Γερμανία, την Κροατία, την Τσεχία, τη Σουηδία, τη Σλοβακία και την Τουρκία.

Την ίδια στιγμή, πυροσβεστικά αεροσκάφη από την Ελλάδα, την Ιταλία και την Τουρκία δραστηριοποιούνται στα πύρινα μέτωπα της Ισπανίας. Αυτό σημαίνει ότι μόνο σε αυτές τις δύο χώρες έχουν σπεύσει ήδη τα 13 από τα συνολικά 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα που διαθέτει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα διαθέσιμα μέσα δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστούν όλες οι πυρκαγιές του καλοκαιριού.

Το πρόγραμμα rescEU

Ο μηχανισμός είχε συσταθεί το 2001 και έκτοτε επεκτείνεται διαρκώς. Από το 2019, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει και το rescEU, ένα επιπλέον εργαλείο για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Πρόκειται για ένα απόθεμα κοινών πόρων (πυροσβεστικά αεροσκάφη, ιατρικά εφόδια, ηλεκτρογεννήτριες, ειδικός εξοπλισμός για την περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος ή διαρροής χημικών ουσιών), στο οποίο συνεισφέρουν όχι μόνο τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και τρίτες χώρες, όπως η Νορβηγία, η Τουρκία και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Για το φετινό καλοκαίρι 777 πυροσβέστες από 14 χώρες έχουν ήδη εγκατασταθεί για προληπτικούς λόγους σε περιοχές υψηλού κινδύνου στη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Κύπρο. Τα διαθέσιμα εναέρια μέσα βρίσκονται διάσπαρτα σε 12 χώρες και συντονίζονται ανά πάσα στιγμή από τις Βρυξέλλες. Επιπλέον, το έργο της πυρόσβεσης υποστηρίζουν οι δορυφορικές λήψεις του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus.

Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αρχή της αλληλεγγύης φτάνει στα όριά της όταν περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα ακραίους κινδύνους, κάτι που συμβαίνει όλο και πιο συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτή την περίπτωση, κάθε κυβέρνηση αναγκάζεται να ζυγίσει τα πράγματα για να αποφασίσει πόσα εναέρια μέσα μπορεί να αποστείλει σε άλλες χώρες, χωρίς να εξασθενεί τις απαραίτητες υποδομές εντός συνόρων.

Αυτό το καλοκαίρι η Κομισιόν εκτιμά ότι η αντιπυρική περίοδος θα είναι ασυνήθιστα μεγάλη, γι' αυτό ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας έχει ενεργοποιηθεί, για πρώτη φορά, στις αρχές Απριλίου και θα παραμείνει σε εγρήγορση ως τις αρχές Νοεμβρίου.

Προσεχώς «εναέριος στόλος» της EE

Παράλληλα, η ΕΕ επενδύει 600 εκατομμύρια ευρώ σε έναν εναέριο στόλο που θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά με κοινοτικούς πόρους, στο πλαίσιο του rescEU. Ο σχεδιασμός προβλέπει 12 αεροσκάφη, που θα εγκατασταθούν σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Κροατία και Ελλάδα. Θα υπάγονται στην εκάστοτε εθνική διοίκηση, η οποία θα αποφασίζει από κοινού με τις Βρυξέλλες για τη δραστηριοποίησή τους.

Αυτή θα είναι μία πραγματική «Ευρωπαϊκή Πυροσβεστική», η οποία θα εξοικονομεί πολύτιμο χρόνο και θα μειώνει τον φόρτο εργασίας των εθνικών συντονιστικών κέντρων. Όλα αυτά ωστόσο, εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν θα μπορούν να αντισταθμίσουν την έλλειψη ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει μία σειρά στοχευμένων μέτρων. Από τη δημιουργία αντιπυρηνικών ζωνών μέχρι την αυστηροποίηση των όρων δόμησης σε περιοχές υψηλού κινδύνου...

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

5.000 θέσεις εργασίας σκοπεύει να καταργήσει μέσα στα επόμενα εννέα χρόνια η Porsche, μία κίνηση που εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της εταιρείας για οικονομική εξυγίανση. Λαμβάνοντας υπόψη και τις απολύσεις που έγιναν πέρυσι, αναμένεται να έχουν αποχωρήσει από την επιχείρηση περίπου 8.900 εργαζόμενοι συνολικά.

Η διοίκηση και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων ανακοίνωσαν πως το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει μείωση των θέσεων εργασίας με «κοινωνικά υπεύθυνο» τρόπο, μεταξύ άλλων μέσα από ειδικά προγράμματα μερικής συνταξιοδότησης ή συμφωνίες εθελούσιας αποχώρησης.

Επιπλέον, θα παρακρατείται μέρος των αυξήσεων που προβλέπονται από τις συλλογικές συμβάσεις, το επίδομα Χριστουγέννων θα μειωθεί και τα μπόνους των εργαζομένων θα συνδέονται περισσότερο με τις επιτυχίες που θα καταγράφει η επιχείρηση. Ταυτοχρόνως πάντως αναμένονται και επενδύσεις ύψους 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ στις εγκαταστάσεις της εταιρείας στο Τσουφενχάουζεν και το Βάισαχ.

Porsche όπως Audi

Στόχος των μέτρων είναι να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και να διασφαλιστούν μακροπρόθεσμα όσο το δυνατόν περισσότερες θέσεις εργασίας. Διότι η θυγατρική της VW βρίσκεται ήδη σε κρίση εδώ και κάποιον καιρό.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και στην Audi, που πασχίζει επίσης για εξοικονόμηση κόστους. Η Audi έχει επίσης λάβει μέτρα, τα οποία έχουν φέρει κάποια αποτελέσματα – αλλά όχι αρκετά. Όπως ανέφερε προσφάτως ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας, Γιούργκεν Ριτερσμπέργκερ, «πρέπει να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί και πιο αποδοτικοί, να εργαστούμε πάνω στις δομές κόστους και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων».

Τόσο αυτός πάντως όσο και ο επικεφαλής της Volkswagen, Όλιβερ Μπλούμε, θέλουν να αποφύγουν την έσχατη λύση του λουκέτου σε εργοστασιακές εγκαταστάσεις. «Υπάρχουν εξυπνότερες λύσεις από το να κλείνουν εργοστάσια. Αυτή είναι πάντα η τελευταία επιλογή», τόνισε προ ημερών ο Μπλούμε.

Να καταστούν αποδοτικότερες οι εγκαταστάσεις

Ένα βασικό ζήτημα είναι η υπερπροσφορά οχημάτων σε σύγκριση με την καταναλωτική ζήτηση. Στο εργοστάσιο της Audi στο Νέκαρσουλμ κατασκευάζονται ετησίως 225.000 οχήματα. Παρ’ ότι όμως αυτός ο αριθμός είναι κατά περίπου 75.000 μικρότερος συγκριτικά με λίγα χρόνια πριν, οι διοικούντες πρόκειται να περιορίσουν ακόμα περισσότερο τις παραγωγικές δυνατότητες της εγκατάστασης, καταργώντας τη νυχτερινή βάρδια στο εργοστάσιο.

Όπως επισημαίνει ο Ριτερσμπέργκερ, «προσαρμόζουμε συνεχώς τις παραγωγικές δυνατότητες στην κατάσταση της αγοράς». Ο Μπλούμε της VW είχε δηλώσει επίσης σε πρόσφατη συνέντευξη ότι στην Ευρώπη πρέπει να καταργηθεί πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα 500.000 οχημάτων.

Στενεύουν τα περιθώρια της Audi

Τον Μάρτιο του περασμένου έτους η Audi είχε ανακοινώσει την κατάργηση έως και 7.500 θέσεων εργασίας έως το 2029. Ταυτοχρόνως όμως είχε επίσης παραταθεί έως το τέλος του 2033 η διασφάλιση της απασχόλησης, βάσει της οποίας αποκλείονται απολύσεις για επιχειρησιακούς λόγους.

Ωστόσο, τα τρέχοντα οικονομικά στοιχεία περιπλέκουν την κατάσταση. Δεδομένου του κινεζικού ανταγωνισμού και της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή,η αυτοκινητοβιομηχανία αναμένει για το τρέχον έτος χαμηλότερα έσοδα και περιορισμένη αποδοτικότητα, όπως ανακοίνωσε η Audi. Για το σύνολο του έτους η θυγατρική της Volkswagen προβλέπει πλέον έσοδα μόλις 58 έως 63 δισεκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή πέντε δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερα από τις εκτιμήσεις του Απριλίου.

Έτσι, η απόδοση αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 5% έως 7% - επίπεδο κατά μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί μέχρι τώρα. Και αυτή τη στιγμή η Audi απέχει πολύ ακόμα και από αυτή την απόδοση: στο πρώτο εξάμηνο βρισκόταν μόλις στο 3,8%.

Η Audi καταγράφει καθ' αυτά το ασθενέστερο πρώτο εξάμηνο από το 2021: τα κέρδη κατά το δεύτερο τρίμηνο μειώθηκαν κατά περίπου 21%, στα 563 εκατομμύρια ευρώ μετά φόρων. Ωστόσο, η μείωση των τριμηνιαίων κερδών είναι συγκριτικά περιορισμένη, εάν συγκριθεί με την πτώση κατά περίπου ένα τρίτο που κατέγραψε η μητρική εταιρεία Volkswagen κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Πηγή: tagesschau

Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες

Νέο γύρο δασμών σε περισσότερους από 60 εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταξύ των οποίων και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υιοθετώντας νέα νομική βάση, μετά τη λήξη του προσωρινού δασμολογικού καθεστώτος που είχε επιβληθεί νωρίτερα φέτος. Για την ΕΕ το νέο καθεστώς προβλέπει συνολικό δασμό 10% και διατηρεί τις βασικές προβλέψεις της εμπορικής συμφωνίας που είχαν συνάψει οι δύο πλευρές πριν από έναν χρόνο στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.

Η Κομισιόν αν και απορρίπτει την αμερικανική αιτιολόγηση περί ανεπαρκούς αντιμετώπισης της καταναγκαστικής εργασίας από την ΕΕ, απέφυγε να κλιμακώσει την αντιπαράθεση. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει θετικά ότι το αποτέλεσμα αυτό είναι σύμφωνο με τις αμερικανικές δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ» τόνισε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Όλοφ Γκιλ.

Η απόφαση της Ουάσιγκτον βασίζεται στην έρευνα που διεξήχθη βάσει του άρθρου 301 του αμερικανικού νόμου περί εμπορίου, με την κυβέρνηση Τραμπ να υποστηρίζει ότι σειρά εμπορικών εταίρων, μεταξύ των οποίων και η ΕΕ, δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για να αποτρέψουν την εισαγωγή προϊόντων, που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Οι Βρυξέλλες απορρίπτουν τον ισχυρισμό αυτό, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη θεσπίσει κανονισμό που απαγορεύει τα προϊόντα καταναγκαστικής εργασίας από την ευρωπαϊκή αγορά και που θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από το 2027.

Απετράπη νέα γενικευμένη αύξηση δασμών

Παρά τη διαφωνία αυτή, η Επιτροπή εκτιμά ότι το σημαντικότερο είναι πως η Ουάσιγκτον σεβάστηκε τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της περυσινής συμφωνίας του Τέρνμπερι, αποφεύγοντας νέα γενικευμένη αύξηση των δασμών. Σύμφωνα με τον Όλοφ Γκιλ, η αμερικανική απόφαση επαναφέρει επίσης πρόσθετες εξαιρέσεις για προϊόντα όπως ο φελλός και τα διαμάντια, οι οποίες προστίθενται στις ήδη συμφωνημένες απαλλαγές για αεροσκάφη και εξαρτήματα, γενόσημα φάρμακα και δραστικές φαρμακευτικές ουσίες.

Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η εξέλιξη δεν σημαίνει κατάργηση των δασμών, αλλά διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, δημιουργεί περιθώριο για συνέχιση των διαπραγματεύσεων σχετικά με την επέκταση της λίστας των εξαιρέσεων, με την Κομισιόν να επιδιώκει την προστασία πρόσθετων ευρωπαϊκών εξαγωγών αξίας περίπου 150 δισ. ευρώ.

Πρόστιμο Κομισιόν στην Google

Πάντως, το κλίμα μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον δοκιμάζεται και σε άλλα μέτωπα. Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση των νέων δασμών, η Κομισιόν επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους 890 εκατ. ευρώ στην Google για παραβίαση των κανόνων του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον. Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, υποστήριξε ότι η εφαρμογή του DMA υπονομεύει τη σταθερότητα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, με την Κομισιόν να απαντά ότι η ευρωπαϊκή ψηφιακή νομοθεσία «δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».

Η κρίση στην αγορά εργασίας των νέων είναι προφανής στην Κίνα και υποδηλώνει σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, για τα οποία καλούνται να βρουν λύσεις το κράτος και οι επιχειρήσεις. Το 2025 η υψηλή ανεργία και η έλλειψη προοπτικής ανάγκασαν τους νέους να κατεβούν στους δρόμους διαδηλώνοντας στην Κένυα, το Περού, το Νεπάλ, την Ινδονησία και τις Φιλιππίνες.

Φέτος, οι κινητοποιήσεις της νέας γενιάς επεκτείνονται στη Νότια Αφρική και το Μαρόκο. Στην Ινδία συμβάλλουν μάλιστα στη ραγδαία άνοδο του «Κόμματος των Κατσαρίδων» (Cockroach Janta Party), το οποίο είχε ξεκινήσει ως ένα χιουμοριστικό meme στο διαδίκτυο, για να εξελιχθεί σε κίνημα εθνικής εμβέλειας.

Το πρόβλημα της Κίνας

Όταν μιλάμε για «νεανική ανεργία», αναφερόμαστε σε άτομα από 15 έως 24 ετών που προσπαθούν, αλλά αδυνατούν να βρουν δουλειά. Ούτως ή άλλως αυτό το ποσοστό ανεργίας είναι συνήθως υψηλότερο σε σχέση με μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς οι νέοι διαθέτουν κατά τεκμήριο λιγότερη εργασιακή εμπειρία και επιπλέον δεν έχουν ακόμη αποκτήσει επαρκή κοινωνική δικτύωση. Φαίνεται όμως ότι τον τελευταίο καιρό το χάσμα διευρύνεται ακόμα περισσότερο, σε πολλές χώρες.

Για παράδειγμα στην Κίνα, όπου οι νέες θέσεις εργασίας δεν επαρκούν για να απορροφήσουν τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό των νέων πτυχιούχων. Αποτέλεσμα: μακρά περίοδος αβεβαιότητας μέχρι την εύρεση εργασίας, υποαπασχόληση, φόβος για το μέλλον. Τον Μάιο το επίσημο ποσοστό ανεργίας μεταξύ των νέων στον αστικό πληθυσμό της Κίνας υπολογιζόταν στο 15,6%, ένα ποσοστό υπερ-τριπλάσιο από το ποσοστό ανεργίας για το σύνολο του πληθυσμού, που κυμαίνεται γύρω στο 5%.

Διχασμένοι οι ειδικοί για την ΤΝ

Κάποτε ήταν αυτονόητο ότι ένα πτυχίο πανεπιστημίου θα εξασφάλιζε μία σταδιοδρομία ως «λευκό κολάρο», δηλαδή ως στέλεχος του ιδιωτικού τομέα με αυξημένες αρμοδιότητες και καλές αμοιβές. Ωστόσο, τα δεδομένα αλλάζουν με την εξέλιξη της τεχνολογίας και κυρίως της Τεχνητής Νοημοσύνης, για τις επιπτώσεις της οποίας οι ειδικοί δεν έχουν ακόμη σαφή εικόνα.

Ο Γκόλο Χένζεκε, επίκουρος καθηγητής Οικονομικών στο University College του Λονδίνου, εκτιμά ότι «στο Ηνωμένο Βασίλειο οι νέες θέσεις εργασίας για αποφοίτους πανεπιστημίου μειώνονται με πιο γρήγορους ρυθμούς από τις αντίστοιχες θέσεις εργασίας για όσους δεν διαθέτουν τίτλους σπουδών, και πολλές από αυτές τις θέσεις εμφανίζουν υψηλή έκθεση στην Τεχνητή Νοημοσύνη». Σύμφωνα με τις έρευνες του Χένζεκε, «όπου οι επιχειρήσεις επιταχύνουν την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι θέσεις εργασίας για άτομα μεταξύ 15-24 ετών αυξάνονται με πιο βραδείς ρυθμούς, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες η απασχόληση παραμένει μάλλον σταθερή». Παρά ταύτα, η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένει περιορισμένη, αν δούμε το σύνολο του επιχειρηματικού κύκλου.

Για τη Σάρα Έλντερ, αναλύτρια της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) στη Γενεύη, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι σαφώς μία από τις αιτίες για την ανεργία των νέων, όχι όμως η κυριότερη. Πιο σημαντικό εμπόδιο, υποστηρίζει, είναι «η τάση των εργοδοτών να ανεβάζουν συνεχώς τον πήχυ για τις νέες προσλήψεις, με αποτέλεσμα να γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τους νέους ανθρώπους, που διαθέτουν ελάχιστη εμπειρία, να κάνουν μία αρχή».

Ποιες θέσεις επηρεάζονται;

Το πρόβλημα είναι ότι αν δεν δοκιμαστούν σε «entry level» θέσεις εργασίας, οι νέοι δεν μπορούν να αποκτήσουν την εμπειρία που απαιτείται για ανώτερες θέσεις. Το συνολικό αποτέλεσμα για την οικονομία και την κοινωνία: χαμηλότερη κατανάλωση, μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης, αναβολές στη δημιουργία οικογένειας – για να μην αναφέρουμε την ψυχολογική καταπόνηση.

Η Σάρα Έλντερ επισημαίνει ότι η ανεργία των νέων δεν έχει πάρει (ακόμη) τόσο μεγάλη έκταση στην Ευρώπη. Από το 2022 το ποσοστό των νέων που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας, αλλά και εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος μειώνεται στη Νότια Ευρώπη. Αξιοσημείωτο είναι, ωστόσο, ότι το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία. «Ασφαλώς η ανεργία των νέων δεν είναι κάτι καινούργιο για την Ευρώπη» λέει η Έλντερ. «Ήταν οδυνηρή στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αλλά έκτοτε οι χώρες που υπέφεραν περισσότερο ήταν και εκείνες που έχουν καταγράψει και τη μεγαλύτερη βελτίωση». Από την άλλη πλευρά, από το 2023 μέχρι το 2025 η ανεργία των νέων έχει αυξηθεί σε 8 από τις 11 περιφέρειες που περιλαμβάνει στη στατιστική της η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (μεταξύ αυτών η Ανατολική Ασία, η Νοτιοανατολική Ασία, η Βόρεια Αμερική και η περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού).

Σε κλάδους όπως οι κατασκευές και οι υπηρεσίες, οι ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους εργαζόμενους έχουν μειωθεί. Ωστόσο, υπογραμμίζει η Σάρα Έλντερ, «οι ευκαιρίες βελτιώνονται σε κλάδους υψηλής εξειδίκευσης, όπως η μηχανολογία, η υγεία και η πληροφορική».

Στη Γερμανία, πάντως, έρευνα της εταιρείας συμβούλων EY καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι φοιτητές είναι «λιγότερο αισιόδοξοι» για την επαγγελματική τους αποκατάσταση από ό,τι πριν από μόλις δύο χρόνια. Επιπλέον, κύριο κριτήριο για την επιλογή μίας θέσης εργασίας θεωρείται πλέον η «εργασιακή ασφάλεια», και όχι το ύψος των απολαβών.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Tον Ιούνιο, το ποσοστό των πτωχεύσεων για τις προσωπικές εταιρείες και τις ανώνυμες εταιρείες στη Γερμανία ήταν κατά 80 % υψηλότερο σε σύγκριση με τον Ιούνιο των ετών 2016 έως 2019, δηλαδή της περιόδου πριν από την πανδημία του κορωνοϊού. Αυτό προκύπτει από μια μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Leibniz στην πόλη Χάλε (IWH).

Οι ατομικές επιχειρήσεις, τα ελεύθερα επαγγέλματα και οι μικρές επιχειρήσεις δεν συμπεριελήφθησαν στην έρευνα καθώς δεν έχουν σημασία για την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τον Στέφεν Μύλερ, επικεφαλής του τμήματος έρευνας για τις πτωχεύσεις στο IWH, ο αριθμός των πτωχεύσεων των επιχειρήσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2026 βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.

Η αστάθεια της γερμανικής οικονομίας

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ασταθή κατάσταση εδώ και χρόνια. Η ανάκαμψη που είχε αρχικά προβλεφθεί για φέτος θα οδηγήσει πιθανώς σε μια μικρή ανάπτυξη. Εταιρείες προχωρούν σε μαζικές απολύσεις.

Σύμφωνα με την VW, 100.000 θέσεις εργασίας ενδέχεται να χαθούν τα επόμενα χρόνια. Ο προμηθευτής εξαρτημάτων αυτοκινήτων ZF σκοπεύει να καταργήσει 14.000 θέσεις εργασίας έως το 2028. Και στην Bosch, μόνο στη Γερμανία, αναμένεται να καταργηθούν περισσότερες από 20.000 θέσεις εργασίας έως το 2030.

Ωστόσο δεν φαίνεται να πλήττεται μόνο ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας. Φέτος αναμένεται να χαθούν και πάλι έως και 100.000 θέσεις εργασίας στον βιομηχανικό τομέα, στις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά και στον τομέα της μηχανολογίας και των κατασκευών, σύμφωνα με μελέτη της εταιρείας συμβούλων Horváth.

Το ερώτημα είναι το εξής: Βιώνουμε αυτή τη στιγμή μια αναγκαία αναδιάρθρωση της αγοράς ή μάλλον μια διαρθρωτική αδυναμία ανάπτυξης της οικονομίας; Σύμφωνα με ορισμένες απόψεις οι πτωχεύσεις μπορούν να έχουν και θετικές επιπτώσεις. Όταν οι μη παραγωγικές επιχειρήσεις αποχωρούν από την αγορά, το εργατικό δυναμικό, το κεφάλαιο και η τεχνογνωσία απελευθερώνονται και μπορούν να κατευθυνθούν προς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας. Έτσι δημιουργείται η ανάπτυξη σύμφωνα με την αρχή της «δημιουργικής καταστροφής» του Τζόζεφ Σουμπέτερ. Φθάνει βέβαια να βρεις δουλειά…

Παράλληλα, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ιδρύθηκαν πάνω από 10% περισσότερες επιχειρήσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. «Πράγματι, εδώ και πολλά χρόνια παρατηρούμε αύξηση στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη», λέει ο Στέφεν Μύλερ.

«Αυτό είναι καλό νέο. Πολλοί δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και αυτό αποτελεί σίγουρα μια αχτίδα ελπίδας», συμπληρώνει. Και αυτό υποδηλώνει ότι βρισκόμαστε ακριβώς σε μια φάση δομικής αλλαγής.

Γιατί επηρεάζονται ορισμένοι κλάδοι

Οι λόγοι για τις πτωχεύσεις είναι ποικίλοι. «Πριν από ενάμιση χρόνο, σημειώθηκαν σχετικά πολλές περιπτώσεις πτώχευσης μεγάλων επιχειρήσεων στον βιομηχανικό τομέα», υπογραμμίζει ο Στέφεν Μύλερ.

Ο κατασκευαστικός τομέας και ο τομέας της οικιστικής δόμησης έχουν πληγεί ιδιαίτερα, αποκλειστικά λόγω της αλλαγής στην πορεία των επιτοκίων. Ο τομέας της εστίασης αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού, ενώ οι επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ενέργειας αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Και ο εμπορικός τομέας πλήττεται από την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες των καταναλωτών.

Τέλος ο Γερμανός ειδικός εκτιμά πως: «… δεν είναι απλώς μια αναδιάρθρωση της αγοράς, αλλά πραγματικά ένα ζήτημα που αφορά την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η γερμανική οικονομία στο μέλλον». Διευκρινίζει πάντως ότι «Δεν βρισκόμαστε ακόμα σε ένα στάδιο όπου παρατηρούνται μαζικά φαινόμενα μετάδοσης ή όπου ίσως και οι τράπεζες να βρεθούν σε δύσκολη θέση αλλά βρισκόμαστε εν μέσω μιας σημαντικής διαδικασίας διαρθρωτικής αλλαγής».

Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου

Πέφτουν οι τιμές των ηλεκτρικών

Όσοι θεωρούν ακόμη τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα πανάκριβα, ίσως χρειαστεί να αναθεωρήσουν. Σύμφωνα με νέα μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Fraunhofer και του Διεθνούς Συμβουλίου για Καθαρές Μεταφορές (International Council on Clean Transportation ICCT), τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν γίνει πιο προσιτά τα τελευταία χρόνια, ενώ η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί.

Οι τιμές αλλάζουν υπέρ των ηλεκτρικών

Η έρευνα δείχνει ότι από το 2020 έως το 2025 οι τιμές καταλόγου των ηλεκτρικών αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά 18%, αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός. Αντίθετα, στα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης καταγράφηκε αύξηση 2%. Το αποτέλεσμα είναι ότι το πραγματικό κόστος μετακίνησης ανά χιλιόμετρο μετατοπίζεται ολοένα περισσότερο υπέρ των ηλεκτρικών μοντέλων.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα οχήματα προσφέρουν σήμερα κατά μέσο όρο μεγαλύτερη αυτονομία και περισσότερη ισχύ, ενώ οι πραγματικές τιμές αντίστοιχων μοντέλων έχουν μειωθεί», δηλώνει ο Πέτερ Μοκ από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό ICCT.

Τι δείχνει η μεγάλη έρευνα

Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερα από 100.000 στοιχεία από βάση δεδομένων της Γερμανικής Λέσχης Αυτοκινήτου ADAC. Για να αποφύγουν παραπλανητικά συμπεράσματα, συνέκριναν παρόμοια οχήματα διαχρονικά και όχι τον μέσο όρο τιμών όλων των συμβατικών και όλων των ηλεκτροκίνητων στην αγορά. Και αυτό επειδή τα τελευταία χρόνια η γκάμα των ηλεκτρικών έχει επεκταθεί σημαντικά, ιδιαίτερα στην κατηγορία των ακριβότερων οχημάτων.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Πάτρικ Πλετς από το Ινστιτούτο Συστημικών Ερευνών και Καινοτομίας Fraunhofer ISI: «Η μέση τιμή έχει αυξηθεί. Πρόκειται ωστόσο για τελείως διαφορετικά οχήματα. Οπότε θα συγκρίναμε ανόμοια πράγματα. Για να το αποφύγουμε, προσπαθήσαμε να εξετάσουμε τα ίδια ή συγκρίσιμα οχήματα μέσα στον χρόνο».

Πότε θα κοστίζουν όσο τα συμβατικά

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μείωση των τιμών των ηλεκτρικών αυτοκινήτων θα συνεχιστεί: «Οι μειώσεις στο κόστος των μπαταριών δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί πλήρως στους καταναλωτές. Επιπλέον, οι αυξανόμενοι όγκοι παραγωγής και η πίεση για αυστηρότερα όρια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα θα συμβάλλουν και αυτά στη μείωση των τιμών», σημειώνει ο Πάτρικ Πλετς.

Αν η πτωτική τάση συνεχιστεί, έως το 2030 τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Ευρώπη θα μπορούσαν να κοστίζουν όσο και τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα. «Στο συνολικό κόστος ανά χιλιόμετρο θα είναι τότε σαφώς φθηνότερα», τονίζει ο Πάτρικ Πλετς. Σύμφωνα με την έρευνα, όταν οι τιμές εξισωθούν, τα ηλεκτρικά θα μπορούσαν να κατακτήσουν έως και το 50% της αγοράς.

Οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν επίσης ότι στην πράξη το πλεονέκτημα των ηλεκτρικών μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς τα τελευταία χρόνια οι κατασκευαστές προσφέρουν αυξημένες εκπτώσεις σε πολλά μοντέλα.

Πηγή: dpa

Η Γαλλία αντιμέτωπη με νέο κύμα πυρκαγιών

Η ακραία ζέστη και η παρατεταμένη ξηρασία έχουν θέσει τη νότια Ευρώπη σε κατάσταση συναγερμού, με τη Γαλλία και την Ισπανία να δίνουν τις δυσκολότερες μάχες με τις φλόγες.

Στη νότια Γαλλία, το μεγαλύτερο μέτωπο εκδηλώθηκε στην περιοχή Ταραντό του νομού Βαρ, όπου περισσότεροι από 600 πυροσβέστες επιχείρησαν να περιορίσουν την πυρκαγιά. Οι ισχυροί άνεμοι ώθησαν τις φλόγες προς την κωμόπολη Λεζ Αρκ-σιρ-Αρζάν, αναγκάζοντας τις αρχές να απομακρύνουν προληπτικά περίπου 150 κατοίκους. Αρκετές κατοικίες καταστράφηκαν, ενώ η φωτιά παραμένει εκτός ελέγχου.

Την ίδια ώρα, στην Κορσική συνεχίζουν να καίνε δύο μεγάλες πυρκαγιές που ξεκίνησαν πριν από περίπου μία εβδομάδα από κεραυνούς. Μόνο στην περιοχή Αλμπερτάς κάηκαν περισσότερα από 3.200 στρέμματα, ενώ το δύσβατο ανάγλυφο της περιοχής και οι υψηλές θερμοκρασίες δυσκολεύουν το έργο των πυροσβεστών.

Η Γαλλία βιώνει ήδη το τρίτο κύμα καύσωνα από τις αρχές του έτους, ενώ μεγάλες φωτιές ξέσπασαν και σε άλλες περιοχές της χώρας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δάσους του Φοντενεμπλώ, νότια του Παρισιού, όπου καταστράφηκαν περίπου 20.000 στρέμματα.

Η Ισπανία φλέγεται για ακόμη ένα καλοκαίρι

Ακόμη πιο δραματική είναι η κατάσταση στην Ισπανία. 100 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μαδρίτης, στην περιοχή της Γουαδαλαχάρα, μεγάλη δασική πυρκαγιά έχει καταστρέψει περίπου 260.000 στρέμματα γης, ενώ τουλάχιαστον 1.200 άνθρωποι εγκατέλειψαν αναγκαστικά τις εστίες τους. Μέσα σε μία μόνο νύχτα οι φλόγες προχώρησαν 14 χιλιόμετρα, ενώ περισσότερα από 500 πυροσβέστες και μέλη των σωστικών συνεργείων, καθώς και 25 πυροσβεστικά αεροσκάφη επιχειρούν για την αναχαίτισή τους.

Προληπτικά εκκενώθηκαν 20 κοινότητες με περίπου 800 κατοίκους. Από τις αρχές του έτους οι πυρκαγιές έχουν ήδη αφανίσει πάνω από 800.000 στρέμματα στην Ισπανία, σχεδόν τη διπλάσια έκταση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Παράλληλα, μια δεύτερη μεγάλη πυρκαγιά στην Αραγονία έχει τεθεί σε μεγάλο βαθμό υπό έλεγχο, αφήνοντας πίσω της περισσότερα από 140.000 στρέμματα καμένης γης.

Φωτιές και στη βόρεια Αφρική

Στην Αλγερία, οι αρχές κατέγραψαν περίπου 70 δασικές πυρκαγιές μέσα σε λίγες ημέρες, με περισσότερες από 40 να έχουν τεθεί υπό έλεγχο. Οι φλόγες κατέκαψαν δάση, γεωργικές εκτάσεις και φοινικόδεντρα, ενώ οι θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν τις επόμενες μέρες ακόμη και τους 49 βαθμούς Κελσίου.

Επιστήμονες επισημαίνουν ότι στη λεκάνη της Μεσογείου, η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και τη διάρκεια των περιόδων καύσωνα και ξηρασίας, δημιουργώντας τις ιδανικές συνθήκες για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση μεγάλων δασικών πυρκαγιών.

Πηγή: dpa, afp

Μεγάλες, αλλά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να επενδύουν στο εξωτερικό, καταργώντας θέσεις εργασίας στη Γερμανία. Παράδειγμα η εταιρεία Gardena στο Ουλμ της Βαυαρίας, που κατασκευάζει εργαλεία περιποίησης κήπου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, πρόκειται να μετεγκατασταθεί εν μέρει στη γειτονική Τσεχία, καταργώντας 250 θέσεις εργασίας στη Γερμανία, δηλαδή το 10% του συνολικού εργατικού δυναμικού της επιχείρησης εντός συνόρων.

Νέα επενδυτικά σχέδια στο εξωτερικό έχει στα «σκαριά» και ο πολυεθνικός όμιλος BASF, σύμφωνα με την εφημερίδα Die Welt του Βερολίνου. Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ο μεγαλύτερος όμιλος χημικών βιομηχανιών στον κόσμο θέλει να μεταφέρει στην Ινδία κάποιες θέσεις εργασίας από τον κλάδο των υπηρεσιών, μειώνοντας αντίστοιχα το προσωπικό που απασχολεί σήμερα στη γερμανική πρωτεύουσα.

«Βιομηχανική κρίση»;

Με ακόμα πιο μελανά χρώματα περιέγραφαν την κατάσταση οι ειδικοί πριν από έναν χρόνο. «Σε πλήρη εξέλιξη η βιομηχανική κρίση στη Γερμανία» ανέφερε το οικονομικό πόρταλ Finanzmarktwelt τον Νοέμβριο του 2025, επικαλούμενο τα στοιχεία της Γερμανικής Στατιστικής Υπηρεσίας για το χρονικό διάστημα από το 2018 μέχρι το 2023.

Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι μόνο στο διάστημα 2021-2023 περίπου 1.300 γερμανικές επιχειρήσεις με προσωπικό άνω των 50 ατόμων μετέφεραν μέρος των δραστηριοτήτων τους στο εξωτερικό. «Εικάζεται ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί και θα ενισχυθεί το 2024 και ακόμα περισσότερο το 2025 λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας, της εντεινόμενης γραφειοκρατίας και του αυξημένου εργατικού κόστους» ανέφερε το πόρταλ Finanzmarktwelt .

Κι όμως, πριν περάσει μισός χρόνος από αυτή την πρόγνωση, η αναπτυξιακή τράπεζα KfW διαπίστωνε ότι «πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις επιστρέφουν». Όπως λέει ο Ντιρκ Σουμάχερ, επικεφαλής οικονομολόγος της KfW, «το ρυθμιστικό πλαίσιο για το εξωτερικό εμπόριο έχει σαφώς επιδεινωθεί» και αυτό οφείλεται «σε γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, στον εντεινόμενο ανταγωνισμό μίας εξαγωγικής δύναμης όπως η Κίνα σε σημαντικούς κλάδους αιχμής και στην πολιτική του προστατευτισμού που ακολουθούν οι ΗΠΑ».

Σημαντικός παράγοντας το κόστος

Μία διαφορετική εικόνα καταγράφει, ωστόσο, το Γερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (DIHK). Μιλώντας στην Deutsche Welle ο εκπρόσωπος του επιμελητηρίου, Σβεν Έλινγκ, παραπέμπει σε σχετικό ερωτηματολόγιο που είχε απευθύνει το DIHK στα μέλη του στις αρχές του 2026. Από αυτή την καταμέτρηση προκύπτει ότι η πίεση του κόστους έχει φέρει στα όριά τους πολλές βιομηχανίες, που σκέπτονται πλέον σοβαρά να μεταφέρουν μέρος των δραστηριοτήτων τους εκτός συνόρων.

Για το 2026, σημειώνει το DIHK, το ποσοστό των γερμανικών βιομηχανικών επιχειρήσεων που σχεδιάζει επενδύσεις στο εξωτερικό φτάνει το 43% και είναι αυξημένο κατά 3% σε σχέση με το 2025. Για τον Φόλκερ Τράιερ, στέλεχος του DIHK με ειδίκευση στο εξωτερικό εμπόριο, «οι λόγοι είναι ξεκάθαροι: αυξημένο κόστος παραγωγής, δομικά προβλήματα και στασιμότητα στην εσωτερική αγορά λόγω μειωμένης ζήτησης». Με απλά λόγια, η επένδυση στο εξωτερικό αποσκοπεί περισσότερο στη μείωση του κόστους, παρά στην κατάκτηση νέων αγορών.

Χάνει έδαφος η Βόρεια Αμερική

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα συμπεράσματα του DIHK για τους κύριους επενδυτικούς προορισμούς. Ενώ το ποσοστό των βιομηχανικών επιχειρήσεων που σχεδιάζουν να μεταφέρουν δραστηριότητες στη Βόρεια Αμερική μειώνεται φέτος από 48% στο 44%, την ίδια στιγμή η Κίνα καταγράφει αύξηση από 31% στο 34%, αλλά και η ευρύτερη περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού εμφανίζει αύξηση από 21% στο 26%. «Ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ προκαλεί αβεβαιότητες και αναγκάζει πολλές επιχειρήσεις να αναβάλουν τις όποιες αποφάσεις τους» λέει ο Φόλκερ Τράιερ.

Η Ευρώπη παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεων με 64%. Και αυτό γιατί, όπως λέει ο αναλυτής του DIHK, η σταθερότητα που προσφέρει, η ενιαία εσωτερική αγορά και το κοινό νόμισμα διαμορφώνουν ένα αξιόπιστο ρυθμιστικό πλαίσιο. Και αυτό αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Ρεπορτάζ DW

Η έκθεση συντάχθηκε μετά από αίτημα του Διοικητικού Δικαστηρίου του Αμβούργου προς την οργάνωση NAOMI, την ώρα που το Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ εντατικοποιεί τις επιστροφές αιτούντων άσυλο μεταξύ των κρατών-μελών.

Η Dorothee Vakalis, πρόεδρος και ιδρύτρια της οργάνωσης NAOMI στη Θεσσαλονίκη που γεννήθηκε πριν από δέκα χρόνια από μια ομάδα από γερμανόφωνους και Έλληνες πολίτες μέσα στην ανθρωπιστική κρίση της Ειδομένης, περιγράφει με μελανά χρώματα τη δραματική αύξηση των ανθρώπων που ζητούν βοήθεια, πλήρως εξαθλιωμένοι μετά την επιστροφή τους στην Ελλάδα: «Σπάνια έχουμε δει τόσο απελπισμένους και ψυχικά εξαντλημένους ανθρώπους. Έχουν πίσω τους χρόνια προσφυγιάς και πολλοί επιστρέφουν στην Ελλάδα με βαθιά απογοήτευση και οργή.

Ένας νεαρός από το Ιράν, που είχε φτάσει σε επίπεδο γερμανικών B2 και είχε δουλειά στη Γερμανία, μας μίλησε για τη Γερμανία σαν να ήταν φυλακή. Και τώρα στην Ελλάδα αντιμέτωπος ξανά με το τίποτα».

Η εύρεση κατοικίας φαντάζει ακατόρθωτη. «Για τους συνεργάτες μας είναι μια μεγάλη πρόκληση και συχνά επιβάρυνση, όταν έρχεται ξανά και ξανά μια απόρριψη από έναν ιδιοκτήτη ακινήτου ή όταν οι χρόνια άρρωστοι δεν λαμβάνουν την απαραίτητη θεραπεία στο νοσοκομείο, δεν βλέπουν φως στο πρόγραμμα Helios», επισημαίνει. Άνθρωποι διαλύονται ψυχολογικά από τον χωρισμό από τις οικογένειές τους που έμειναν πίσω και οικογένειες με παιδιά διανυκτερεύουν ακόμα και στο ύπαιθρο.

Ο φαύλος κύκλος της γραφειοκρατίας

«Οι επιστρέφοντες πρέπει συχνά να προσπαθήσουν μόνοι τους να βρουν στέγη, οικονομική στήριξη από φίλους ή οικογένεια και εργασία. Χωρίς έγκυρα έγγραφα, η πρόσβαση σε νόμιμη εργασία, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνικές παροχές ή σε ένα συμβόλαιο ενοικίασης είναι εξαιρετικά δύσκολη», αναφέρει στην Deutsche Welle o ερευνητής Μίχαελ Κίντσλε, ο οποίος συνέταξε την έκθεση.

Η έρευνά του αποκαλύπτει ένα γραφειοκρατικό «κοκτέιλ» που περιλαμβάνει τεράστιες καθυστερήσεις στην ανανέωση των αδειών διαμονής από την υποστελεχωμένη Υπηρεσία Ασύλου, αλλά και την καθυστέρηση του ΕΦΚΑ να ενεργοποιήσει τον ΑΜΚΑ ή τον ΑΜΑ των προσφύγων. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Δημιουργείται μια κατάσταση νομικής και πρακτικής αβεβαιότητας. Τα άτομα έχουν τυπικά καθεστώς προστασίας, αλλά συχνά δεν μπορούν να ασκήσουν βασικά δικαιώματα χωρίς τα αντίστοιχα έγγραφα»

«Δεν είμαστε μπαλώματα»

Οργανώσεις όπως η NAOMI προσπαθούν να συνδράμουν σε αυτό το κενό. «Δεν μπορούμε και ούτε θέλουμε να αναλάβουμε τον ρόλο των κρατικών οργάνων. Δεν είμαστε "μπαλώματα". Η ένταξη και η συνύπαρξη είναι υποχρέωση του κράτους. Είμαστε μη κερδοσκοπικός, φιλανθρωπικός οργανισμός που θέλουμε να συνεισφέρουμε στην κοινωνική δικαιοσύνη και την κοινωνική συνοχή», ξεκαθαρίζει η Dorothee Vakalis.

Την ίδια στιγμή, τα κρατικά προγράμματα αποδεικνύονται σταγόνα στον ωκεανό. Το κυβερνητικό πρόγραμμα HELIOS+ έχει ελάχιστες θέσεις (4.323) σε σχέση με τις ανάγκες των 70.000 και πλέον ανθρώπων που έχουν λάβει προστασία από το 2024, ενώ το αποκαλούμενο «πρόγραμμα γέφυρα» μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας, των 5 εκατομμυρίων ευρώ, έχει καταγράψει μόλις λίγο περισσότερους από 50 συμμετέχοντες. Έτσι, ελάχιστοι επιστρέφοντες πρόσφυγες τα καταφέρνουν για το πρώτο ενοίκιο και τα πρώτα έξοδα.

Εκμετάλλευση, μαύρη εργασία και σεξουαλική βία

«Όταν οι επιστρέφουσες ή οι γυναίκες με καθεστώς προστασίας δεν έχουν ασφαλή στέγη, εξαρτώνται συχνά από τη βοήθεια τρίτων. Αυτή η εξάρτηση μπορεί να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης, όταν προσφέρονται καταλύματα μόνο με αντάλλαγμα σεξουαλικές χάρες» αναφέρει ο Κίντσλε στην Deutsche Welle. Στο πλαίσιο της έρευνας αναφέρθηκαν περιπτώσεις σεξουαλικής βίας μέχρι και βιασμών.

Χωρίς στέγη και κρατική μέριμνα, πολλοί πρόσφυγες οδηγούνται στη μαύρη οικονομία, στην εστίαση, στον τουρισμό, στις κατασκευές και κυρίως στη γεωργία. Εκεί, το χάσμα ισχύος μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου γεννά ακραίες συνθήκες εκμετάλλευσης για τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως οι ανύπαντρες γυναίκες, μόνες μητέρες με μικρά παιδιά, ανάπηροι και άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα υγείας. Το κοινωνικό εργαστήρι ραπτικής της NAOMI στη Θεσσαλονίκη προσφέρει έναν πολύτιμο εναλλακτικό χώρο ασφάλειας. Μέσα από τη δική τους σειρά ρούχων με το ηθικό label «Remember Idomeni by NAOMI», οι γυναίκες πρόσφυγες αποκτούν δεξιότητες, μαθαίνουν τη γλώσσα και ξεφεύγουν από τα δίχτυα των κυκλωμάτων ενώ βρίσκουν και θέσεις εργασίας.

«Πολλοί άνθρωποι θα συνεχίσουν να υφίστανται εκμετάλλευση και να δέχονται κάκιστη μεταχείριση στη μαύρη οικονομία. Όμως, έρχονται σε εμάς υπέροχοι και ταλαντούχοι άνθρωποι, που είναι έτοιμοι να δώσουν τα πάντα για να χτίσουν στην ξενιτιά ένα ασφαλές και ειρηνικό μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους», αναφέρει η Dorothee Vakalis. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία με την εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο της ΕΕ, το οποίο προβλέπει την εντατικοποίηση των μεταφορών και επιστροφών αιτούντων άσυλο στις χώρες υποδοχής μεταξύ των κρατών-μελών.

«Το Δουβλίνο πρέπει να αλλάξει»

Τα γερμανικά δικαστήρια καλούνται να λάβουν αποφάσεις σε σημαντικές δίκες σχετικά με το αν επιτρέπεται να επιστραφούν στην Ελλάδα άνθρωποι που έχουν ήδη λάβει καθεστώς προστασίας.

«Ρωτάω τον εαυτό μου ξανά και ξανά πώς μπόρεσε η Γερμανία να συμφωνήσει σε μια τέτοια ρύθμιση. Η Ελλάδα δικαιολογεί τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα με τα μεγάλα βάρη που φέρει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το Δουβλίνο πρέπει να αλλάξει προς την κατεύθυνση μιας κοινής ευρωπαϊκής ευθύνης και κατανομής. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και το δικαίωμα στο άσυλο είναι αδιαπραγμάτευτα στοιχεία μιας ειρηνικής παγκόσμιας κοινότητας», τονίζει η Vakalis.

Όσο η Ευρώπη επιστρέφει αναγνωρισμένους πρόσφυγες στην Ελλάδα χωρίς να διασφαλίζει ουσιαστικές συνθήκες και προγράμματα ένταξης, το χάσμα ανάμεσα στο δικαίωμα στο άσυλο και στην πραγματική προστασία ολοένα θα μεγαλώνει.

Μια ευρεία συμμαχία επιχειρηματικών ενώσεων προειδοποιεί αυστηρά τη γερμανική κυβέρνηση κατά της ουσιαστικής κατάργησης ή της σημαντικής αύξησης του κόστους των λεγόμενων «mini-jobs», δηλαδή θέσεων εργασίας με περιορισμένες αποδοχές και ασφαλιστικές εισφορές στο πλαίσιο ευρύτατων κοινωνικών μεταρρυθμίσεων.

Σε ανοιχτή επιστολή προς την υπουργό Εργασίας Μπέρμπελ Μπας (SPD) και την υπουργό Υγείας Νίνα Βάρκεν (CDU), η Γερμανική Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου, ο Γερμανικός Σύνδεσμος Ξενοδοχείων και Εστιατορίων, η Συνομοσπονδία Γερμανικών Ενώσεων Εργοδοτών Γεωργίας και Δασοκομίας και άλλες ενώσεις του κλάδου ζητούν τη διατήρηση των «mini-jobs» στην τρέχουσα μορφή τους.

Πλήγμα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Οι ενώσεις επικρίνουν ιδιαίτερα τις συστάσεις της Επιτροπής Συντάξεων για την κατάργηση του ειδικού φορολογικού και ασφαλιστικού καθεστώτος των «mini-jobs». Επιπλέον, αντιτίθενται στις προγραμματισμένες αυξήσεις στις εισφορές των εργοδοτών λόγω μεταρρυθμίσεων στην ασφάλιση υγείας και μακροχρόνιας περίθαλψης, καθώς και στην προτεινόμενη αύξηση του ενιαίου φόρου αυτών των θέσεων εργασίας από 2 σε 5%.

Οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι η κατάργηση ή η αύξηση του κόστους θα επηρεάσει εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν επιλέξει συνειδητά αυτές τις θέσεις εργασίας επειδή είναι συμβατές με τις σπουδές, την οικογένεια, τη φροντίδα ή μια κύρια εργασία.

Εάν καταργηθούν τα φορολογικά πλεονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα κοινωνικής ασφάλισης, πολλοί εργαζόμενοι θα πρέπει να αποδεχτούν σημαντικές απώλειες εισοδήματος ή να εργαστούν πολύ περισσότερες ώρες για να κερδίσουν το προηγούμενο εισόδημά τους.

Ενώσεις: «Μη αναστρέψιμη ζημία»

Οι ενώσεις υποστηρίζουν ότι οι «mini-jobs» είναι απαραίτητες για τις εταιρείες, παρά τις κατ' αποκοπή εισφορές που ήδη βαρύνουν αποκλειστικά τους εργοδότες. Χρησιμεύουν για την αντιστάθμιση των ελλείψεων προσωπικού και για τη διασφάλιση τoυ ωραρίου λειτουργίας και της προσφοράς, για παράδειγμα, στο λιανικό εμπόριο και τη φιλοξενία.

Οι ενώσεις απευθύνουν έκκληση στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να τις διατηρήσει και να μην αυξήσει περαιτέρω το κόστος τους. Σε διαφορετική περίπτωση προειδοποιούν για «μη αναστρέψιμη ζημία στην ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας».

Η κατάργηση των «μίνι» θέσεων με εισόδημα έως 603 ευρώ τον μήνα συγκαταλέγεται στις μεταρρυθμίσεις που εισηγείται η συγκυβέρνηση. Η ειδική επιτροπή που έχει συσταθεί συνιστά την ένταξη των «mini-jobs» στο σύστημα συνταξιοδοτικής ασφάλισης και την κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος και του καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης που τις διέπει. Εξαιρέσεις θα πρέπει να επιτρέπονται μόνο για μαθητές.

Πηγή: ZDFheute

Η αμερικανική Uber κάνει ένα από τα μεγαλύτερα βήματα στην ιστορία της στον χώρο του delivery, προχωρώντας στην εξαγορά της γερμανικής Delivery Hero έναντι σχεδόν 13 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η συμφωνία έρχεται έπειτα από χρόνια οικονομικών δυσκολιών για τη βερολινέζικη εταιρεία, η οποία κατάφερε να εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους παρόχους υπηρεσιών διανομής φαγητού παγκοσμίως, χωρίς όμως να μπορέσει να αφήσει πίσω τις συνεχείς ζημίες.

Συμφωνία 13 δισ. ευρώ

Η Uber, που ήδη κατείχε σημαντικό ποσοστό των μετοχών της Delivery Hero, προσφέρει 41,50 ευρώ ανά μετοχή για να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχό της. Η αποτίμηση της συμφωνίας αγγίζει τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ, δημιουργώντας έναν από τους ισχυρότερους ομίλους στον παγκόσμιο κλάδο μεταφορών και διανομών.

Από το Βερολίνο στην Uber

Η Delivery Hero δεν δραστηριοποιείται πλέον στη Γερμανία. Διαθέτει όμως ισχυρή παρουσία σε δεκάδες χώρες της Ασίας, της Νότιας Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, μέσω γνωστών εμπορικών σημάτων όπως η Foodora. Η Uber εκτιμά ότι η ένωση των δύο δικτύων θα της επιτρέψει να επεκτείνει περαιτέρω την παγκόσμια εμβέλειά της.

Παρά την αλλαγή ιδιοκτησίας, η Uber δεσμεύτηκε να διατηρήσει την έδρα της Delivery Hero στο Βερολίνο και να μην προχωρήσει σε αλλαγές στο προσωπικό της γερμανικής πρωτεύουσας τουλάχιστον έως το 2029.

Τι αλλάζει για Ελλάδα και Κύπρο

Η συμφωνία έχει όμως και ελληνική διάσταση. Παράλληλα με την εξαγορά, η Delivery Hero σχεδιάζει να αποχωρήσει από τις δραστηριότητές της σε 14 χώρες, όπου ανταγωνίζεται απευθείας την Uber Eats. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η Ελλάδα (efood), αλλά και η Κύπρος (Foody).

Τις συγκεκριμένες δραστηριότητες πρόκειται να αποκτήσει το επενδυτικό σχήμα SSW Partners με έδρα τη Νέα Υόρκη, έναντι 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι διευκολύνει την έγκριση της εξαγοράς από τις αρχές ανταγωνισμού.

Η μάχη για κερδοφορία συνεχίζεται

Η πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της Delivery Hero, Κρίστιν Σκόγκεν Λουντ, παραδέχθηκε ότι ο κλάδος των παραδόσεων γίνεται ολοένα πιο απαιτητικός. Όπως είπε, η αγορά βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οικονομίες κλίμακας και στα δίκτυα διανομής, γεγονός που καθιστά στρατηγικής σημασίας τη συνεργασία με έναν ισχυρό εταίρο.

Η Delivery Hero κατέγραφε για χρόνια ζημίες, με μοναδική εξαίρεση το 2019, όταν η πώληση των δραστηριοτήτων της στη Γερμανία της απέφερε σημαντικά έκτακτα κέρδη. Μετά την άνθηση των ηλεκτρονικών παραγγελιών κατά την πανδημία, η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε και οι πιέσεις των επενδυτών αυξήθηκαν.

Από την πλευρά τους, οι επικεφαλής των δύο εταιρειών παρουσίασαν τη συμφωνία ως το επόμενο βήμα για τη δημιουργία μιας ακόμα μεγαλύτερης διεθνούς πλατφόρμας, η οποία θα παρέχει υπηρεσίες μεταφορών και διανομών σε εκατομμύρια καταναλωτές σε ορισμένες από τις πιο δυναμικές αγορές του κόσμου.

Πηγή: dpa

Τα ενοίκια στη Γερμανία έχουν γίνει απλησίαστα (και) για τους φοιτητές. Ιδιαίτερα όσοι ανοίγουν δικό τους νοικοκυριό αναγκάζονται να δαπανούν πάνω από το 50% του μηνιαίου «εισοδήματός» τους για να πληρώσουν το ενοίκιο. Πρόκειται για μία τεράστια οικονομική επιβάρυνση, η οποία αφορά δύο στους τρεις φοιτητές, όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε την Τετάρτη η Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία.

Πιο συγκεκριμένα: φοιτητές και φοιτήτριες που δεν ζουν πλέον με τους γονείς τους δαπανούν το 54% του εισοδήματός τους για στέγη, κατά μέσο όρο. Το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο του γερμανικού πληθυσμού δεν ξεπερνά το 24%. Ακόμα πιο δύσκολη γίνεται η κατάσταση, όταν ένας φοιτητής αποφασίζει να μείνει εντελώς μόνος του. Σε αυτή την περίπτωση, η στατιστική λέει ότι διαθέτει το 56% του εισοδήματός του για στέγη. Το ποσοστό μειώνεται στο 49%, κατά μέσο όρο, όταν συγκατοικεί με περισσότερα άτομα.

Πρόβλημα οικονομικής διαχείρισης;

Σύμφωνα με τις γενικά παραδεκτές αρχές οικονομικής διαχείρισης, όταν κάποιος αναγκάζεται να δαπανά για το ενοίκιο πάνω από το ένα τρίτο του καθαρού μηνιαίου εισοδήματός του, τότε «υπάρχει πρόβλημα». Ή τουλάχιστον απαιτείται σοβαρή οικονομία στα υπόλοιπα έξοδά του.

Η Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία επισημαίνει το αυτονόητο: «Πολλοί φοιτητές διαθέτουν ελάχιστο εισόδημα, καθώς διανύουν μία περίοδο της ζωής τους κατά την οποία επενδύουν στην εκπαίδευση και στη μελλοντική επαγγελματική τους αποκατάσταση».

Έτσι, το μηνιαίο «εισόδημα» ενός φοιτητή στη Γερμανία δεν ξεπερνά τα 963 ευρώ, κατά μέσο όρο. Σε αντίθεση με το (παλαιότερο, ίσως) στερεότυπο που ήθελε τους φοιτητές να γλεντοκοπούν με χρήματα που στέλνουν οι γονείς τους, η στατιστική μας λέει ότι σήμερα το 45% του φοιτητικού εισοδήματος προέρχεται από επαγγελματική δραστηριότητα. Με απλά λόγια: πολλοί φοιτητές αναγκάζονται να δουλεύουν, παράλληλα με τις σπουδές, για να βγάλουν τα έξοδά τους.

«Σωσίβιο» η επιδότηση BaföG;

Η οικονομική στήριξη από γονείς ή άλλους συγγενείς δεν ξεπερνά το 29% του φοιτητικού «εισοδήματος». Ποσοστό 14% προέρχεται από την κρατική υποτροφία BaföG (η οποία χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια, και όχι με κριτήριο τις βαθμολογικές επιδόσεις).

Την υποτροφία αυτή λαμβάνουν σήμερα 613.000 νέοι και νέες που σπουδάζουν ή έχουν εξασφαλίσει μία θέση επαγγελματικής εκπαίδευσης. Πρόκειται για τον χαμηλότερο αριθμό των τελευταίων 30 ετών. Ίσως γιατί το ποσό της υποτροφίας θεωρείται μάλλον πενιχρό.

Προ ημερών, πάντως, οι συγκυβερνώντες Χριστιανοδημοκράτες (CDU) και Σοσιαλδημοκράτες (SPD) συμφώνησαν να αυξήσουν το ποσό της υποτροφίας από το καλοκαίρι του 2027. Οριστικές ανακοινώσεις αναμένονται στα τέλη Ιουλίου. Με βάση τα νέα δεδομένα, η κρατική επιδότηση που καλύπτει το ενοίκιο αναμένεται να αυξηθεί από τα 380 στα 440 ευρώ τον μήνα, ενώ η περαιτέρω επιδότηση για εύλογες δαπάνες διαβίωσης αυξάνεται σταδιακά στα 563 ευρώ τον μήνα μέχρι το καλοκαίρι του 2029.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Ένα νέο κεφάλαιο με στόχο την παρουσία στο Διάστημα για στρατιωτικούς σκοπούς ανοίγει η Γερμανία, καθώς το 2027 σχεδιάζει να εκτοξεύσει τους πρώτους στρατιωτικούς δορυφόρους με δυνατότητες όχι μόνο παρακολούθησης αλλά και παρεμβολής στη λειτουργία άλλων δορυφόρων. Σύμφωνα με κοινή έρευνα των δικτύων WDR, NDR και Süddeutsche Zeitung, το γερμανικό υπουργείο Άμυνας έχει ήδη παρουσιάσει το σχέδιο σε κλειστή συνεδρίαση της Επιτροπής Άμυνας στη γερμανική Βουλή.

Το πρόγραμμα, με την ονομασία «Responsive Launch Demonstration», προβλέπει την εκτόξευση τεσσάρων δοκιμαστικών δορυφόρων. Οι δύο από αυτούς θα λειτουργούν ως «δορυφόροι επιθεώρησης», με δυνατότητα προσέγγισης και παρακολούθησης άλλων δορυφόρων. Οι άλλοι δύο θα διαθέτουν συστήματα ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών, γνωστά ως jamming και spoofing, και θα είναι σε θέση να διακόπτουν ή να παραπλανούν τα σήματα αντίπαλων δορυφόρων.

Αποκλειστική χρήση δορυφόρων γερμανικής κατασκευής

Το έργο θα υλοποιηθεί από το Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής (DLR), ενώ στόχος της κυβέρνησης είναι να αξιοποιηθούν αποκλειστικά γερμανικής κατασκευής δορυφόροι και πύραυλοι, ενισχύοντας έτσι την εγχώρια διαστημική βιομηχανία. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, οι δοκιμές θα πραγματοποιηθούν μόνο μεταξύ των γερμανικών δορυφόρων, χωρίς να επηρεασουν συστήματα άλλων χωρών.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική του Βερολίνου για την ενίσχυση της γερμανικής και ευρωπαϊκής παρουσίας στο Διάστημα. Όπως έχει άλλωστε δηλώσει και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, το Διάστημα είναι πλέον κρίσιμο πεδίο τόσο για την ασφάλεια όσο και για την οικονομία, ενώ ο στόχος είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για επιχειρησιακή «ετοιμότητα μάχης» στον διαστημικό τομέα έως το 2029.

Το πρόγραμμα, ύψους περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ, έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις. Η βουλευτής της Αριστεράς Ντεζιρέε Μπέκερ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προωθεί «επιθετικά γερμανικά οπλικά συστήματα στο Διάστημα», παρόμοια με εκείνα για τα οποία επικρίνεται η Ρωσία.

Αντίθετα, βουλευτές των κυβερνητικών κομμάτων υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στις διαστημικές δυνατότητες και να περιορίσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος μόνο δεδομένη δεν θεωρείται, καθώς μέχρι σήμερα καμία εκτόξευση πυραύλου γερμανικής κατασκευής δεν έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς.

Πηγές: WDR, SZ, NDR, tagesschau

Όταν η Αλεξάνδρα Βίμερ ανακαλεί στη μνήμη της τη νύχτα της 14ης Ιουλίου 2021, αυτό που θυμάται περισσότερο είναι το νερό που ξαφνικά «ερχόταν από παντού».

Η κοιλάδα του Αρ δέχτηκε βροχοπτώσεις ενός ολόκληρου μήνα σε μόλις δύο ημέρες. Η δύναμη του νερού παρέσυρε αυτοκίνητα, σπίτια, δέντρα και άλλα φερτά υλικά που, με τη σειρά τους, κατέστρεψαν γέφυρες.

Η Αλεξάνδρα Βίμερ και ο γιος της κατάφεραν να διαφύγουν με ασφάλεια, αλλά πολλοί άλλοι δεν ήταν τόσο τυχεροί. Η πλημμύρα, η οποία ήταν η χειρότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα, στοίχισε τη ζωή σε 135 ανθρώπους, τους περισσότερους στην πόλη της Βίμερ, το Μπαντ Νόιεναρ- Άρβαϊλερ. Περίπου το 80% της πόλης πλημμύρισε. Τα ορμητικά νερά προκάλεσαν επίσης ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ σε σπίτια και υποδομές. Πέντε χρόνια αργότερα, στην κοιλάδα επικρατεί «οργασμός» ανοικοδόμησης.

Έργα αντιπλημμυρικής προστασίας

Ένα μεγάλο εργοτάξιο βρίσκεται δίπλα στον ποταμό στο Μπαντ Νόιεναρ-Άρβαϊλερ, ακριβώς εκεί που το νερό έσπασε το μεσαιωνικό τείχος και πλημμύρισε την ιστορική παλιά πόλη. Τώρα, κατασκευάζεται ένα νέο τοιχίο αντιστήριξης μήκους 480 μέτρων ως πρόσθετη προστασία. «Είναι χτισμένο με πασσάλους γεωτρήσεων διαμέτρου 1,20 μέτρων και βάθους 15 μέτρων», λέει ο Χέρμαν-Γιόζεφ Πέλγκριμ, διευθύνων σύμβουλος της τοπικής εταιρείας ανοικοδόμησης και ανάπτυξης.

Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν την κατασκευή ενός νέου πυροσβεστικού σταθμού χτισμένου σε υπόγειους πασσάλους για την αποτροπή κατάρρευσης. Στο κέντρο της πόλης, οι χώροι πρασίνου συνδέονται με υπόγειες τάφρους αποστράγγισης για να απορροφούν και να ανακατευθύνουν την έντονη βροχόπτωση. Επίσης, οι 16 γέφυρες που καταστράφηκαν το 2021 επανασχεδιάζονται.

Σήμερα, τα νερά των πλημμυρών δεν έχουν πουθενά να πάνε, παρά μόνο κατευθείαν σε δομημένες και γεωργικές περιοχές. Το Άλτενμπουργκ, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το Μπαντ Νόιεναρ-Άρβαϊλερ, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα επίπεδα του νερού κατά τη διάρκεια της πλημμύρας του 2021 ήταν από τα υψηλότερα.

Ο Μπρούνο Μπούχελε, μηχανικός που συντονίζει την αποκατάσταση της υδάτινης οδού, λέει ότι η κύρια πρόκληση τώρα είναι να επιστρέψει ο Αρ στον φυσικό του χώρο. Εκτάσεις στις όχθες του ποταμού μετατράπηκαν ξανά σε πλημμυρικές πεδιάδες.

«Αλλά αυτές οι προσπάθειες θα είναι πλήρως αποτελεσματικές, μόνο όταν τα μέτρα συγκράτησης μειώσουν τεχνικά τον όγκο της απορροής που φτάνει εδώ», λέει ο Μπούχελε. Τόσο αυτός όσο και ο Πέλγκριμ λένε ότι η πρόληψη των πλημμυρών θα πρέπει να γίνει με την κατασκευή φραγμάτων κατά μήκος του ποταμού και των παραποτάμων του.

Ένα τέτοιο φράγμα υπάρχει ήδη σε μια πλευρική κοιλάδα, λίγο έξω από το χωριό Άντεναου, το οποίο απέτρεψε την καταστροφή του χωριού. Επειδή το σύστημα λειτούργησε τόσο καλά, σχεδιάζονται 17 ακόμα τέτοια φράγματα.

Ίδιος τόπος, νέα αρχή

Παρόμοια σχέδια για την κοιλάδα Αρ έγιναν μετά από μια άλλη καταστροφική πλημμύρα το 1910, αλλά δεν εφαρμόστηκαν ποτέ.

Γι' αυτό, η Αλεξάνδρα Βίμερ λαμβάνει τις δικές της προφυλάξεις. Μετά την πλημμύρα, μετακόμισε σε άλλο σπίτι. Τα παράθυρα του υπογείου της έχουν τώρα αντιπλημμυρικά φράγματα και μια στοίβα από σακιά με άμμο ακριβώς δίπλα τους. «Αυτές είναι προφυλάξεις», λέει, «ώστε αν συμβεί οτιδήποτε, να μπορέσουμε να δράσουμε γρήγορα».

Όπως όλοι οι επιζώντες των πλημμυρών που γνωρίζει, έχει μείνει στην πόλη – και κοντά στο ποτάμι. Ο λόγος, λέει, είναι απλός. «Επειδή είναι ωραίο να ζεις δίπλα στο νερό. Και επειδή δεν φοβάμαι. Τελεία και παύλα».

Επιμέλεια: Ιοκάστη Κροντήρη

Το ρωσικό κοινοβούλιο εξετάζει αυτή τη στιγμή τη νομιμοποίηση αυτοκινήτων που έχουν κλαπεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα σχετικό νομοσχέδιο κατέθεσε το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών τον Φεβρουάριο του 2026 στη Δούμα.

Το θέμα προκαλεί αναστάτωση στη Γερμανία: «Νόμος του Πούτιν θα μπορούσε να ενισχύσει την κλοπή αυτοκινήτων στην Ευρώπη», τιτλοφορεί, για παράδειγμα, σχετικό άρθρο η Bild. «Η Ρωσία σχεδιάζει νόμιμη κλοπή ευρωπαϊκών αυτοκινήτων», γράφει το t-online. «Η Ρωσία θέλει να νομιμοποιήσει κλεμμένα αυτοκίνητα της ΕΕ – ο κίνδυνος για τους Γερμανούς ιδιοκτήτες αυτοκινήτων αυξάνεται», αναφέρει η βαυαρική Merkur. Το Business Insider κάνει λόγο για έναν «επικίνδυνο νόμο» για τους Γερμανούς οδηγούς.

Πώς μπορεί όμως να νομιμοποιήσει κανείς κλεμμένα αυτοκίνητα;

Το κατά πόσον η νέα πρόταση νόμου θα τεθεί σε ισχύ παραμένει ακόμη ανοιχτό. Ωστόσο προέρχεται από το υπουργείο Εσωτερικών, πράγμα που σημαίνει ότι η έγκρισή του είναι μάλλον δεδομένη. Το νέο νομοσχέδιο γνωστοποιήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου. Το υπουργείο Εσωτερικών πρότεινε να νομιμοποιηθούν στη Ρωσία αυτοκίνητα που αναζητούνται διεθνώς «κατά πρωτοβουλία μη φιλικών κρατών». Σε αυτά τα κράτη η Ρωσία κατατάσσει και τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και την Ελβετία, τη Νορβηγία, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Αυστραλία. Συνολικά 49 χώρες.

Προς το παρόν η ρωσική νομοθεσία απαγορεύει την καταχώριση αυτοκινήτων, όταν αυτά αναζητούνται διεθνώς. Τώρα, το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών προτείνει την άρση αυτού του περιορισμού, αναφέροντας μάλιστα ρητά τη Γερμανία ως σχετικό παράδειγμα: Σύμφωνα με το υπουργείο, τον Ιανουάριο του 2026 βρίσκονταν στη Ρωσία συνολικά 123 οχήματα που η Γερμανία είχε δηλώσει ότι αναζητούνται σε διεθνή κλίμακα. Οι γερμανικές αρχές δεν παρείχαν πληροφορίες για τους λόγους της αναζήτησης και δεν απαντούσαν σε αιτήματα από τη Μόσχα, υποστηρίζει το υπουργείο.

Κανένας λόγος ανησυχίας;

Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εγκληματολογικής Αστυνομίας (BKA), που είναι υπεύθυνη για τη διαλεύκανση κλοπών αυτοκινήτων στη Γερμανία, επιβεβαίωσε στην DW ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ανταλλαγή πληροφοριών με τη Ρωσία σε τέτοιες περιπτώσεις. «Τα αιτήματα των ρωσικών αρχών σχετικά με οχήματα που έχουν δηλωθεί από τη Γερμανία είναι γνωστά στην BKA. Ωστόσο, καθώς αυτά αφορούν κυρίως αστικού δικαίου ζητήματα, δεν είναι στην αρμοδιότητα της BKA», ανέφερε η υπηρεσία.

Είναι τα 123 αυτοκίνητα πολλά ή λίγα; Στην απάντησή της, η BKA παρέπεμψε στα στατιστικά των προηγούμενων ετών. Σύμφωνα με αυτά, το 2024 στη Γερμανία κλάπηκαν 30.373 οχήματα. Μόνο 8.858 περιπτώσεις (29,2%) εξιχνιάστηκαν επιτυχώς. Τα 123 αυτοκίνητα αποτελούν συνεπώς μόνο ένα μικρό μέρος αυτών.

Η BKA αρνήθηκε πάντως να δώσει πρόβλεψη για το αν ο νέος ρωσικός νόμος θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των κλοπών αυτοκινήτων στη Γερμανία. Αντίθετα, ο Γενικός Σύνδεσμος της Γερμανικής Ασφαλιστικής Οικονομίας τοποθετήθηκε ξεκάθαρα: «Δεν θεωρούμε ότι μια αλλαγή του νομικού καθεστώτος στη Ρωσία θα οδηγήσει σε αύξηση των κλοπών οχημάτων στη Γερμανία», επισημαίνει.

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου

Ανταπόκριση από το Βερολίνο

Συνολικά 445 πτήσεις με σχεδόν 57.000 επιβάτες επηρεάστηκαν σήμερα από την προειδοποιητική απεργία στο αεροδρόμιο «Βίλι Μπραντ» του Βερολίνου. Περίπου 400 με 500 σε σύνολο 2.000 εργαζομένων έχουν κληθεί σε απεργία: διοικητικό προσωπικό, υπάλληλοι της πυροσβεστικής και των υπηρεσιών καθαρισμού.

Το συνδικάτο απορρίπτει τις προτάσεις της εργοδοσίας για μισθολογικά ζητήματα. Η πλευρά της εργοδοσίας προτείνει ένα μοντέλο κλιμακωτών αλλά ελάχιστων αυξήσεων στους μισθούς: 1% από τον Ιούλιο, 1,5% από τον Ιούλιο του 2027 και 1% επιπλέον από τον Μάιο του 2028. Σύμφωνα με το συνδικάτο, αυτές οι αυξήσεις είναι ασήμαντες και οδηγούν σε πραγματικές απώλειες εισοδήματος για τους εργαζομένους. Ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων αναμένεται στις 25 Μαρτίου, με το ver.di να αναμένει μια καλύτερη προσφορά από την πλευρά της εργοδοσίας.

To συνδικάτο ζητά αυξήσεις της τάξης του 6%, δηλαδή 250 ευρώ επιπλέον στον μισθό. Ο Χόλγκερ Ρέσλερ, βασικός διαπραγματευτής του ver.di, αναφέρει το παράδειγμα υπαλλήλων σε υπηρεσίες εδάφους. Αυτή τη στιγμή κερδίζουν περίπου 3.500 ευρώ μεικτά τον μήνα. Εάν το συνδικάτο πετύχει τον στόχο του, ο μισθός θα αυξηθεί στα 3.750 του χρόνου, ενώ η εργοδοσία προβλέπει 3.535 ευρώ -σε μια περίοδο όπου οι τιμές στη Γερμανία σε βασικά είδη και ενοίκια αυξάνονται διαρκώς.

Η σκυτάλη των απεργιών στις συγκοινωνίες

Το ver.di δεν σταματά όμως μόνο στο αεροδρόμιο του Βερολίνου. Από αύριο και μέχρι το τέλος της εβδομάδας αναμένονται νέες προειδοποιητικές απεργίες στις τοπικές αστικές συγκοινωνίες σε διάφορα γερμανικά κρατίδια. Θα επηρεαστούν λεωφορεία, τραμ, μετρό, ενώ οι προαστιακοί (S-Bahn) καθώς και τα τοπικά τρένα θα λειτουργούν κανονικά.

Την Πέμπτη και εν μέρει την Παρασκευή τα μέσα αστικής συγκοινωνίας στη Βόρεια Ρηνανία-Bεστφαλία, το Αμβούργο και τη Βαυαρία δεν θα λειτουργήσουν. Στη Βρέμη, το Βρανδεμβούργο και το Ζάαρλαντ δεν είναι ακόμη σαφές εάν τα κρατίδια θα συμμετάσχουν στη νέα εργατική διαμάχη.

Σε άλλα κρατίδια όπως το Σλέσβιχ-Xολστάιν και η Βάδη-Bυρτεμβέργη έχουν ήδη επιτευχθεί μισθολογικές συμφωνίες. Ήδη πάντως σήμερα, Τετάρτη, υπήρχαν προβλήματα στις αστικές συγκοινωνίες στο Μόναχο και στην Κολωνία.

Η Κριστίν Μπέλε, αντιπρόεδρος του ver.di κάνει λόγο για «δύσκολους καιρούς» και για ανάγκη λύσεων για τους εργαζομένους. Στόχος του συνδικάτου είναι η μείωση του φόρτου εργασίας των εργαζομένων στα γερμανικά ΜΜΜ, η εγγύηση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής και το αίτημα για καλύτερες εν τέλει δημόσιες συγκοινωνίες στη Γερμανία.

Πηγές: SZ, ZDF, dlf, Taggespiegel

Τρεις προτάσεις μομφής μέσα σε τέσσερις μήνες ξεπέρασε μάλλον ανώδυνα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Δεν θα είναι οι τελευταίες, εκτιμούν οι παρεπιδημούντες στις Βρυξέλλες.

Ζούμε εποχές ταραχώδεις και απρόβλεπτες, που ευνοούν την ταχεία ανακύκλωση του πολιτικού προσωπικού. Ας αναλογιστούμε ότι στη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, δηλαδή μόλις τα τρία τελευταία χρόνια, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν έχει ήδη αναλώσει 130 υπουργούς και υφυπουργούς, καταρρίπτοντας μάλιστα το ιστορικό ρεκόρ του Φρανσουά Μιτεράν με 117 υπουργοποιήσεις στην περίοδο 1988-1995.

Κι όμως, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι ακόμη εδώ. Από το 2019, όταν ανέλαβε για πρώτη φορά τα ηνία της Κομισιόν, η Ευρώπη έχει αλλάξει πολύ. Αλλά η ίδια έχει αλλάξει ακόμα περισσότερο.

Ήταν κάποτε ένα Green Deal

Το περίφημο Green Deal, η «Πράσινη Μετάβαση» της Ευρώπης για την υλοποίηση των πιο φιλόδοξων κλιματικών στόχων στην ιστορία της, ήταν η «σημαία» της φον ντερ Λάιεν για την εκλογή στο ύπατο αξίωμα της ευρωπαϊκής εκτελεστικής εξουσίας. Μέσα σε έξι χρόνια το Green Deal μετονομάζεται Clean Industry Deal, λόγω πιέσεων από τη βιομηχανία για μείωση κόστους και καταπολέμηση της γραφειοκρατίας. Kι αν περιμένουμε λίγο ακόμη δεν αποκλείεται να καταλήξει... σκέτο Industry Deal. Ήδη γίνονται δεύτερες σκέψεις για τους κανόνες ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων (ETS 2) ή για την απαγόρευση των κινητήρων εσωτερικής καύσης.

Μπορούμε να αρχίσουμε ατέρμονες θεωρητικές συζητήσεις για το αν είναι σωστή η αλλαγή ατζέντας στις Βρυξέλλες. Υπάρχει όμως μία συζήτηση που δεν είναι θεωρητική, αλλά «εκ των ων ουκ άνευ» για την επιβίωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πρέπει να γίνει εδώ και τώρα. Είναι η διαπραγμάτευση για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο στην περίοδο 2028-2034, δηλαδή για τον προϋπολογισμό της ΕΕ στα επόμενα χρόνια – με την Κομισιόν να προτείνει μία πρωτοφανή αύξηση κονδυλίων στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ για την επταετία.

Έντονες είναι ήδη οι αντιδράσεις από τις «βόρειες» πρωτεύουσες σε εποχές δημοσιονομικής εγκράτειας, ενώ οι αποκαλύψεις περί σκανδάλων τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ ασφαλώς δεν ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση χωρών όπως η Ελλάδα, που θέλουν να διατηρήσουν τα «κεκτημένα» σε αγροτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις από το Ταμείο Συνοχής (κάτι που ασφαλώς δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποσιωπηθούν τα σκάνδαλα).

Σχέδια για «κοινό χρέος»;

Οι αντιδράσεις μάλλον θα ενταθούν τους επόμενους μήνες. Ιδιαίτερα εάν επιβεβαιωθούν γερμανικά δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία η πρόεδρος της Κομισιόν αναζητεί τρόπους για να επαναφέρει μία «κοινή ανάληψη χρέους» σε επίπεδο ΕΕ, όπως είχε γίνει για πρώτη φορά με το Ταμείο Ανάκαμψης για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας, αυτή τη φορά με στόχο να χρηματοδοτήσει κρίσιμες αμυντικές και ενεργειακές υποδομές.

Από την οπτική γωνία των νοτίων χωρών θα ήταν ευχής έργο να το επιτύχει. Διαφορετικά, ο λογαριασμός δύσκολα βγαίνει. Σε κάθε περίπτωση, στην παρούσα φάση φαίνεται ότι μόνο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μπορεί να συντονίσει τη σχετική συζήτηση, έχοντας τη στήριξη ακόμα και των Πρασίνων. Δεν είναι τυχαίο ότι ελάχιστοι Πράσινοι στήριξαν την πρόταση μομφής που είχε καταθέσει προ ημερών η ευρω-ομάδα της Αριστεράς. Ίσως γιατί γνωρίζουν ότι η φον ντερ Λάιεν είναι από τα τελευταία κορυφαία στελέχη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) που ακόμη ενδιαφέρονται σοβαρά για τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ…

Ανταπόκριση από την Κων/πολη

Ιστορική η σημερινή ημέρα για την πορεία του Κουρδικού. Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, αρχηγός της τρομοκρατικής αυτονομιστικής οργάνωσης του ΡΚΚ, ο οποίος βρίσκεται έγκλειστος στο νησί Ιμραλί της Προποντίδας, επί 25 χρόνια καταδικασμένος σε ισόβια για τρομοκρατία, απηύθυνε έκκληση στα μέλη της οργάνωσης του να καταθέσουν τα όπλα και να τερματίσουν την σύγκρουση με το τουρκικό κράτος.

Μια σύγκρουση που κράτησε τέσσερις δεκαετίες με χιλιάδες θύματα και από τις δυο πλευρές. Ο αρχηγός του ΡΚΚ συνέταξε την ιστορική δήλωση στο κελί της φυλακής του στο Ιμραλί και η δήλωση διαβάστηκε σήμερα από στελέχη του φιλοκουρδικού κόμματος DEM σε κεντρικό ξενοδοχείο της Κων/ποληςστα τουρκικά και τα κουρδικά. Το τρισέλιδο κείμενο καλεί όλες τις ομάδες του ΡΚΚ να καταθέσουν τα όπλα και να αυτοδιαλυθούν.

«Κάνω έκκληση για την κατάθεση των όπλων και αναλαμβάνω την ιστορική ευθύνη αυτής της δήλωσης. Το ΡΚΚ έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο» ανέφερε ο Οτσαλάν. Οι σημερινές ιστορικές εξελίξεις ήταν το αποτέλεσμα μια διαδικασίας τεσσάρων μηνών που ξεκίνησε με την πρωτοβουλία του ακροδεξιού κυβερνητικού εταίρου του προέδρου Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος πρότεινε μια ειρηνική λύση στο Κουρδικό με την διάλυση της οργάνωσης και την κατάθεση των όπλων με προτροπή του Οτσαλάν.

Στη δήλωσή του, ο αρχηγός του ΡΚΚ ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «το PKK γεννήθηκε τον 20ου αιώνα, που ήταν ο πιο έντονος αιώνας βίας στην ιστορία, με δύο Παγκόσμιους Πολέμους, ένα ψυχροπολεμικό περιβάλλον και την άρνηση της κουρδικής πραγματικότητας. Ο πρώην αρχηγός ενός ακραίου μαρξιστικού-λενινιστικού κινήματος, τώρα δηλώνει ότι υπάρχει εναλλακτική από τη δημοκρατία στη επιδίωξη και πραγματοποίηση ενός πολιτικού συστήματος. Η δημοκρατική συναίνεση είναι ο θεμελιώδης τρόπος.»

Μαζικές συγκεντρώσεις στη ΝΑ Τουρκία

Στις μεγάλες κουρδικές πόλεις της ΝΑ Τουρκίας, όπως το Ντιγιαρμπακίρ και το Βαν, επικρατεί μεγάλος ενθουσιασμός για τη σημερινή εξέλιξη. Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε για να παρακολουθήσει την δήλωση του Οτσαλάν από γιγαντοοθόνες, όπου είχαν τοποθετηθεί σε δημόσιους χώρους. Όμως υπήρχαν επίσης πολλές αντιδράσεις από Τούρκους που θεωρούν τον Οτσαλάν δολοφόνο αθώων παρά ιδεολόγο επαναστάτη.

Η πρώτη αντίδραση από το κυβερνητικό στρατόπεδο προήλθε από τον αντιπροέδρου του κυβερνώντας κόμματος τον Εφκάν Αλά. «Αυτό που περιμένει η Τουρκία είναι το τέλος της τρομοκρατίας, την κατάθεση των όπλων και τη διάλυση της οργάνωσης. Η ουσία αυτής της έκκλησης είναι να αυτο-εξαρθρωθεί η τρομοκρατική οργάνωση και όλοι να καταβάλουν προσπάθεια για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα. Εάν συνεχιστεί η τρομοκρατία, είμαστε αποφασισμένοι να πολεμήσουμε την τρομοκρατία. Ελπίζουμε ότι αυτό το κάλεσμα θα είναι αποτελεσματικό. Εάν η τρομοκρατική οργάνωση δεχτεί αυτό το κάλεσμα, καταθέσει τα όπλα, ανασυνταχθεί και διαλυθεί, η Τουρκία θα απελευθερωθεί από τα δεσμά της».

Ακόμη δεν είναι σαφές ποια θα είναι η τύχη του Οτσαλάν μετά τη διάλυση του ΡΚΚ. Ο ΑΡΟ είναι καταδικασμένος σε ισόβια κάθειρξη και αυτό νομικά θα ήταν πολύ δύσκολο να μεταβληθεί. Ωστόσο η δήλωση διάλυσης του ΡΚΚ και κατάθεσης των όπλων δίνει ελπίδα ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει μια διαδικασία νομικών κινήσεων για την απελευθέρωση πολλών Κούρδων πολιτικών με υψηλό κύρος που βρίσκονται στη φυλακή, όπως του Σελαχατίν Ντεμιρτάς, πρώην ηγέτη του φιλοτουρκικού κόμματος. Πολύ σημαντική δε ήταν η δήλωση ηγετικού στελέχους των Κούρδων του PYD της Συρίας. «Δεν χρειάζονται όπλα, εάν σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον μας. Συμμετέχουμε σε αυτό το κάλεσμα γιατί στην Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας πήραμε τα όπλα αποκλειστικά για αυτοάμυνα».

Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Πετρ Φιάλα ξεκίνησε το νέο έτος στέλνοντας ένα θετικό μήνυμα προς τους πολίτες της χώρας του: Μετά από τρία χρόνια, η κυβέρνησή του έχει καταφέρει να μειώσει το έλλειμμα του τσεχικού προϋπολογισμού από πάνω από το 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) σε λιγότερο από 3%. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι η Τσεχική Δημοκρατία αύξησε επίσης σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες και εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ.

Αυτό τοποθετεί τη χώρα με πληθυσμό 10 εκατομμυρίων στην κορυφή των τεσσάρων του Βίζεγκραντ και μάλιστα με σημαντικά καλύτερες επιδόσεις από τη γειτονική Αυστρία. Η κυβέρνηση μπόρεσε επίσης να θέσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό, ο οποίος εκτιμάται σε περίπου 2,8% για το 2024.

Και τέλος, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Τσεχική Δημοκρατία επωφελείται επίσης από την υποδοχή περίπου 200.000 Ουκρανών προσφύγων πολέμου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους ενήλικες Ουκρανούς στην Τσεχική Δημοκρατία απασχολούνται επικερδώς. Μέσω των φόρων και των εισφορών τους, συνεισφέρουν πλέον περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ περισσότερο στον εθνικό προϋπολογισμό από ό,τι δαπανά το τσεχικό κράτος γι' αυτούς.

Κριτική της οικονομικής πολιτικής

«Συνολικά, θα μειώσουμε το έλλειμμα κατά περίπου 180 δισεκατομμύρια κορώνες Τσεχίας (επτά δισεκατομμύρια ευρώ) κατά τη διάρκεια της θητείας μας», δήλωσε ο πρωθυπουργός στους δημοσιογράφους. Το 2021, όταν ανέλαβε η κυβέρνησή του, το έλλειμμα εξακολουθούσε να υπερβαίνει το 5%. Το επόμενο έτος, αναμένεται να είναι μόλις 2,3%. Οι βουλευτικές εκλογές πρόκειται να διεξαχθούν στην Τσεχική Δημοκρατία το επόμενο φθινόπωρο.

Ωστόσο, το τίμημα για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο είχε αυξηθεί σε επίπεδα ρεκόρ κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID, είναι η αργή αύξηση των πραγματικών μισθών στην Τσεχική Δημοκρατία. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των οικονομολόγων, θα φθάσουν στο προ της πανδημίας επίπεδο του 2019 μόλις το 2025, μια από τις τελευταίες χώρες της ΕΕ που θα το επιτύχουν.

Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι πολίτες της χώρας είναι δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση. Σύμφωνα με έρευνα του ερευνητικού ινστιτούτου NMS Market Research, το 33,6% των ψηφοφόρων θα ψήφιζε τώρα το κίνημα ANO, υπό τον πρώην επικεφαλής της κυβέρνησης Αντρέι Μπάμπις. Στις τελευταίες εκλογές του 2021, ο Μπάμπις ηττήθηκε από το SPOLU του Φιάλα, το οποίο κέρδισε ποσοστό άνω του 28% και σχημάτισε κυβέρνηση μαζί με τους Δημοκράτες Πολίτες (ODS), το φιλοευρωπαϊκό TOP-09 και το Λαϊκό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (KDU-CSL).

Οι Τσέχοι οικονομικοί αναλυτές βλέπουν επίσης κριτικά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. «Η Τσεχική Δημοκρατία επιβαρύνεται από υψηλό ποσοστό υποχρεωτικών δαπανών», δήλωσε στην DW ο Πετρ Ζάχραντνικ, ειδικός σε θέματα Ευρώπης στην εταιρεία συμβούλων BeePartner. «Το ποσοστό των δαπανών για το συνταξιοδοτικό σύστημα είναι τεράστιο, ενώ οι δαπάνες για την εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη είναι επίσης υψηλές. Και υπάρχει σχετικά μικρό περιθώριο για επενδύσεις».

Υψηλές στρατιωτικές δαπάνες

Οι στρατιωτικές δαπάνες επιβαρύνουν επίσης τη χώρα. Για πρώτη φορά μετά από είκοσι χρόνια, η Τσεχική Δημοκρατία εκπλήρωσε τη δέσμευσή της στο ΝΑΤΟ και δαπάνησε το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της για την άμυνα. Η κυβέρνηση του Φιάλα προώθησε τον στόχο αυτόν μέσω νομοθετικής ρύθμισης και έγκρισης του κοινοβουλίου το 2023.

Σύμφωνα με έρευνες, πάνω από το 60% των Τσέχων υποστηρίζει την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Αυτός είναι πιθανώς ο λόγος για τον οποίο όχι μόνο οι κυβερνητικοί βουλευτές, αλλά και οι βουλευτές της αντιπολίτευσης ANO ψήφισαν υπέρ του νόμου, για τον οποίο η υπουργός Άμυνας Πέτρα Τσερνότσοβα τους ευχαρίστησε προσωπικά στη συνέχεια. «Η ασφάλεια δεν χαρίζεται δωρεάν. Οι αμυντικές δαπάνες που ανέρχονται στο 2% του ΑΕΠ είναι ζωτικής σημασίας για εμάς», δήλωσε η Τσερνότσοβα μετά την ψήφιση του νόμου.

Το 2021, οι αμυντικές δαπάνες της Τσεχίας εξακολουθούσαν να ανέρχονται σε λιγότερο από 1,5 τοις εκατό του ΑΕΠ. Μεταξύ του 2010 και του 2016, ήταν μόνο γύρω στο 1%, και σε ορισμένα έτη ακόμα και κάτω από αυτό το ποσοστό.

Όπλα για την Ουκρανία

Ο τσεχικός στρατός υποστηρίζει επίσης την Ουκρανία με όπλα αξίας άνω των δέκα δισεκατομμυρίων κορώνων (περίπου 400 εκατομμυρίων ευρώ), συμπεριλαμβανομένων δεκάδων αρμάτων μάχης, οχημάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων και άλλου βαρέος στρατιωτικού εξοπλισμού. Επιπλέον, τσεχικές αμυντικές εταιρείες έχουν κατασκευάσει όπλα αξίας επιπλέον 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία.

Στο πλαίσιο της αύξησης του τσεχικού αμυντικού προϋπολογισμού, τα όπλα που παραδόθηκαν στην Ουκρανία αντικαταστάθηκαν από σύγχρονα δυτικά όπλα, όπως τα γερμανικά άρματα μάχης Leopard 2A4 ή τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35. «Ο προϋπολογισμός για το 2025 προβλέπει κρατικές αμυντικές δαπάνες ύψους σχεδόν 160,8 δισεκατομμυρίων CZK (6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ)», ανακοίνωσε η υπουργός Άμυνας τον περασμένο Δεκέμβριο.

Η αντιπολίτευση υποστηρίζει την αύξηση των αμυντικών δαπανών επί της αρχής - αλλά επικρίνει ορισμένα από τα συγκεκριμένα μέτρα που έχουν ληφθεί. «Η κυβέρνηση προσπαθεί να διαθέσει τα αυξημένα κονδύλια σε μεγάλα ξένα έργα, όπως το F-35», δήλωσε στην DW ο Λούμπομιρ Μέτναρ, πρώην υπουργός Άμυνας και νυν βουλευτής του ANO. Ωστόσο, η κυβέρνηση προχωρά μη συστηματικά.

Η Τσεχική Δημοκρατία παρήγγειλε πέρυσι 24 μαχητικά αεροσκάφη F-35 από τις ΗΠΑ. Τα πρώτα αναμένεται να παραδοθούν το 2031. Το πακέτο από την αμυντική εταιρεία Lockheed Martin περιλαμβάνει επίσης τη συντήρηση των αεροσκαφών, την υλικοτεχνική υποστήριξη και την εκπαίδευση των πιλότων.

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Μία δύσκολη χρονιά για την Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει στο τέλος της. Για το δεύτερο εξάμηνο του έτους η Ουγγαρία είχε αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία στο Συμβούλιο Υπουργών. Όμως, αντί να λειτουργεί ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν ακολούθησε πορεία σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες, ενώ εξόργισε ακόμα περισσότερο τους εταίρους του επισκεπτόμενος τη Μόσχα, το Κίεβο και το Πεκίνο χωρίς καμία προσυνεννόηση στο πλαίσιο της ΕΕ.

«Η προεδρία της Πολωνίας θα είναι το αντίθετο από όσα είδαμε τους προηγούμενους έξι μήνες και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την πολιτική ασφάλειας και τις σχέσεις της ΕΕ με την Ουκρανία και τη Ρωσία» αναφέρει στην Deutsche Welle ο Κάι Όλαφ Λανγκ, ερευνητής του Ιδρύματος Επιστήμης και Πολιτικής (SWP) στο Βερολίνο, με ειδίκευση στην ανατολική Ευρώπη.

«Κανείς δεν μπορεί να με ξεγελάσει»

Ο συντηρητικός πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, είναι έμπειρος σε θέματα ευρωπαϊκής πολιτικής. Έχει διατελέσει πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την περίοδο 2014-2019 και επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). «Στην ΕΕ κανείς δεν μπορεί να με ξεγελάσει» έλεγε ο ίδιος στις προγραμματικές δηλώσεις του τον Δεκέμβριο του 2023, μετά από μία εμφατική νίκη στις βουλευτικές εκλογές απέναντι στους εθνολαϊκιστές του κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS).

Η πολωνική προεδρία για το πρώτο εξάμηνο του 2025 προσφέρει στον Τουσκ μία ευκαιρία να επαληθεύσει τα λεγόμενά του. Αλλά και να αποδείξει ότι η Πολωνία, 20 χρόνια μετά την προσχώρηση στην ΕΕ, δεν είναι πλέον ένας «μαθητευόμενος», αλλά αντιθέτως μπορεί να αποτελέσει πρότυπο ακόμα και για «παλαιά» μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας.

«Είμαστε αξιόπιστοι, μιλάμε την ίδια γλώσσα με την Ευρώπη» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πολωνός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Άνταμ Σλάπκα, παρουσιάζοντας αναλυτικά στη Βαρσοβία τις προτεραιότητες της πολωνικής προεδρίας.

Ουκρανία και πολιτική ασφάλειας

Σε αυτές περιλαμβάνονται η πολιτική ασφάλειας της ΕΕ, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ. «Πρέπει να καλλιεργούμε τις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ, αλλά παρά ταύτα η Ευρώπη οφείλει να λειτουργεί αυτόνομα, η εποχή του φόβου και της ανασφάλειας απέναντι στη Ρωσία πρέπει να τερματιστεί» εξηγούσε ο Άνταμ Σλάπκα στα τέλη Νοεμβρίου, σε συνάντηση με τις χώρες της Σκανδιναβίας και της Βαλτικής Θάλασσας.

Όσον αφορά το ύψος των αμυντικών δαπανών, η Πολωνία θεωρείται ήδη πρότυπο, καθώς δαπανά για την άμυνα το 4,2% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ). Για το 2025 προγραμματίζει μία αύξηση στο 4,7%. Πρόκειται για ένα ισχυρό επιχείρημα, όχι μόνο στις διαβουλεύσεις με άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και απέναντι στις νουθεσίες του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Τουσκ φαίνεται αποφασισμένος να αποτρέψει το ενδεχόμενο τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία μετά από μία απευθείας συνεννόηση ΗΠΑ και Ρωσίας χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των Ουκρανών. Επιπλέον δε, ο Πολωνός πρωθυπουργός θέλει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της ΕΕ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Η προεδρία μας θα πρέπει να επωμιστεί ευθύνες για τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αρχίσουν μέσα στον χειμώνα» είχε δηλώσει ο Τουσκ στις αρχές Δεκεμβρίου.

Μία πολωνική «γραμμή άμυνας»

Θέλοντας να προνοεί για κάθε ενδεχόμενο, η Πολωνία οικοδομεί κατά μήκος των συνόρων με τη Λευκορωσία μία δική της γραμμή άμυνας, για την οποία όμως επιθυμεί ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση. Παράλληλα, η Πολωνία συμμετέχει στην «ευρωπαϊκή αντιπυραυλική ομπρέλα» (European Sky Shield Initiative) και υποστηρίζει την πρόταση για έκδοση ευρω-ομολόγων για την άμυνα, η οποία όμως προκαλεί σοβαρές αντιρρήσεις εντός της ΕΕ. Ιδιαίτερα η Γερμανία και η Ολλανδία εκφράζουν την αντίθεσή τους στην ανάληψη κοινού χρέους για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών.

Στο μεταξύ, καθώς οι Βρυξέλλες έχουν δώσει το «πράσινο φως» για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, η πολωνική προεδρία θέλει τώρα να κάνει το επόμενο βήμα. Σε ένα πρώτο στάδιο, υποστηρίζει ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Άνταμ Σλάπκα, θα μπορούσε να ανοίξει το διαπραγματευτικό κεφάλαιο που αφορά το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Το Κίεβο θα προτιμούσε να ανοίξουν περισσότερα κεφάλαια ταυτόχρονα, αλλά η Βαρσοβία κινείται πιο προσεκτικά.

Εμπόδια στην εσωτερική πολιτική

Εξάλλου, εδώ και εβδομάδες η Πολωνία βρίσκεται πάλι στη δίνη ενός προεκλογικού αγώνα. Τον Μάιο του 2025 διεξάγονται προεδρικές εκλογές, που αποτελούν στοίχημα επιβίωσης για τον κυβερνητικό συνασπισμό του Ντόναλντ Τουσκ. Γι' αυτόν τον λόγο, ο Πολωνός πρωθυπουργός δεν βιάζεται να προωθήσει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που θεωρούνται αμφισβητούμενες εντός συνόρων και θα μπορούσαν να προσφέρουν επιχειρήματα στην εθνολαϊκιστική αντιπολίτευση.

Σημειωτέον ότι η ανάληψη της εξουσίας από τον Τουσκ, πριν από έναν χρόνο, επισκιάστηκε από μαζικές κινητοποιήσεις των Πολωνών αγροτών, οι οποίοι διαμαρτύρονταν για τις εισαγωγές σιτηρών από τη γειτονική Ουκρανία. Κάποιοι μάλιστα, σε μία συμβολική ένδειξη διαμαρτυρίας, είχαν κλείσει τα σύνορα με την Ουκρανία, αλλά και με τη Γερμανία. Σήμερα η Ουκρανία ελπίζει να συνάψει, το συντομότερο δυνατόν, μία πολυετή συμφωνία εμπορικής συνεργασίας με τις Βρυξέλλες, που θα διευθετεί και το θέμα των σιτηρών. Αλλά η Πολωνία δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα. Εξίσου αρνητική εμφανίζεται η Πολωνία στην υλοποίηση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και έχει στο πλευρό της ισχυρούς συμμάχους, όπως η Γαλλία.

Διαμφισβητούμενη θεωρείται στην Πολωνία και η πρόταση για τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών, προκειμένου να λαμβάνονται περισσότερες αποφάσεις με βάση την αρχή της πλειοψηφίας και όχι με ομοφωνία. Η εθνολαϊκιστική αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η υλοποίηση της πρότασης αυτής θα ισοδυναμούσε με «κατάλυση του πολωνικού κράτους». «Δεν βλέπω να υπάρχει διάθεση στο Συμβούλιο να συζητηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα» ξεκαθαρίζει η μόνιμη αντιπρόσωπος της Πολωνίας στην ΕΕ, Αγκνιέσκα Μπάρτολ, μιλώντας στο πρακτορείο PAP.

Κρίση σε Γαλλία και Πολωνία

Με σκεπτικισμό αντιμετωπίζει ο Ντόναλντ Τουσκ και το European Green Deal της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την εκπλήρωση των φιλόδοξων κλιματικών στόχων που έχει θέσει η ΕΕ μέχρι το 2050. Κατά την άποψή του πρόκειται για «αφελείς φιλοδοξίες περί σωτηρίας του πλανήτη», που απλώς υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από την πλευρά του ο Πολωνός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων προειδοποιεί ότι «η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να σημαίνει αποβιομηχάνιση…».

Η προεδρία της Πολωνίας στην ΕΕ συμπίπτει χρονικά και με την εσωτερική πολιτική κρίση που αντιμετωπίζουν Γαλλία και Γερμανία. Ο Τουσκ ελπίζει να αξιοποιήσει την αδυναμία των δύο χωρών, για να αναβαθμίσει τη χώρα του. «Η Πολωνία κινείται πολύ επιθετικά (σε διπλωματικό επίπεδο)» εκτιμά ο πολιτικός επιστήμων Κάι Όλαφ Λανγκ. «Αλλά οι συμμαχίες με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης και της Βαλτικής δεν θα είναι αρκετές...».

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Στην πολιτική - και όχι μόνο - το να διαδέχεσαι κάποιον που αποδείχτηκε «λίγος» είναι μια πρώτη καλή προϋπόθεση για μια επιτυχημένη δική σου θητεία. Δεν είναι όμως και δεδομένα καθησυχαστική, αφού οι προσδοκίες να είσαι καλύτερος είναι αναπόφευκτα αυξημένες. Ο Αντόνιο Κόστα, πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας , το γνωρίζει αυτό. Διαδέχεται τον επίσης πρώην πρωθυπουργό, τον Βέλγο Σαρλ Μισέλ, ο οποίος δεν πήρε… απολυτήριο με τους καλύτερους βαθμούς, ολοκληρώνοντας τη θητεία του ως πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η αιτία για αυτό δεν ήταν μόνο οι συνεχείς του κόντρες και τα «αλληλοτσιμπήματα» με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που δημιούργησαν συχνά φαινόμενα δυσλειτουργίας του ογκώδους μηχανισμού των Βρυξελλών. Ο Μισέλ ήταν συνολικά ένας ιδιόρρυθμος χαρακτήρας, που συχνά έδειξε να βάζει την προσωπική του προβολή πάνω από τον κοινό σκοπό.

Ένα όνομα… πολύ συνηθισμένο

Για τον Αντόνιο Κόστα δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Μάλλον το αντίθετο ισχύει. Το απέδειξε άλλωστε τον Νοέμβριο του 2023. Ήταν τότε που αποφάσισε να παραιτηθεί μέσα σε λίγες ώρες, όταν ανακοινώθηκε ότι η εισαγγελία της χώρας ερευνούσε σκάνδαλο διαφθοράς, που έφτανε μέχρι τον προθάλαμο του γραφείου του. Σε σύνολο 42 εισαγγελικών ερευνών εξετάστηκαν κατηγορίες για παρατυπίες στην χορήγηση αδειών για ένα ορυχείο λιθίου, μια μονάδα παραγωγής υδρογόνου και ένα κέντρο συλλογής και επεξεργασίας ψηφιακών δεδομένων. Το όνομα «Κόστα» που ακουγόταν σε υποκλαπείσες τηλεφωνικές συνομιλίες είναι πολύ διαδεδομένο και τελικά αποδείχτηκε ότι δεν αφορούσε τον ίδιο. Κάτι που ο Αντόνιο Κόστα υποστήριξε από την πρώτη στιγμή, παραιτούμενος όμως και δηλώνοντας έτοιμος να συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές για τη διερεύνηση του σκανδάλου. Αυτό πάντως δεν γλύτωσε το κόμμα του από την εκλογική ήττα, που συνδυάστηκε και με ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά για το ακροδεξιό κόμμα Chega.

Ως «αθώος» έχει πλέον καταγραφεί στη συνείδηση των συμπατριωτών του, που τον αποκαλούν γνήσιο «πολιτικό ζώο». Άλλωστε οι κυβερνώντες σήμερα στην Λισαβόνα συντηρητικοί δεν θα δέχονταν έναν Πορτογάλο σοσιαλιστή σε αυτό το αξίωμα αν είχαν αμφιβολίες για την καθαρότητά του. Ο σήμερα 62χρονος άλλοτε δήμαρχος της Λισαβόνας (2007-2015) και πρωθυπουργός (2015-2023) μπήκε στην πολιτική από μικρός, συμμετέχοντας στην οργάνωση των νέων Σοσιαλιστών την πολιτικά ταραγμένη, αλλά γεμάτη ζυμώσεις περίοδο μετά το τέλος της δικτατορίας το 1973.

Ένα βιογραφικό με επιτυχίες

Στις τελευταίες εκλογές που πήρε μέρος, το 2022, βίωσε έναν απρόβλεπτο θρίαμβο, που του χάρισε την αυτοδυναμία, μετά από μια τετραετία συνεργασίας με την Αριστερά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι συνέβαλε με την οικονομική πολιτική του στο να συνέλθει η πατρίδα του πολύ γρηγορότερα από άλλες χώρες από την μεγάλη οικονομική κρίση και να απαλλαγεί πολύ νωρίτερα από τις ασφυκτικές απαιτήσεις της Τρόικα, που άφησε το στίγμα της και στην Πορτογαλία.

Αυτό που του προσμετρούν οι συνομιλητές του είναι ότι αποτελεί ο ίδιος καλό και ευχάριστο συνομιλητή, με όπλο το χαμόγελο και τους ήπιους τόνους. Θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του δεν θα υπάρξουν οι προστριβές και τα παρατράγουδα της προηγούμενης πενταετίας στις σχέσεις του Συμβουλίου με την Κομισιόν. Δεν είναι τυχαίο ότι η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε την υποψηφιότητά του με θέρμη και ότι υπέρ του ψήφισαν ακόμα και παραδοσιακοί «αντιδραστικοί», όπως ο Βίκτορ Όρμπαν.

Ζητούμενη η διαπραγματευτική μαεστρία

Μπορεί η θέση του προέδρου του Συμβουλίου να μην έχει πολλές αρμοδιότητες, πέραν του συντονιστικού κυρίως ρόλου και του διαμορφωτή της ατζέντας των συνόδων, αλλά οι διαπραγματευτικές ικανότητες είναι εξαιρετικά χρήσιμες, όταν οι ηγέτες των 27 μπορεί να φιλονικούν ακόμα και για τη διατύπωση μιας φράσης σε ένα κοινό ανακοινωθέν.

Η σχέση του με την φον ντερ Λάιεν, με την εκπρόσωπο για θέματα εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλλας, αλλά και με πολλούς από τους πρώην συναδέλφους του αναμένεται λοιπόν λειτουργική, οπότε πράγματι οι προσδοκίες για την δραστηριότητά του δικαιολογημένα διαδέχτηκαν την ικανοποίηση για την εκλογή του και την ανακούφιση για το τέλος της θητείας του Σαρλ Μισέλ. Πολλές ελπίδες στο πρόσωπό του έχει δείξει να εναποθέτει και ο Πέδρο Σάντσες, πρωθυπουργός της Ισπανίας, ο οποίος ελπίζει χάρις και στην καλή χημεία μεταξύ του Πορτογάλου και της Γερμανίδας προέδρου της Κομισιόν σε μια πιο μετριοπαθή στάση συνολικά της ΕΕ, αναφορικά με τους κανόνες της δημοσιονομικής πειθαρχίας των ερχόμενων ετών.

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα πολλά ανοικτά θέματα της επόμενης και δεδομένα ταραγμένης περιόδου για την διοικητική ιεραρχία ΕΕ, που θα χρειαστεί να κουβαλήσει πολλά καρπούζια σε μια μασχάλη. Το αν θα καταφέρει να μην τα «σπάσει» δεν θα εξαρτηθεί πάντως μόνο από τον Κόστα, τα χαμόγελα και τις καλές προθέσεις. Αλλά έτσι κι αλλιώς μαγικές ικανότητες δεν μπορεί κανείς να απαιτήσει από κανέναν.

Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ανεξάρτητη και ισχυρή – ανεξαρτήτως του ποιος βρίσκεται στον Λευκό Οίκο. Αυτό είχε δηλώσει στην DW τον περασμένο Ιούλιο ο Σαρλ Μισέλ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Την Πέμπτη διεξάγεται στη Βουδαπέστη η σύνοδος κορυφής των 47 μελών της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (ΕΠΚ), ενώ την Παρασκευή οι 27 επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα συναντηθούν στα πλαίσια μίας δικής τους, άτυπης συνόδου. Και μετά το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών ένα είναι το ερώτημα που τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος: πώς θα διαχειριστεί η Ευρώπη την εκλογική νίκη του Τραμπ; Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για την υποστήριξη της Ουκρανίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας του ΝΑΤΟ και την άμυνα ενάντια στη ρωσική απειλή;

Ο Όρμπαν στηρίζει Τραμπ

Ο οικοδεσπότης της συνόδου, ο ακροδεξιός Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, είναι αυτό το διάστημα και πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ. Μέχρι τώρα αποτελεί τον μοναδικό οπαδό του Τραμπ ανάμεσα στους επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων.

Το καλοκαίρι ο Όρμπαν είχε ενοχλήσει (ή και εξοργίσει) πολλούς από τους συναδέλφους του, όταν πήγε για «ειρηνευτική αποστολή» στο Κίεβο, τη Μόσχα, το Πεκίνο και το Μαρ-α-Λάγκο (στο σπίτι του Τραμπ στη Φλόριντα). Τότε ο Ούγγρος πρωθυπουργός είχε ισχυριστεί πως ο Τραμπ θα μπορούσε να θέσει τέλος στον πόλεμο Ρωσίας και Ουκρανίας μέσα σε λίγες ημέρες – προσθέτοντας πως ο ίδιος είναι ο μοναδικός επικεφαλής κυβέρνησης στην Ευρώπη, που θέλει να επιτευχθεί ειρήνη.

Ο Τραμπ στη Βουδαπέστη μέσω… βιντεοκλήσης;

Ο Βίκτορ Όρμπαν σχεδίαζε να φέρει τον Ντόναλντ Τραμπ στη Βουδαπέστη μέσω… βιντεοκλήσης, ώστε να λάβει έτσι μέρος στη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών. Οι διπλωμάτες της ΕΕ ωστόσο απέρριψαν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο αυτό, με τον Όρμπαν να απειλεί πως θα ακυρώσει την προγραμματισμένη διαδικτυακή σύνδεση με τον Ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι.

Ο τελευταίος θέλει να πείσει τα μέλη της ΕΠΚ και της ΕΕ να βοηθήσουν περισσότερο την Ουκρανία, ιδίως σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αποφασίσουν τον Ιανουάριο, όπως έχει προαναγγείλει ο Τραμπ, να διακόψουν την οικονομική και υλική αρωγή που παρέχουν στην Ουκρανία για τον αμυντικό της πόλεμο ενάντια στους Ρώσους. «Τα πράγματα θα είναι τελείως διαφορετικά από εδώ και πέρα», δήλωσε σχετικά ο καγκελάριος Σολτς. Η γερμανική κυβέρνηση θα αξιοποιήσει κάθε μέσο, προκειμένου να δημιουργηθεί μία καλή σχέση συνεργασίας με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση.

Η ΕΕ έτοιμη σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αυξήσουν τους δασμούς

Ο Όλαφ Σολτς και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι επικεφαλής κυβερνήσεων συνεχάρησαν τον Ντόναλντ Τραμπγια την εκλογική του νίκη, αναφέροντας ακόμη πως προσβλέπουν στη συνέχιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Πέραν των τυπικών αυτών διπλωματικών τοποθετήσεων πάντως η ΕΕ έχει ήδη εργαστεί πάνω στο πώς θα απαντήσει στη δεύτερη θητεία Τραμπ σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη έχουν προετοιμάσει ορισμένα αντίμετρα, σε περίπτωση που ο Τραμπ αυξήσει όντως πολύ τους δασμούς στα προϊόντα που θα εισάγονται από την Ευρώπη. Το Ινστιτούτο IFO του Μονάχου εκφράζει την ανησυχία πως η γερμανική οικονομία θα μπορούσε να υποστεί ζημίες ύψους 33 δισεκατομμυρίων ευρώ εξαιτίας των δασμών του Τραμπ.

Η ΕΕ θέλει να ανακάμψει οικονομικά

Η άτυπη σύνοδος των 27 επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα έχει ένα και μοναδικό θέμα στην ατζέντα: το πώς μπορεί η ευρωπαϊκή οικονομία να γίνει πιο ανταγωνιστική απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, έχει παρουσιάσει μία σχετική έκθεση στρατηγικής , όπου προβλέπονται επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για την τόνωση της οικονομίας – χωρίς ωστόσο να καθίσταται σαφές από πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι επί του παρόντος η περίπτωση της Γερμανίας, η οποία μάχεται εδώ και μήνες με την ύφεση και θα μπορούσε να σύρει και την υπόλοιπη Ευρώπη σε μία οικονομική κρίση. Ο ασταθής κυβερνητικός συνασπισμός του Βερολίνου και ο αποδυναμωμένος στην εγχώρια πολιτική σκηνή Γάλλος πρόεδρος Μακρόν παρεμποδίζουν τον γαλλογερμανικό άξονα και τις αναμενόμενες πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ – με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα κενό που μπορούν να πληρώσουν οι δεξιές εθνικιστικές δυνάμεις γύρω από τον Βίκτορ Όρμπαν ή την αντιστοίχως ακροδεξιά Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.

Τι είναι η ΕΠΚ;

Η ΕΠΚ ιδρύθηκε πριν από δύο χρόνια, μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, και σε αυτήν ανήκουν σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, η Τουρκία και τα κράτη του Βορείου Καυκάσου – χωρίς να συμμετέχουν βέβαια η Ρωσία και η Λευκορωσία.

Ωστόσο το γεγονός ότι η ΕΠΚ, ουσιαστικά μία συμμαχία κατά του Πούτιν, συνεδριάζει στην Ουγγαρία, ενδέχεται να κάνει την ατμόσφαιρα λίγο πιο… τεταμένη. Διότι ο Βίκτορ Όρμπαν ακολουθεί διπλωματικές μεθόδους και υιοθετεί πολιτικές απόψεις αρκετά εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου. Και η ΕΕ κατηγορεί την κυβέρνηση του Όρμπαν πως υπονομεύει το κράτος δικαίου.

Επιπλέον, το πόσο παραγωγική θα είναι η σύνοδος θα εξαρτηθεί και από τις διαρκείς τριβές που υπάρχουν αφ’ ενός μεν ανάμεσα σε Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν, αφ’ ετέρου δε μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου. Ακόμη, οι εξελίξεις τρέχουν και στη Γεωργία, με την ΕΕ να μην έχει ξεκαθαρίσει ακόμη εάν σκοπεύει να αναγνωρίσει τη νίκη του Ιρακλί Κομπαχίτζε ή εάν κλίνει περισσότερο προς την φιλοευρωπαία πρόεδρο Σαλομέ Ζουραμπισβίλι, η οποία φαίνεται να ηττάται και κάνει λόγο για νοθεία.

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Από σήμερα μέχρι τις 12 Νοεμβρίου οι νέοι Επίτροποι, άνδρες και γυναίκες, θα περάσουν από «ανάκριση» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προκειμένου να αναλάβουν τα καθήκοντά τους, η έγκριση των ευρωβουλευτών είναι απαραίτητη. Κάθε ακρόαση στις Βρυξέλλες διαρκεί τρεις ώρες, στη διάρκεια των οποίων ο καθένας από τους 26 υποψήφιους Επιτρόπους καλείται να απαντήσει σε επίμονες ερωτήσεις των ευρωβουλευτών, που εκπροσωπούν οκτώ ομάδες από όλο το πολιτικό φάσμα.

Ως 27η Επίτροπος λογίζεται η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ίδια έχει εγκριθεί ως επικεφαλής της Κομισιόν με άλλη διαδικασία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, τον Ιούλιο, κατά συνέπεια δεν χρειάζεται να περάσει από τις τωρινές ακροάσεις. Αν όλα πάνε κατ' ευχήν και δεν απορριφθούν κάποιοι υποψήφιοι (κάτι που δεν αποκλείεται, αλλά δεν είναι και σύνηθες), η νέα Κομισιόν της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Δεκεμβρίου.

Τι επιτρέπεται να ερωτηθούν οι υποψήφιοι;

Στην προσπάθειά τους να εντοπίσουν αδύνατα σημεία, οι ευρωβουλευτές έχουν δικαίωμα να ρωτήσουν τα πάντα. Μπορούν να ζητήσουν διευκρινίσεις για την επαγγελματική σταδιοδρομία και τα οικονομικά συμφέροντα των υποψηφίων, να διερευνήσουν σκοτεινές πτυχές στο βιογραφικό τους, να ζητήσουν εξηγήσεις για θέματα ηθικής. Μεταξύ άλλων αξιολογείται και η ικανότητα του υποψηφίου να απαντά με σαφήνεια και αυτοκυριαρχία.

Η ακρόαση ακολουθεί αυστηρούς κανόνες και προβλέπει συγκεκριμένο χρόνο ομιλίας για όλους. Μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης, οι ευρωβουλευτές της αρμόδιας Επιτροπής καλούνται να ψηφίσουν και να εγκρίνουν τον κάθε υποψήφιο με πλειοψηφία δύο τρίτων.

Σε περίπτωση που κάποιος δεν εγκριθεί, οι ευρωβουλευτές ζητούν από τη χώρα που τον είχε προτείνει να επιλέξει άλλο υποψήφιο. Και αυτός θα πρέπει όμως να περάσει από ακρόαση, με την ίδια διαδικασία.

Από το 2004 μέχρι σήμερα, σε μία «επίδειξη δύναμης» απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Κοινοβούλιο έχει απορρίψει έξι υποψήφιους Επιτρόπους. Ο πρώτος ήταν ο υπερσυντηρητικός Ιταλός Ρόκο Μπουτιλιόνε, ο οποίος είχε δεχθεί κριτική για την ομοφοβική στάση του, όταν δήλωσε ότι οι ομοφυλόφιλοι «δεν είναι εγκληματίες, αλλά είναι αμαρτωλοί». Το 2019 απορρίφθηκε και η υποψήφια Γαλλίδα Επίτροπος, Σιλβί Γκουλάρ, η οποία είχε κατηγορηθεί για εικονική απασχόληση σε αμερικανικό πολιτικό ίδρυμα.

Ποιοι είναι οι «λιγότερο σίγουροι» υποψήφιοι;

Θα μπορούσαν να απορριφθούν κάποιοι υποψήφιοι και αυτή τη φορά; Όπως ακούγεται στις Βρυξέλλες, στο «στόχαστρο» των ευρωβουλευτών βρίσκεται κυρίως ο Ούγγρος υποψήφιος Όλιβερ Βάρχελι, καθώς θεωρείται απολύτως πιστός στον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν. Μέχρι σήμερα ο Βάρχελι ήταν Επίτροπος για τη Διεύρυνση, ενώ τώρα καλείται να αναλάβει το ήσσονος σημασίας χαρτοφυλάκιο για την Υγεία και την Προστασία των Ζώων.

Εάν πράγματι απορριφθεί ο Βάρχελι, ο Βίκτορ Όρμπαν θα μπορούσε να ανοίξει ένα ακόμα μέτωπο με την ΕΕ, καθυστερώντας παρασκηνιακά τις διαδικασίες για πολλές εβδομάδες ή ακόμα και μήνες. Είτε μη προτείνοντας άλλον υποψήφιο είτε προτείνοντας κάποιον που θεωρείται εξίσου ακατάλληλος.

Από εκεί και πέρα: Η φιλελεύθερη υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Χάτζα Λαχμπίμπ, που έχει προταθεί για το νέο χαρτοφυλάκιο της διαχείρισης κρίσεων και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, θεωρείται βέβαιο ότι θα συγκεντρώσει τα πυρά των εθνολαϊκιστών και ακροδεξιών στην Ευρωβουλή. Απρόβλεπτη θεωρείται η διαδικασία και για την υποψήφια από τη Βουλγαρία, Εκατερίνα Ζαχάριεβα, η οποία ως υπουργός Εξωτερικών στη χώρα της φερόταν να εμπλέκεται σε σκάνδαλο παράνομης χορήγησης ιθαγένειας. Προβλήματα ίσως αντιμετωπίσει και ο Γκλεν Μικάλεφ από τη Μάλτα, καθώς πολλοί δεν θεωρούν επαρκή την πολιτική εμπειρία που έχει αποκομίσει ως διευθυντής του γραφείου του Μαλτέζου πρωθυπουργού.

Σοβαρές αμφιβολίες υπήρχαν παλαιότερα για τον Ιταλό υποψήφιο, Ραφαέλε Φίτο, καθώς προέρχεται και αυτός, όπως και η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, από το ακροδεξιό κόμμα «Αδέλφια της Ιταλίας». Εικάζεται ότι το Κοινοβούλιο θα τον αντιμετωπίσει με κριτική διάθεση, αλλά τελικά δεν θα τολμήσει να απορρίψει τον υποψήφιο της Μελόνι, η οποία άλλωστε στις Βρυξέλλες έχει αποκηρύξει την «ακραία» εικόνα της και πρεσβεύει μία μάλλον φιλο-ευρωπαϊκή πολιτική.

Τι νέο κομίζει η νέα Κομισιόν;

Για τη δεύτερη θητεία της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχειρεί μία αναδιάρθρωση των χαρτοφυλακίων με ανακατανομές αρμοδιοτήτων. Κύρια προτεραιότητα δεν αποτελεί πλέον η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όπως συνέβαινε στην πρώτη θητεία της, αλλά η ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Νέα χαρτοφυλάκια προβλέπονται για την Άμυνα, τη Στέγαση, τη Μεσόγειο και την Προστασία των Ζώων.

Μπορεί να είναι αγχωτική η διαδικασία των ακροάσεων, αλλά αξίζει τον κόπο. Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ο βασικός μισθός του Επιτρόπου είναι 26.000 ευρώ μεικτά, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν αμείβεται με 31.800 μεικτά. Σε αυτές τις αμοιβές δεν περιλαμβάνονται δώρα και επιδόματα. Μάλλον καλύτερα σε σύγκριση με τον μισθό του Γερμανού καγκελάριου Όλαφ Σολτς, ο οποίος φτάνει τα 32.000, αλλά στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται πάσης φύσεως πρόσθετες αμοιβές.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Ο Βολοντίμιρ Κίντρατ και η Λιούμποφ, η σύζυγός του, δεν μπορούν πλέον να βγάλουν τον ήχο των ιπτάμενων drones από το κεφάλι τους – ένα μεταλλικό, απειλητικό βουητό που το άκουγαν για ώρες ολόκληρες πριν από μερικούς μήνες. Το είχαν σχεδόν συνηθίσει, όταν δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη με εκρηκτικά επιτέθηκαν ξαφνικά στο σπίτι τους.

«Είδα τα drones να επιτίθενται στο γκαράζ μας», θυμάται ο Βολοντίμιρ Κίντρατ. Η πόρτα του γκαράζ και το αυτοκίνητο της οικογένειας υπέστησαν σοβαρές ζημιές από την επίθεση. «Ήταν λες και οι στρατιώτες έπαιζαν κάποιο videogame», περιγράφει η Λιούμποφ. «Αλλά στην πραγματική ζωή», συμπληρώνει ο Βολοντίμιρ. «Και με ζωντανούς στόχους», προσθέτει η γυναίκα του.

Μετά από αυτό το σοκ ο Βολοντίμιρ και η Λιούμποφ εγκατέλειψαν το Μπέρισλαβ, τη γενέτειρά τους, μαζί με την ενήλικη κόρη τους.

Μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 και Ιουλίου 2024 το Μπέρισλαβ δέχθηκε ξανά και ξανά επιθέσεις από ρωσικά drones – οι ουκρανικές αρχές κατέγραψαν συνολικά 120 επιθέσεις με απολογισμό 16 νεκρούς και περισσότερους από 130 τραυματίες, σύμφωνα με αναφορές των πολιτών.

Η ερευνητική ομάδα της DW πέρασε μήνες αξιολογώντας αναφορές και δημοσίως διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις ρωσικές επιθέσεις με drones. Στο εγχείρημα αυτό, και ιδίως στην ανάλυση των δεδομένων, η DW είχε τη στήριξη δύο μη κυβερνητικών οργανώσεων: του Eyes-on-Russia-Project του Centre for Information Resilience και της Mnemonic, η οποία προσέφερε πολύτιμα αρχεία σχετικά με την Ουκρανία.

Η ομάδα μας δεν μπόρεσε να διεξάγει έρευνες στο ίδιο το Μπέρισλαβ, καθώς η ουκρανική αστυνομία είχε απαγορεύσει την είσοδο στην πόλη εξαιτίας της διαρκούς απειλής ρωσικής επίθεσης. Από την ανάλυση των δεδομένων πάντως, όπως και από τις συνεντεύξεις με αυτόπτες μάρτυρες και ειδικούς, φαίνεται πως οι Ρώσοι στρατιώτες μπορεί να χρησιμοποίησαν συστηματικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμάχων.

Απ' όταν οι Ουκρανοί επανακατέλαβαν το Μπέρισλαβ το φθινόπωρο του 2022, ο ρωσικός στρατός έχει υποχωρήσει στην αντίπερα όχθη του Δνείπερου και από εκεί επιτίθεται στην πόλη με κάθε τρόπο και μέσο. Μεγάλο μέρος του Μπέρισλαβ έχει πλέον καταστραφεί, ενώ οι περισσότεροι από τους άλλοτε 11.000 κατοίκους έχουν εγκαταλείψει την περιοχή – όσοι έχουν μείνει είναι κατά συντριπτική πλειονότητα ηλικιωμένοι άνθρωποι.

Τα «καμικάζι» drones με τεχνολογία FPV

Το αργότερο από το φθινόπωρο του 2023 ο αριθμός των επιθέσεων με drones αυξήθηκε σημαντικά στο Μπέρισλαβ. Σε αυτές χρησιμοποιήθηκαν πρωτίστως τα First Person View (FPV) drones, τα οποία είναι φορτωμένα με εκρηκτικά.

Τα drones αυτά είναι εξοπλισμένα με βιντεοκάμερα. Με τη βοήθεια ειδικών γυαλιών ή μέσω ενός μόνιτορ ο πιλότος ακολουθεί την πορεία τους σε πραγματικό χρόνο, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να παρακολουθήσει από κοντινή απόσταση τον στόχο της επίθεσης και να κατευθύνει το drone με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.

Αμφότερες οι αντιμαχόμενες πλευρές άρχισαν να χρησιμοποιούν μαζικά τα FPV drones ιδίως από το 2023. «Κάθε στιγμή επιχειρούν πιθανότατα δεκάδες χιλιάδες FPV drones πάνω από την Ουκρανία», επισημαίνει ο Σάμουελ Μπέντετ, μέλος του Προγράμματος Ρωσικών Σπουδών του Center for Naval Analyses, μιας αμερικανικής δεξαμενής σκέψης.

Ο πιλότος του drone μπορεί επιπλέον να επιλέξει είτε να ρίξει τα εκρηκτικά υλικά από κάποια απόσταση είτε να κατευθύνει το drone πάνω στον εκάστοτε στόχο, όπου και αυτό εκρήγνυται.

Drones που κυνηγούν αμάχους

Ο Γιέβχεν, ο οποίος δεν θέλει να αποκαλύψει το επίθετό του, είχε βρεθεί και αυτός στο στόχαστρο ενός ρωσικού drone. Ήταν Ιανουάριος, όταν ο εργαζόμενος της διεθνούς οργάνωσης Παγκόσμια Κεντρική Κουζίνα μετέφερε τρόφιμα στο Μπέρισλαβ. Επιστρέφοντας από την πόλη με το αυτοκίνητό του τον ακολουθούσε ένα drone. «Δεν ξέρω για πόση ώρα με κυνηγούσε», λέει ο Γιέβχεν στην DW, ανακουφισμένος που κατάφερε να ξεφύγει. «Φοβήθηκα πολύ».

Δύο Γάλλοι εργαζόμενοι της ελβετικής οργάνωσης HEKS ωστόσο δεν στάθηκαν τόσο τυχεροί: την 1η Φεβρουαρίου σκοτώθηκαν αμφότεροι από επίθεση drone στο Μπέρισλαβ, ενώ τέσσερις άλλοι άμαχοι τραυματίστηκαν. Και αυτούς τους «κυνηγούσαν drones», όπως ανέφερε ένας από τους επιζήσαντες.

«Τα FPV drones δεν εξαφανίζονται ποτέ, πετούν μονίμως πάνω από την πόλη», λέει ο Βάλερι Μπγιέλι, αναπληρωτής διοικητής της αστυνομίας του Μπέρισλαβ. Ενώ μιλάμε μαζί του σε ένα μικρό χωριό εκτός της εμβέλειας των drones, ο Μπγιέλι εκφράζει μία τρομερή υποψία του: «Στο Μπέρισλαβ κάνουν εξάσκηση – προπονούνται σε βάρος των αμάχων».

Στρατιωτικοί και πολιτικοί στόχοι

Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαγορεύει τις στοχευμένες επιθέσεις εναντίον αμάχων. Τόσο οι ανώτεροι στρατιωτικοί αξιωματούχοι όσο και οι απλοί στρατιώτες είναι υποχρεωμένοι να διακρίνουν ανάμεσα σε στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους. Και πρέπει ακόμα φυσικά «να λαμβάνουν όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις, προκειμένου να βλάπτουν όσο το δυνατόν λιγότερο γίνεται τον άμαχο πληθυσμό», τονίζει ο Βρετανός δικηγόρος Γουέιν Τζόρντας, ο οποίος ειδικεύεται στα εγκλήματα πολέμου και προσφέρει νομικές συμβουλές και στην ουκρανική δικαιοσύνη. «Τα drones δεν αποτελούν εξαίρεση».

Όταν πρόκειται για υψηλής ακρίβειας όπλα, όπως τα FPV drones, με τα οποία ο επιτιθέμενος μπορεί να δει καθαρά τον στόχο, «το περιθώριο για ατυχήματα, για τυχαίες βλάβες θα έπρεπε να είναι σαφώς μικρότερο», υπογραμμίζει ο νομικός. Όταν πλήττονται επανειλημμένως από τέτοια όπλα πολιτικοί στόχοι, τότε υπάρχει «μία πολύ πιο ξεκάθαρη βάση για εγκλήματα πολέμου».

Επιθέσεις από την άλλη πλευρά του Δνείπερου

Το ποιος ακριβώς βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις με drones δεν μπορεί να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας. Λαμβάνοντας όμως υπόψιν τη μέση εμβέλεια και την πιθανή τροχιά πτήσης των drones, η DW μπόρεσε να εντοπίσει από πού εκτοξεύτηκαν κατά πάσα πιθανότητα οι επιθέσεις: από την περιοχή γύρω από τις πόλεις Καχόβκα και Νόβα Καχόβκα, οι οποίες βρίσκονται απέναντι από το Μπέρισλαβ, στην αντίπερα όχθη του Δνείπερου – μία περιοχή όπου βρίσκονται πολλές ρωσικές μονάδες, οι οποίες είναι αποδεδειγμένο πως χρησιμοποιούν drones.

Μία από αυτές είναι η 10η Ειδική Ταξιαρχία, η οποία υπάγεται στη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU. Αν και λίγα είναι γνωστά για τη δράση της συγκεκριμένης μονάδας, ξέρουμε το εξής: τον περασμένο Ιούνιο η εισαγγελία της Χερσώνας διεξήγαγε έρευνα εναντίον ενός στρατιώτη της ταξιαρχίας, αφ' ότου κατέγραψε μία συνομιλία του στρατιώτη με έναν εκ των ανωτέρων του. Η κατηγορία είναι πως τον Μάιο του 2023 ο στρατιώτης επιτέθηκε σκοπίμως με drone σε δύο αμάχους στην περιοχή του Μπέρισλαβ.

Μία ρωσική μονάδα που επιχειρεί στην Καχόβκα είναι η 205η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία. Τα μέλη της παραδέχονται σε συζητήσεις τους στη γνωστή πλατφόρμα ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram πως έχουν διεξάγει αρκετές επιθέσεις με drones στο Μπέρισλαβ, με τις περισσότερες από αυτές να έχουν ως στόχους οχήματα. Ένας από τους πιλότους αναφέρει στην ίδια πλατφόρμα πως δεν υπάρχουν καθόλου άμαχοι στην περιοχή. Κατά τον Γουέιν Τζόρντας με αυτό το σχόλιο ο Ρώσος στρατιώτης ενοχοποιεί τον εαυτό του, διότι δείχνει πως δεν προσπαθεί να αποφύγει τις απώλειες αμάχων. Αντιθέτως, de facto «αποφασίζει πως κάθε άτομο αποτελεί έναν θεμιτό στρατιωτικό στόχο».

Κυρώσεις στoυς παραγωγούς drones

Η εταιρεία Aero-Hit παράγει τώρα ένα νέο είδος drone, το "Weles” – το οποίο χρησιμοποιεί δοκιμαστικά μία άλλη ρωσική στρατιωτική μονάδα, το τάγμα εθελοντών BARS-33, που βρίσκεται στην όχθη του Δνείπερου απέναντι από το Μπέρισλαβ και το οποίο ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Βλάντιμιρ Ζάλντο, διοικητή των ρωσικών κατοχικών αρχών στη Χερσώνα.

Η παραγωγή γίνεται στο Χαμπάροφσκ, μία πόλη στο Διαμέρισμα της Άπω Ανατολής της Ρωσίας. Η Aero-Hit έχει στενούς δεσμούς με τον Κόνσταντιν Μπάσιουκ, Ρώσο πολιτικό και ένθερμο υποστηρικτή της BARS-33. Ο Μπάσιουκ είναι επιπλέον ο εκπρόσωπος της Χερσώνας, ουκρανικής περιοχής που έχει προσαρτηθεί παράνομα, στο ρωσικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας στη Μόσχα.

Σε βάρος του Ρώσου πολιτικού έχουν επιβληθεί και κυρώσεις από τη Δύση, ενώ τον Ιούνιο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις και σε βάρος της Aero-Hit με την αιτιολόγηση πως «τα drones Weles χρησιμοποιούνται εναντίον ουκρανικών στόχων από ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονται στη Χερσώνα».

Ο επικεφαλής της εταιρείας, Βίκτορ Γιατσένκο, διαβεβαίωσε πάντως πως οι κυρώσεις αυτές δεν πρόκειται να επηρεάσουν την παραγωγή. Κύριος πελάτης για την αγορά αυτών των drones φαίνεται πως είναι το εθελοντικό τάγμα BARS-33. Σε κάθε περίπτωση, όταν η Aero-Hit βρέθηκε αντιμέτωπη με τα πορίσματα της παρούσας έρευνας, η εταιρεία αποκρίθηκε πως είναι «μία μη στρατιωτική επιχείρηση» και πως «δεν συνεργάζεται με το Υπουργείο Άμυνας».

Καμία επίσημη τοποθέτηση

Αν και η εξαγωγή ατράνταχτων συμπερασμάτων είναι αδύνατη, οι έρευνές μας καταδεικνύουν πως οι τρεις προαναφερθείσες στρατιωτικές μονάδες θα μπορούσαν να είναι υπεύθυνες για τις επιθέσεις με drones στο Μπέρισλαβ.

Η DW ζήτησε από το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας, τους πολιτικούς Βλάντιμιρ Ζάλντο και Κόνσταντιν Μπάσιουκ, το τάγμα εθελοντών BARS-33 και τους διαχειριστές δύο σχετικών καναλιών στο Telegram να πάρουν θέση σχετικά με τα πορίσματα των ερευνών. Κανένας από αυτούς δεν απάντησε τις ερωτήσεις μας.

Σύνταξη: Ματίας Μπέλινγκερ

Factchecking: Μπιργκίτα Σίλκε

Νομικός σύμβουλος: Φλόριαν Βάγκενκνεχτ

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Εδώ και δεκαετίες η ΕΕ κάθεται πάνω σε μία δημογραφική ωρολογιακή βόμβα, με τον μέσο όρο ηλικίας να μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο. Πάνω από το ένα πέμπτο του πληθυσμού της ΕΕ είναι 65 ετών ή άνω και μέχρι το 2050 το ποσοστό αναμένεται να αυξηθεί στο ένα τρίτο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε πέρυσι πως το 2024 αποτελεί την πρώτη χρονιά στην ιστορία κατά την οποία οι άνω των 65 είναι περισσότεροι από τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών.

Παρά τα έντονα μεταναστευτικά ρεύματα των τελευταίων δύο δεκαετιών η ήπειρος εξακολουθεί να χρειάζεται κι άλλους εργαζομένους, οι φόροι των οποίων θα συμβάλλουν στην κάλυψη του αυξανόμενου κόστους των συντάξεων. Οι οικονομολόγοι εκτιμούν πως μέχρι το 2050 θα υπάρχουν στην Ευρώπη λιγότεροι από δύο εργαζόμενοι ανά συνταξιούχο – σήμερα η αντιστοιχία είναι τρεις προς ένας.

Την ίδια στιγμή οι δημόσιες συντάξεις ξεπερνούν ετησίως το 10% του ΑΕΠ σε 17 από τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης – 16 εκ των οποίων βρίσκονται στη Δυτική Ευρώπη. Στην Ιταλία και την Ελλάδα οι συντάξεις κοστίζουν στα δημόσια ταμεία πάνω από το 16% του ΑΕΠ.

Αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης

Έτσι, πολλά κράτη της ΕΕ τροποποιούν τα δημόσια συνταξιοδοτικά τους συστήματα, αυξάνοντας για παράδειγμα την ηλικία συνταξιοδότησης – γεγονός που προκαλεί ενίοτε την οργισμένη αντίδραση του κόσμου, όπως στη Γαλλία. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα και από τη Γαλλία, σχεδιάζοντας να ανεβάσουν το ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης στα 68 χρόνια.

«Οι Ολλανδοί άλλαξαν και αυτοί προσφάτως το συνταξιοδοτικό τους σύστημα, χωρίς όμως να έχουν ως τώρα τα επιθυμητά αποτελέσματα», δηλώνει στην DW ο Χανς φαν Μέερτεν, καθηγητής ευρωπαϊκού συνταξιοδοτικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης. «Στη Γερμανία, το Βέλγιο, αλλά και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, επίσης δεν θεωρώ πως έχουν γίνει οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Τα κράτη αυτά σκάβουν τα ίδια τους τάφους τους».

Ταυτοχρόνως, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην αποταμιεύουν χρήματα σε ιδιωτικά ή επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, πέρυσι μόλις το 23% των κατοίκων της ΕΕ συμμετείχε σε κάποιο επαγγελματικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, ενώ μόλις το 19% έχει κάποιο ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν.

Μία άλλη έρευνα της Insurance Europe διαπίστωσε πως το 39% των ερωτηθέντων δεν αποταμιεύει καθόλου για τη συνταξιοδότησή του – ένα ποσοστό που ήταν ακόμη υψηλότερο ανάμεσα στις γυναίκες και τους εργαζομένους άνω των 50 ετών. Πολλοί από όσους αποταμιεύουν πάντως εμφανίζονται απογοητευμένοι με την απόδοση των επενδύσεών τους.

Χαμηλές αποδόσεις και πληθωρισμός

«Κατά την προηγούμενη δεκαετία η συνταξιοδοτική κρίση της Ευρώπης επιδεινώθηκε πολύ εξαιτίας των επίμονα χαμηλών πραγματικών αποδόσεων, οι οποίες αδυνατούν να ξεπεράσουν τον πληθωρισμό», λέει στην DW ο Αρνό Χουντμόν, διευθυντής επικοινωνίας του επενδυτικού φορέα Better Finance. «Και αυτό έχει ως αποτέλεσμα μία σαφή μείωση της αγοραστικής δύναμης των αποταμιευτών».

Μία ανάλυση του Φινλανδικού Κέντρου Συντάξεων διαπίστωσε πως οι ονομαστικές αποδόσεις των συντάξεων παγκοσμίως έφτασαν το 8% κατά μέσο όρο πέρυσι. Λαμβάνοντας όμως υπόψιν και τον πολύ υψηλό πληθωρισμό μετά την πανδημία – που κορυφώθηκε στο 10,6% τον Οκτώβριο του 2022 – το ποσοστό αυτό περιορίζεται μόλις στο 2%.

PEPP: Ένα -ατελές- θετικό μέτρο

Τον Μάρτιο του 2022 η ΕΕ εισήγαγε το Πανευρωπαϊκό Ατομικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν (PEPP), το οποίο επιτρέπει στους εργαζομένους να «χτίσουν» αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότησή τους και μπορεί να μεταφερθεί σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Μέχρι σήμερα όμως μόνο η Σλοβακία έχει θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα.

«Το PEPP έχει θεσπιστεί εδώ και δυόμισι χρόνια», λέει ο φαν Μέερτεν. «Αλλά τα μεγάλα επενδυτικά funds λένε πως δεν έχουν την τεχνογνωσία για να διαθέσουν προϊόντα PEPP και ψάχνουν άλλους συνεταίρους».

Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς στα συνταξιοδοτικά συστήματα, το πρόβλημα είναι πως το PEPP είναι υπερβολικά περίπλοκο και περιοριστικό. Επιπλέον, παρουσιάζεται ως ανταγωνιστής των μεγάλων επενδυτικών funds όπως είναι η BlackRock ή η Fidelity, οι μεγαλύτεροι πελάτες των οποίων είναι τα μεγάλα συνταξιοδοτικά ταμεία της Ολλανδίας, της Νορβηγίας και της Γερμανίας, με δεκάδες εκατομμύρια Ευρωπαίους αποταμιευτές.

Ο φαν Μέερτεν υποστηρίζει πως το PEPP θα πρέπει να απλοποιηθεί, αλλά και να διασφαλιστεί ένα μεγαλύτερο περιθώριο ευελιξίας, καθώς αρκετές χώρες της ΕΕ δεν δίνουν στο νέο αυτό συνταξιοδοτικό σύστημα τα ίδια φορολογικά πλεονεκτήματα που αναγνωρίζουν σε άλλα αποταμιευτικά προϊόντα.

Αρκετές βιομηχανίες κρατών-μελών της Ένωσης – από τον χημικό και μεταλλευτικό κλάδο της Γερμανίας ως τον δημόσιο σιδηροδρομικό φορέα της Γαλλίας – έχουν δικά τους επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα. Τα προγράμματα αυτά προσφέρουν μεταξύ άλλων συχνά τη δυνατότητα στους αποταμιευτές, ιδίως σε αυτούς που απασχολούνται στις πιο απαιτητικές θέσεις εργασίας, να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα.

Σημαντική η ευελιξία του συνταξιοδοτικού προγράμματος

Οι καταναλωτές ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στις επενδύσεις τους και την ηλικία συνταξιοδότησής τους. Η άνοδος εταιρειών όπως οι Robinhood και eToro, που επιτρέπουν στους χρήστες τους να διαχειρίζονται τις επενδύσεις τους από το κινητό τους τηλέφωνο, τείνουν να αντικαθιστούν τα δυσκίνητα και περίπλοκα συνταξιοδοτικά συστήματα ανά την Ευρώπη.

Οι παραδοσιακοί πάροχοι χρηματοδότησης αντιτείνουν πως τα apps επενδύσεων ενθαρρύνουν τους χρήστες να παίρνουν αχρείαστα ρίσκα, χωρίς να έχουν λάβει προηγουμένως τις απαραίτητες πληροφορίες – με αποτέλεσμα να ζημιώνονται οι μακροχρόνιες αποδόσεις των επενδύσεών τους. Οι υποστηρικτές των νέων αυτών επενδυτικών πλατφορμών ισχυρίζονται από την άλλη πλευρά πως με αυτόν τον τρόπο οι επενδύσεις απλοποιούνται, γίνονται οικονομικά πιο προσιτές, ενώ υπάρχει και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Στο μέλλον είναι πιθανόν ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις της ΕΕ να επιτρέψουν στους εργαζομένους να μεταφέρουν μέρος των αποταμιεύσεών τους από το εκάστοτε δημόσιο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα απευθείας στο χρηματιστήριο. Αυτό συμβαίνει εξάλλου ήδη στη Σουηδία, όπου κατόπιν συλλογικών διαπραγματεύσεων τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία μπόρεσαν να εξασφαλίσουν χαμηλότερες χρεώσεις, επιτυγχάνοντας έτσι μεγαλύτερη ανάπτυξη των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

Ο φαν Μέερτεν πιστεύει πως οι εργαζόμενοι θα ήταν πολύ πιο πρόθυμοι να αποταμιεύσουν, εφ’ όσον είχαν μεγαλύτερο λόγο στη διαχείριση των επενδύσεών τους και στο πότε θα συνταξιοδοτηθούν.

«Θέλεις οι αποταμιεύσεις σου να εστιάζουν στην πράσινη μετάβαση; Θέλεις να επενδύσεις στο Ισραήλ ή όχι; Ας αφήσουμε το άτομο να διαλέξει μόνο του. Γιατί θα πρέπει τέτοια πράγματα να τα αποφασίζουν για μας οι συνδικαλιστικές οργανώσεις για παράδειγμα;», διερωτάται ο ειδικός αναφορικά με τα συνταξιοδοτικά προγράμματα που διαχειρίζονται τα συνδικάτα.

Ο Χουντμόν της Better Finance προειδοποιεί από την πλευρά του πως μεσοπρόθεσμα θα έρθει η ημέρα της κρίσης εξαιτίας της μετάβασης από τις δημόσιες στις ιδιωτικές συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις, για τις οποίες οι αποταμιευτές δεν είναι ακόμη έτοιμοι: «Είναι πολύ πιθανό η επόμενη γενιά Ευρωπαίων να συνταξιοδοτηθεί σαφώς φτωχότερη και αρκετά αργότερα συγκριτικά με τις προηγούμενες γενιές».

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας χθες στη Ριζούντα το Πόντου που είναι τόπος της καταγωγής του και αναφερόμενος στη Γάζα, έμμεσα απείλησε να επιτεθεί στο Ισραήλ. «Όπως μπήκαμε στο Καραμπάχ και στη Λιβύη, έτσι θα τους κάνουμε το ίδιο στο Ισραήλ», δήλωσε. «Μόνο που εμείς πρέπει να είμαστε δυνατοί για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτά τα βήματα».

Άμεση ήταν η απάντηση του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Ισραέλ Κατς. «Ο Ερντογάν ακολουθεί τα βήματα του Σαντάμ Χουσεΐν και απειλεί να επιτεθεί στο Ισραήλ. Απλώς πρέπει να θυμάται τί συνέβη εκεί και πώς τελείωσε» ανέφερε στην σχετική ανάρτηση, υπονοώντας πιθανώς και ανάμειξη του αμερικανικού παράγοντα.

Σύγκριση με τους ναζί

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε σήμερα σε υψηλότερους τόνους αναφέροντας: «Όπως τελείωσε ο γενοκτόνος Χίτλερ, έτσι θα τελειώσει και ο γενοκτόνος Νετανιάχου. Όπως οι γενοκτόνοι Ναζί λογοδότησαν, έτσι θα λογοδοτήσουν και αυτοί που προσπάθησαν να καταστρέψουν τους Παλαιστίνιους. Η ανθρωπότητα θα σταθεί στο πλευρό των Παλαιστινίων. Δεν θα καταστρέψετε τους Παλαιστίνιους».

Στο μεταξύ, ο ένας μετά τον άλλον, Τούρκοι αξιωματούχοι επικροτούν τη σκληρή στάση Ερντογάν απέναντι στο Ισραήλ. Μεταξύ άλλων ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, αναφέρει σε ανάρτηση του ότι «ο πρόεδρός μας έχει γίνει η φωνή της συνείδησης της ανθρωπότητας. Οι διεθνείς σιωνιστικοί κύκλοι, ιδιαίτερα το Ισραήλ, που θέλουν να καταστείλουν αυτή τη δίκαιη φωνή, βρίσκονται σε υψηλό συναγερμό. Η ιστορία τελειώνει με τον ίδιο τρόπο για όλους τους γενοκτόνους και τους υποστηρικτές τους».

Στην ομιλία του στην Ριζούντα ο Τούρκος πρόεδρος αποκάλυψε ότι προσκάλεσε τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς στην Τουρκία, αλλά εκείνος δεν απάντησε. Ο Ερντογάν πρότεινε ο Αμπάς να ζητήσει συγγνώμη και στη συνέχεια πρόσθεσε: «Ακόμα περιμένουμε. Για να δούμε αν θα τα καταφέρει, αλλιώς θα διαχειριστούμε τη διαδικασία ανάλογα». Ωστόσο, σε μια σημερινή εξέλιξη, ο Πρεσβευτής της Παλαιστίνης στην Τουρκία Φαέντ Μουσταφά δήλωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες για την επίσκεψη του Προέδρου Αμπάς, κατά την οποία αναμένεται να εκφωνήσει ομιλία στο τουρκικό Κοινοβούλιο.

Δεν θα παρίσταται ο πρόεδρος Ερντογάν στην Διάσκεψη για την Ειρήνη στην Ουκρανία που πραγματοπείται αυτό το Σαββατοκύριακο στο θέρετρο του Μπούργκενστοκ στην Ελβετία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του τουρκικού υπ. Εξωτερικών, την Τουρκία θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ο οποίος, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, θα εκφράσει την ετοιμότητα της Άγκυρας να υποστηρίξει τις διεθνείς προσπάθειες για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν μάλιστα ότι ο Φιντάν κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση της Διάσκεψης θα υποστήριζε ότι ο καταστροφικός αντίκτυπος της σύγκρουσης στην Ουκρανία αυξάνεται και ότι οι αρνητικές συνέπειές της σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο βαθαίνουν.

Η τουρκική πλευρά τονίζει δε ότι ο κίνδυνος εξάπλωσης του πολέμου και προσφυγής σε όπλα μαζικής καταστροφής αυξάνεται και ότι η Τουρκία υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.

Φιντάν: Εξαιρετικά καλή η σχέση με τη Ρωσία

Η Άγκυρα θεωρεί ότι λόγω του διαμεσολαβητικού της ρόλου με τη Ρωσία υλοποιήθηκε η Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά το 2022 και ζητά άμεσο τέλος του πολέμου μέσω διπλωματίας διαπραγματεύσεων.

Πάντως ο Χακάν Φιντάν, που είχε συνάντηση με τον πρόεδρο Πούτιν πριν από λίγες ημέρες στη Μόσχα, δήλωσε ότι οι τουρκορωσκές σχέσεις πηγαίνουν «εξαιρετικά καλά» και ότι Πουτιν και Ερντογάν θα συναντηθούν τον Ιούλιο στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού της Σαγκάης.

Ο Τούρκος πρόεδρος επέστρεψε στο μεταξύ από την Σύνοδο των G7 στην Απουλία, όπου κάθισε δίπλα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάιντεν χωρίς να υπάρξει πάντως κανονική συζήτηση. Συζήτησε το θέμα της Γαζας και με τον Σεΐχη των Εμιράτων αλλά και με τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα και ζήτησε από τις χώρες των G7 μια πιο δίκαιη, χωρίς αποκλεισμούς και ρεαλιστική προσέγγιση για την επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων και περιφερειακών συγκρούσεων.

Η Τουρκία θα είναι ο πρώτος σταθμός του αμερικανού διπλωμάτη σε μια περιοδεία που θα κρατήσει μια εβδομάδα και που θα τον οδηγήσει από την Τουρκία στην Ελλάδα, και σε άλλες 7 χώρες της περιοχής.Βασικά θέματα στις επαφές του θα είναι, όπως ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, «η συνεχιζόμενη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ κατά της Χαμάς μετά την 7η Οκτωβρίου, τα επείγοντα μέτρα για την αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και η απελευθέρωση των υπόλοιπων ομήρων»

Η επίσκεψη στην Τουρκία εκ των πραγμάτων είναι περίπλοκη, καθώς γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα, περιστρέφεται μια σειρά από διμερή θέματα μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον που βρίσκονται σε διαδικασία μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης, όπως η αργή διαδικασία έγκρισης της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, αλλά και η επίσης αργή διαδικασία για την προμήθεια τω F-16. Όπως αναφέρει ο τουρκικός τύπος σήμερα, «ασφαλώς, στο τραπέζι των συζητήσεων με τον Μπλίνκεν θα τεθούν και θέματα, όπως το να μην διαταράξουν οι ΗΠΑ την ισορροπία των εξοπλισμών στο Αιγαίο.» Οι κυρίως συζητήσεις του Μπλίνκεν και της αντιπροσωπείας του, με την τουρκική πλευρά θα γίνουν αύριο Σάββατο. Για την πιθανή συνάντηση με τον τούρκο πρόεδρο δεν υπάρχει επιβεβαίωση ωστόσο, ο Ερντογάν θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη για να παραστεί σε δυο εκδηλώσεις.

Επόμενος σταθμός του Μπλίνκεν τα Χανιά

Πάντως το παζάρι της Άγκυρας για τη Σουηδία θα συνεχιστεί. Ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος, Ομέρ Τσελίκ, δήλωσε χθες ότι το επόμενο βήμα για τη Σουηδία έγκειται στη βούληση του τουρκικού Κοινοβουλίου προσθέτοντας ότι το θέμα της Σουηδίας δεν πρέπει να έχει καμία σχέση με τα F-16. Οι σύμμαχοι μας στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να συμβάλουν στην άμυνά μας και να μην υιοθετούν μια στάση που θα δημιουργούσε κενό στην άμυνα ολόκληρου του ΝΑΤΟ».

Τούρκοι αναλυτές βλέπουν στο ταξίδι του Μπλίνκεν στην περιοχή το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί με την πιθανότητα επέκτασης της κρίσης στη Γάζα στις χώρες της περιοχής και στο ζήτημα της Ουκρανίας. Ειδικά για την παρουσία του Μπλίνκεν στην Άγκυρα βλέπουν την πρόθεση των Αμερικανών να εμποδίσουν την ευθυγράμμιση της Άγκυρας με την Τεχεράνη. Ωστόσο επισημαίνουν επίσης ότι η επίσκεψη Μπλίνκεν από την Τουρκία στην Ελλάδα σηματοδοτεί επίσης την πρόθεση των ΗΠΑ να συνεχίσουν τη διαδικασία εξομάλυνσης τόσο στο Κυπριακό όσο και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.